Vertrekkend rechter Jan Schoemaker: Ik had nog wel een tijdje door gewild

ASSEN - Jan Schoemaker is 26 jaar als rechter verbonden geweest aan de rechtbank in Assen. Maar hij is 70 geworden en moet met pensioen. Deze maand neemt hij afscheid. In het RTV Drenthe programma Cassata blikte hij terug.

"Ik had nog wel een tijdje door gewild, aldus Schoemaker. "Want er is nog een behoorlijk tekort aan rechters. Dat vind ik jammer en gek. Maar ja, ik ben 70 en ik moet er uit."

"Ze hebben wat dat betreft in Den Haag iets laten liggen, want er zijn in het land honderden vacatures voor rechters. En die kunnen op dit moment niet worden vervuld. Er zijn wel mensen in opleiding, maar het duurt een tijdje voordat die volledig kunnen worden ingezet."

Spreekrecht
Schoemaker maakte mee dat slachtoffers van misdrijven spreekrecht kregen tijdens de zitting. Daar stond hij in het begin een beetje huiverig tegenover. "Het is natuurlijk heel goed dat slachtoffers het woord kunnen doen tijdens een rechtszaak. Maar ik was in het begin bang dat door dat spreekrecht de zitting een heleboel tijd in beslag zou nemen, en dat is me enorm meegevallen. 

Levenslang
Schoemaker heeft als rechter een aantal grote rechtszaken gedaan die in Drenthe voor veel ophef zorgden, waaronder de verkrachting en moord op Naomi Eleveld in 1999. De dader Jan S. kreeg levenslang."We hebben als rechters toen in het vonnis gezegd dat deze man niet meer in de maatschappij mocht terugkeren", aldus Schoemaker. "Er is na die tijd discussie gekomen over levenslang. Er wordt nu een toets gedaan na 25 jaar om te kijken of een tot levenslang veroordeelde mag terugkeren in de maatschappij. En ik ben het daarmee wel eens. Er moet perspectief blijven."

Omgaan met emotie
Een andere geruchtmakende zaak was die van Suzanne Wisman uit Tweede Exloërmond, die in 2006 werd verkracht en vermoord. De dader reed met een camper meerdere malen over haar heen om zijn sporen uit te wissen. Schoemaker is zelf vader van twee dochters. "Het is dan best moeilijk om emotie van ratio te scheiden. Zo'n zaak klapt er wel in, vooral bij het lezen van het dossier. Ik weet nog dat ik tijdens het lezen het dossier opzij heb gelegd om even de stad in te lopen. Als de rechtszaak dient hebben wij het al gelezen en is de ergste emotie weg."

Geen overtuigend bewijs
Schoemaker was ook de rechter die samen met twee andere rechters Richard Kelly vrijsprak van de moord op Andrea Luten, terwijl veel mensen ervan overtuigd waren dat hij het had gedaan. "Ik voelde wel opluchting dat jaren later een verdachte via een dna-match werd opgepakt die ook bekende. Het blijft wel spannend. Maar wij waren er toen als rechters van overtuigd dat hij het niet had gedaan. Er zaten gaten in de getuigenverklaringen, die klopten op onderdelen niet. En  ja dan is er geen overtuigend bewijs en daarom hebben we hem vrijgesproken. En als dan later de echte dader wordt gepakt heb je het toch goed gedaan."
Deel dit artikel: