Drenthe leert les uit 'Marplegate'

BEILEN - Drenthe en Groningen zijn buitenbeentjes als het gaat om integriteitskwesties die de afgelopen vijf jaar bij de twaalf Nederlandse provincies zijn onderzocht.
Met een beroep op de Wet openbaarheid van bestuur (WOB) verkreeg NRC overzichten van alle onderzochte integriteitskwesties van de afgelopen vijf jaar.

Het NRC schrijft dat de integriteitskwesties uiteenlopen van diefstal en intimidatie op de werkvloer tot belangenverstrengeling van bestuurders en ambtenaren. Het gaat om kleine zaken die intern zijn afgedaan en om grote onderzoeken door extern ingehuurde bureaus.

'Twijfelachtig onderzoek Elsinga'
Drenthe en Groningen deelden volgens de krant een voorliefde voor de recherchediensten van Greet Elsinga, die zij onder de vlag van Buro Suver of bureau Marple uitvoerde. Acht provincieambtenaren in het noorden van het land zijn volgens de krant slachtoffer geworden van twijfelachtig onderzoek van het recherchebureau van Elsinga.


Raadsman Ferre van de Nadort uit Beilen bekommert zich volgens NRC ongeveer één dag in de week om de ambtenaren die in zijn ogen 'onterecht ontslagen' zijn. De Beiler jurist stelde vorig jaar de Staat aansprakelijk voor gebrekkig toezicht op particuliere recherchebureaus zoals bureau Marple.

'Vooraf meer nadruk op integriteit'
Marple ligt al een paar jaar zwaar onder vuur. Het bureau van de oneervol ontslagen politiefunctionaris Elsinga raakte in 2014 in opspraak door een fraudeonderzoek bij de provincie Drenthe. Het ging om vermoedens van frauduleus handelen door enkele ambtenaren in de buitendienst, zoals het doorverkopen van gekapt hout of stenen.

Marple achtervolgde mensen, plaatste gps-bakens onder auto's en zette een afluister-app op een telefoon van een ambtenaar. Daarover ontstond veel ophef in zowel de provinciale als landelijke politiek en ook toenmalig minister Ivo Opstelten bemoeide zich met de Drentse 'Marplegate'. In oktober 2016 is Marple gestopt met recherchewerk.

De les voor de provincie Drenthe, zegt een woordvoerder tegen de krant, is "dat er tegenwoordig bij de provincie vooraf veel meer nadruk op integriteit is, om te voorkomen dat achteraf dit soort onderzoek nodig is."

Onderzoeken van 175.000 euro
Opmerkelijk noemt de krant het soort integriteitsschendingen dat Drenthe en Groningen door Suver of Marple liet onderzoeken. "Het gaat om relatief kleine kwesties: illegale tankbeurten, de verkoop van hout uit provinciale bossen of mogelijke diefstal van een partij stenen – zaken die in veel andere provincies intern worden onderzocht en afgedaan. Goedkoop waren de onderzoeken niet. Groningen betaalde Elsinga in 2012 77.000 euro, Drenthe in 2014 175.000 euro", aldus het NRC.

Nasleep
Het derde dat de krant opvalt is de nasleep. In de meeste andere provincies leverden integriteitsonderzoeken weinig juridische problemen op. In Drenthe zijn de zaken inmiddels afgehandeld, maar in Groningen lopen de procedures nog steeds. Van de Nadort zat deze week op het provinciehuis in Groningen met Peter Wolff, een oud-brugwachter die in 2008 werd geschorst omdat de provincie vermoedde dat hij knoeide met een tankpas van zijn werkgever. Hun verzoek: het terugdraaien van het ontslag van Wolff.

Later deze maand staan zij ook bij de Raad van State in Den Haag in hun procedure tegen het ministerie van Veiligheid en Justitie, dat de papieren van Elsinga had moeten controleren. Zij had als politiefunctionaris nooit een vergunning mogen krijgen als particulier recherchebureau.