Oliespoorlijn gesloopt: stuk geschiedenis verdwenen

SCHOONEBEEK/NIEUW-AMSTERDAM - Een heel klein stukje spoor bij Nieuw-Amsterdam is alles dat nog over is van de ooit zes kilometer lange, roemruchte olielijn van de Nederlandse Aardolie Maatschappij.
De sloper heeft z'n werk afgerond.

Bielzen en spoorstaven
Duizenden houten bielzen en een slordige 10 kilometer aan spoorstaven zijn weg gehaald. De goede bielzen worden weer hergebruikt, de slechte verdwijnen in de verbrandingsoven. De spoorstaven worden om gesmolten tot nieuw staal. Tussen de NAM-locatie in Schoonebeek en de aansluiting bij Nieuw-Amsterdam ligt nu alleen nog een pad van kiezels. De grond van de spoorlijn wordt door sloper Combinatie Railbedrijf verkocht aan omwonenden.

Naar Pernis
De Schoonebeker olie werd vanaf 1943 met tankauto's naar station Coevorden gebracht en ging daar op de trein naar de raffinaderij in Pernis. Later werd het met schepen via het Stieltjeskanaal en de Dedemsvaart afgevoerd. Maar alleen al om bij het IJsselmeer te komen moesten 50 bruggen en sluizen worden gepasseerd en in de winter waren de kanalen vaak bevroren. Allemaal niet erg economisch. Omdat de hoeveelheid geproduceerde aardolie alsmaar toenam moest er een effectiever vervoermiddel komen: een olietrein rechtstreeks naar Schoonebeek. In 1946 werd de lijn tussen Schoonebeek en Coevorden aangelegd.

Uitglijden in de ruwe olie
Henk Biemold werkte 17 jaar als olielader van de trein tot 1996 toen de klassieke oliewinning met ja-knikkers werd stopgezet. "Het was vrij, maar ook verantwoordelijk en in de winter zwaar werk. Bij vorst bevroren de pijpen van de olielaadinstallatie en die moesten we dan allemaal weer vorstvrij maken met stoom", vertelt Biemold. "Natuurlijk ging er wel eens een keer iets mis, ik ben ooit bij een lekkage twee keer op dezelfde dag uit gegleden en in de ruwe olie terecht gekomen. Twee keer moest ik mijn kleding weggooien, toen was ik er wel even flauw van", lacht de oud-olielader die verder altijd met plezier z'n werk heeft gedaan.

Levensgevaarlijke spelletjes
Omwonende Henny Supheert komt een praatje maken en haalt meteen herinneringen op als RTV Drenthe beelden van de sloop van de spoorlijn komt maken. "Ik ben geboren aan de spoorlijn en als kinderen speelden we er op. Dat mocht natuurlijk niet. We legden kiezels op het spoor en die knapten uit elkaar en schoten weg als de tonnenzware olietreinen er overheen reden. Achteraf levensgevaarlijk en als onze vader dat zag kregen we met een dun latje stokslagen op onze billen", zegt Supheert.

Tegenwoordig in een pijp
In 1996 stopte de NAM met de oliewinning in Schoonebeek, de olietrein verdween. De NAM ging in 2011 opnieuw olie winnen maar de trein kwam niet terug. De ruwe aardolie gaat tegenwoordig met een pijplijn naar een raffinaderij in het Duitse Lingen.
Deel dit artikel: