Museumspoorlijn STAR pakt groot uit met historische treinen op verjaardagsfeest

STADSKANAAL - De twee snelste en de bekendste stoomlocomotieven van ons land zijn te gast tijdens het 25-jarig jubileum van museumspoorlijn STAR op de Drents-Groningse grens.
Sneltreinstoomlocomotief '01 1075' van de Stoom Stichting Nederland (SSN) en 'Bello 7742' van de Stoomtram Hoorn-Medemblik komen naar Stadskanaal. De STAR viert haart verjaardag op 16 en 17 september met het evenement Stadskanaal onder Stoom. Behalve de eigen historische treinen, zijn ook die van andere railmusea te gast.

Bruut geweld te gast
2.400 pk, 200 ton zwaar en een snelheid tot 140 kilometer per uur: de grootste en snelste stoomlocomotief in ons land is van de SSN uit Rotterdam. De naam: 01 1075. Van oorsprong reden deze Duitse locomotieven onder meer op de lijn van Rheine naar Emden. Drentse vakantiegangers konden tot 1975 in Meppen de zware locomotieven tegenkomen. Toen de Duitse spoorwegen ook afscheid hadden genomen van de stoomlocomotieven, kocht de SSN de hardloper. Na een grote restauratie rijdt de snelle stoomlocomotief sinds 1992 met lange historische excursietreinen in Nederland en Duitsland.

De SSN neemt op 16 september publiek uit de Randstad mee en rijdt dwars door Nederland op weg naar het feest van de STAR. Reizigers zitten onder meer in eersteklasrijtuigen uit 1934 met pluche banken van de Belgische spoorwegen. Ook gaan er Duitse D-trein rijtuigen mee en een Mitropa restauratierijtuig uit de voormalige DDR. De trein komt ook door Drenthe. Bezoekers van Stadskanaal onder Stoom kunnen ook een rit meemaken op de STAR-spoorlijn. Zondag 17 september rijdt de 01 1075 met haar gasten weer via Drenthe terug naar thuisbasis Rotterdam.

Iedereen kent Bello
De bekendste stoomtrein van ons land is ongetwijfeld Bello 7742 van de Stoomtram Hoorn-Medemblik. Dat museum restaureerde de stoomlocomotief, nadat het jarenlang als monument had staan wegroesten op een plein in Bergen. Daar was de locomotief terechtgekomen, nadat de Nederlandse Spoorwegen afscheid hadden genomen van de stoomtractie en ook de locomotievenserie 7700, waar Bello toe behoorde, naar de sloper ging. Bello ontkwam als enige aan de snijbrander. Omdat er veel verzet was geweest tegen het opheffen van de tramlijn Alkmaar - bergen aan Zee werd Bello als monument bewaard.
Na een jarenlange restauratie kwam de stoomloc in 1985 weer in dienst bij de Stoomtram Hoorn - Medemblik.

De Bello's reden vroeger vooral op lokaalspoorlijnen en later ook op tramlijnen. In Drenthe en Groningen werden ze vooral ingezet op rangeerdiensten bij stations. Doordat de locomotieven op de tramlijnen vaak hun stoombel gebruikten kregen ze de bijnaam Bello. Die naam leefde voort omdat de stoomlocomotieven tot 1955 bleven rijden op de, bij badtoeristen populaire, tramlijn van Alkmaar naar Bergen aan Zee. Daarnaast is Bello het rolmodel van kinderen om een stoomlocomotief te tekenen.

Diesellocomotief van de Schoonebeker olietrein
"Als hij klaar is gaan we naar het Noorden, naar de verjaardag van de STAR." Dat beloofde treinmachinist Michiel Dermois uit Wijster vorig jaar toen hij met een team van vrijwilligers de historische Nederlandse diesellocomotief 2454 van de ondergang redde. Dermois vond de locomotief op een verlaten station in België. Daar was de loc achter gelaten na een halve eeuw dienst in Nederland en tien jaar als werkpaard voor de aanleg van hogesnelheidslijnen in Frankrijk. De trein kon niet eens meer zelf rijden en roestte aan alle kanten. In een recordtempo maakten Dermois en zijn vrijwilligers de locomotief weer rijvaardig.

De locomotief behoort tot de serie 2400. Het waren de eerste diesellocomotieven die de Nederlandse Spoorwegen in de jaren '50 van de vorige eeuw aanschaften om de stoomlocomotieven te vervangen: 130 stuks werden in Frankrijk speciaal voor de NS gebouwd. Bij de Nederlandse Spoorwegen reden ze veel met goederentreinen. In Drenthe reden ze onder meer de Schoonebeker olietreinen. Voor de zware treinen waren vaak drie 2400'en tegelijk nodig. Lader van die olietreinen op de inmiddels verdwenen oliespoorlijn was oud medewerker Henk Biemolt van de Nederlandse Aardolie Maatschappij uit Veenoord. Hij wandelde tijdens de opbraak met RTV Drenthe nog één keer over de oude NAM-lijn.

Rijden kan de opgeknapte 2454 al, maar: de wielen van de locomotief krijgen momenteel een opknapbeurt in Roosendaal. Hopelijk is die monsterklus op tijd klaar voor het treinenfeest van de jarige STAR in Stadskanaal.

Keine Deutscher Eisenbahnfreunde
Helaas er er ook een afzegging. Het lukt de Eisenbahnfreunde Hasetal uit het Duitse Haselünner niet om met hun stoomlocomotief 'Niedersachsen' te komen. De locomotief kreeg deze zomer groot onderhoud, maar de Eisenbahnfreunde kwam gaandeweg de restauratie steeds nieuwe problemen tegen. De stoomwerkplaats van MaLoWa in het duitse Klostermansfeld is nog niet klaar met de werkzaamheden aan de stoomketel. Zonder goedgekeurde ketel geen stoom dus kortom: de stoomlocomotief is nog niet rijvaardig en komt niet naar Stadskanaal.

Alles uit de kast
De museumspoorlijn STAR trekt zelf op 16 en 17 september alles wat kan rijden uit de kast, waaronder de imposante stoomlocomotief '52 8060'. Ook de nieuwste aanwinst, de 104 jaar oude vuurloze stoomlocomotief die de STAR heeft over genomen van de SSN, zal dan voor het eerst rijden. Ook de historische zware diesellocomotief 'NS 2278' zal treinen gaan trekken.

Ook zal een van de oudste 'Sikken' van ons land in actie komen: Locomotor 204. De rangeerlocomotief uit 1934 is de op één na oudste van ons land. De Sikken namen de rangeerwerkzaamheden op stations en emplacementen over van de kleine stoomlocomotieven. Ze werden overal in het land ingezet. In Drenthe reden de Sikken ook naar Rolde als de goederentreinen niet te lang waren. Oud NS'er Riekem Jongman uit Rolde demonstreerde voor RTV Drenthe waar de Sik voor gebruikt werd.

De beroemde rus van van de STAR is alleen te bezichtigen en rijdt niet. De stoomloc is net als een aantal andere locs in restauratie. Op 16 en 17 september rijdt de STAR op de spoorlijn Veendam - Stadskanaal - Nieuw Buinen - Musselkanaal een intensieve dienstregeling.
Meer over dit onderwerp:
Drenthe Toen
Deel dit artikel: