Sluipwesp als natuurlijke bestrijder van de eikenprocessierups?

Eikenprocessierups Nest
Eikenprocessierupsen in een nest in de boom © Tom van Limpt / Hollandse Hoogte
Al jaren wordt er onderzoek gedaan naar hoe we de overlast van de eikenprocessierups kunnen terugdringen. Daarbij lijken we nu hulp te krijgen vanuit de natuur zelf. Onderzoeker Silvia Hellingman van het Kenniscentrum Eikenprocessierups vond larven van parasitaire sluipwespjes in de eitjes van de rupsen. "Ik wist niet wat ik zag!"
Hellingman wilde in de eerste plaats onderzoeken of de eitjes van de eikenprocessierups schade hadden opgelopen door de vorst. Daarvoor onderzocht ze eipakketjes uit verschillende natuurgebieden en openbaar groen. En toen kwam ze dus de larven van de sluipwesp in de eitjes van de eikenprocessierups tegen. "Dit is nog nooit gevonden. Ook niet in België. Ik stond echt helemaal te stuiteren."

Hoe werkt de natuurlijke bestrijding?

Maar wat doen die larven van de sluipwesp dan precies? "Het vrouwtje van een sluipwesp is in staat om een bevrucht vrouwtje van de eikenprocessierups te detecteren. En wat doet ze dan? Ze lift op de rug van dat bevruchte vrouwtje mee. Wanneer dat bevruchte vrouwtje dan haar eitjes, die zacht en kleverig zijn, afzet, gaat de sluipwesp daar meteen op zitten en zet haar eitjes weer af in de verse eitjes van de eikenprocessierups. Het argeloze eikenprocessierupsvrouwtje bedekt haar eitjes dan met haar haartjes. Vervolgens ontwikkelen zich de larfjes van de sluipwesp. Het komt niet eens tot ontwikkeling van de eikenprocessierupsjes", legt Hellingman uit. Een natuurlijke bestrijder dus.

Natuurlijke bestrijding rondom huis?

Hellingman doet liever niet uit de doeken waar de eitjes precies vandaan komen, om nieuwsgierige mensen op afstand te houden. Maar de kans lijkt klein dat de sluipwespen doordringen in woonwijken: "Daar is veel kort gemaaid gras en er zijn weinig nectarplanten. De volwassen wespen zijn compleet afhankelijk van die nectar." Toch sluit Hellingman niet uit dat het in buitengebieden zou kunnen.

En de vorst?

De rupseneitjes kunnen maar al te goed tegen de vorst, weet Hellingman. Temperaturen van -22 graden Celsius overleven ze nog. "Dan komen ze evengoed uit", weet Hellingman. "In september of oktober zijn de rupsen al helemaal gevormd in die eitjes. Maar omdat ze antivries aanmaken, overwinteren ze. Dus het kan vriezen dat het kraakt, maar er gebeurt niks met ze."