Lokale partijen op pluche in heel Drenthe en vrouwen in opmars

ASSEN - De lokale partijen komen op het pluche in alle twaalf Drentse gemeenten. Dat gaat ten koste van PvdA en CDA, die flink wat wethoudersposten verliezen. En de vrouwelijke wethouders zijn in opmars.
Dat is ruim een maand na de raadsverkiezingen de tussenbalans van de coalitieonderhandelingen in de Drentse gemeenten. Vier coalities zijn klaar of bijna klaar, die in Coevorden, Tynaarlo, Aa en Hunze en De Wolden. De rest is nog bezig, maar zijn al zover, dat collegepartijen en kandidaat-wethouders bekend zijn.

Lokaal verzilvert winst
Duidelijk is wel dat de lokale onafhankelijke partijen de grote verkiezingswinst in Drenthe in elke gemeente verzilveren. Ze komen in alle twaalf colleges, wat hiervoor acht was. In Meppel (Sterk Meppel), Tynaarlo (Leefbaar Tynaarlo), Westerveld (DSSW/SW en Gemeentebelangen) en Midden-Drenthe (Gemeentebelangen), komen ze nu ook op het pluche als collegepartij.

Hoewel in acht gemeenten de coalitiebesprekingen nog lopen, lijkt Lokaal ook fors meer wethoudersposten binnen te slepen. In acht gemeenten hadden ze dertien wethouders, waarvan eentje parttime in Borger-Odoorn. Straks zijn dat mogelijk achttien of of zelfs  negentien. Dat hangt nog af van hoeveel wethoudersposten Gemeentebelangen Hoogeveen en Wakker Emmen exact claimen.

PvdA van acht naar vier coalities
Grote verliezers bij de coalitievorming in Drenthe zijn in elk geval PvdA en CDA. De PvdA zat in acht colleges, maar keert terug in vier. Assen zijn ze kwijt, net als Meppel, Tynaarlo en Westerveld.
Drents partijvoorzitter Jacob Bruintjes noemt het 'een hard gelag', al was het te verwachten. "Het is een logische gevolgtrekking van de verkiezingsuitslag. We hebben twaalf zetels verloren in heel Drenthe. Dat forse verlies en ook nog eens vertrekkende wethouders, dat gaat slecht samen", zegt Bruintjes.

Ervaren wethouders weg
De PvdA-voorman doelt op ervaren PvdA-wethouders, die ruim vantevoren aankondigden te stoppen. "Als je verliest, en je mist ook nog bestuurders met veel ervaring, dat werkt niet mee. Datzelfde geldt ook voor het CDA", zegt Bruintjes.

Als voorbeeld noemt hij PvdA-wethouder Koos de Vos die in Meppel stopt, en Henk Berends die in Tynaarlo al vroegtijdig aangaf te vertrekken. "En kijk ik naar het CDA, dan geldt dat ook voor Frits Alberts in Borger-Odoorn, en Harry Dijkstra in Aa en Hunze. Dat waren zekerheidjes waar je op terug kon vallen bij collegebesprekingen. Maar zij zijn weg, en ook het CDA staat er ineens buiten", zegt Bruintjes.

CDA van tien naar zes wethouders
Het CDA verliest net als PvdA ook vier wethoudersposten. De christen-democraten vallen van tien terug naar zes gemeenten waar ze meedoen in het college. Ze raken Aa en Hunze, Borger-Odoorn, Westerveld en Noordenveld kwijt.

Provinciaal CDA-voorzitter Robert Kleine betreurt het verlies. "Je wilt op zoveel mogelijk plekken meedoen met CDA-wethouders. Als je er maar zes overhoudt, is dat jammer. Al wil ik erbij aantekenen dat we in Noordenveld er niet helemaal buiten staan. We leveren daar met de ChristenUnie de wethouderskandidaat, al is dat nu dus een ChristenUnie-man. Maar als je CDA'ers telt, komt je inderdaad op zes", zegt Kleine.
Hij onderschrijft de analyse van PvdA'er Bruintjes, dat het vertrek van ervaren CDA-bestuurders de partij ook dwarszit.

VVD in meer colleges
De VVD, die ook won bij de verkiezingen, ziet dat ook terug in de coalitievorming. De partij zat in vier colleges, en is straks vertegenwoordigd in zes. De VVD verliest weliswaar haar wethoudersposten in Westerveld en Tynaarlo, maar komt er nieuw bij in Aa en Hunze, Assen, Midden-Drenthe en Borger-Odoorn.

GroenLinks regeert mee
Ook GroenLinks, die won bij de verkiezingen, blaast in Drenthe straks zijn partijtje mee in de coalities. In Assen, Tynaarlo en ook via Progressief Westerveld (combinatie D66/GroenLinks) komen ze nieuw in het college, al is in Westerveld de wethouder van D66-huize. In Aa en Hunze blijft GroenLinks in het college, net als de afgelopen twee bestuursperiodes.

Schade beperkt voor D66
Voor D66, dat verlies leed bij de raadsverkiezingen, blijft de schade beperkt. De partij zat in drie colleges, en komt ook terug in drie colleges. In Assen verliezen ze hun wethouderspost, maar in Westerveld komen ze terug, dankzij D66-wethouderskandidaat Wilfried de Jong uit Assen. Die is namens Progressief Westerveld naar voren geschoven. In Tynaarlo en Borger-Odoorn mag D66 blijven.

ChristenUnie levertje beetje in
De ChristenUnie verliest ook aan macht in Drenthe, al is het minimaal. Ze verliezen hun positie in de colleges van Meppel en Midden-Drenthe. Maar daarvoor komt er in Noordenveld een CU-wethouder terug, en in Tynaarlo doet de ChristenUnie mee met een parttime-wethouder.

Vrouwen in opmars
In elk geval zijn de vrouwen in opmars, als het gaat om wethoudersposten in Drenthe, in plaats van vijf zijn dat er straks acht.
De vorige bestuursperiode begon met vier vrouwelijke wethouders (2 in Tynaarlo, 1 in Assen en 1 in De Wolden). Maar daar kwam vorig jaar oktober een vijfde bij, door een wethouderwisseling in Assen. Anry Kleine Deters (D66) trad aan, op de plek van Maurice Hoogeveen.
Met acht vrouwelijke wethouders spreekt de werkgroep Vrouwen Kiezen in Drenthe in elk geval van een 'mooi succes'.

De vrouwen gaan aan de slag in Assen (ChristenUnie, PLOP en GroenLinks), 1 in Tynaarlo (GroenLinks), 1 in Borger-Odoorn (VVD), 1 in De Wolden (VVD), 1 in Midden-Drenthe (VVD) en 1 in Noordenveld (Gemeentebelangen).