'Als ik had geweten dat hier ooit windmolens kwamen, was ik verder gaan kijken'

210329_windmolen
De doorsnede van één van de windmolens © Janet Oortwijn/RTV Drenthe
De helft van de in totaal 45 windmolens in windpark De Drentse Monden en Oostermoer is nu klaar. De komende weken worden de molens die klaar zijn één voor één in bedrijf gesteld en gaan draaien. Tot dusver draaide alleen de testmolen bij 1e Exloërmond nog.
Op dit moment wordt ook druk aan windmolens gebouwd bij Gasselternijveenschemond. Aan de ene kant in de driehoek Gieterveen-Nieuwediep-Gasselternijveenschemond staan inmiddels negen windmolens overeind. Tussen Gasselternijveenschemond en Drouwenermond wordt momenteel eveneens aan een windmolen gebouwd. De rotorbladen en onderdelen liggen op de plek waar de molen gaat draaien.
Gasselternijveenschemond zit door deze ontwikkelingen straks tussen de windmolens in. De meest hevige kritiek komt van omwonenden van de zuidelijke kant van het windpark. In Gasselternijveenschemond vallen de ontwikkelingen voor sommige inwoners zwaar, nu ze de windmolens daadwerkelijk gebouwd zien worden.
"Er zullen misschien wel meer mensen volgen als de windmolens allemaal gebouwd zijn
Harte Meijer - Vreest dat mensen Gasselternijveenschemond verlaten
Harte Meijer (74) woont al zijn hele leven in het lintdorp en is ook niet van plan te vertrekken. Andere dorpsgenoten deden dat al wel vanwege de komst van de windturbines. Meijer vindt dat jammer. "Iemand die zich sterk maakte voor het dorp, in allerlei besturen zat en heel betrokken is, is weggegaan door de komst van die dingen. Ja, dat is jammer", concludeert Meijer. "Er zullen misschien nog wel meer mensen volgen als de windmolens allemaal gebouwd zijn."
Hij heeft het dorp in al die jaren, mede door de komst van de windmolens, enorm zien veranderen. "Iedereen hier kent elkaar wel. Dat is wel minder dan vroeger, toen ik op de lagere school zat en wist wie in elk huis woonde. Er waren een stuk of dertig keuterboertjes. Die zijn allemaal weggesaneerd en daar zijn grotere boeren voor in de plaats gekomen. Dat vind ik jammer, maar ook dat hou je niet tegen. Het is allemaal import."
(Verhaal gaat verder onder de foto)
210329_windmolens_1
Een rij windmolens in aanbouw © Hjalmar Guit/RTV Drenthe

'Hier een windmolen laten plaatsen, zelf in Frankrijk wonen'

Op het land van de boeren over wie Meijer het heeft, worden de windmolens nu geplaatst. "Dat vind ik echt een crime. We zijn hier gewend om over het land uit te kijken en nu staan die molens er. En het zijn geen kleine molens hè. Maar twee keer de Martinitoren op elkaar gestapeld, zo ongeveer."
"Het uitzicht dat ik heb, is mij alles waard", gaat Meijer verder. "Ik vind het jammer dat die dingen er komen, maar ik zal er niet om weggaan. Zo erg is het ook niet. Het is allemaal afwachten hoe het er straks uitziet, maar ik ben persoonlijk nergens bang voor", zegt Meijer, doelend op de mogelijke geluidsoverlast en slagschaduw die de windmolens veroorzaken. "Ik ben nu 74 jaar, het zal mijn leven niet meer bekorten."
"Als je een grote boom in de tuin wil zetten, dan overleg je dat toch ook eerst met de buurman?
Harte Meijer - Baalt dat inwoners niet zijn betrokken bij de windmolenplannen
Meijer vindt het spijtig dat de verhoudingen in het dorp zijn verslechterd door het heikele dossier. "In de eerste jaren dat ik getrouwd was en in Gasselternijveenschemond woonde, was het een homogeen dorp. Zo gingen we goed met de boeren om. Maar de grotere boeren hebben minder met het dorp zelf. Die hebben hier wat land, laten een windmolen plaatsen en gaan zelf in Frankrijk wonen. Zulke verhalen hoor je dan."
Wat Meijer achteraf het meest vervelende vindt? "Dat er geen ruggespraak is geweest met de mensen in het gebied", zegt hij resoluut. "Dat zou normaal het geval moeten zijn als je iets onderneemt. Als je een grote boom in de tuin wil zetten, dan overleg je dat toch ook eerst met de buurman?"

Ontsierend

Madeleine Kostman woont inmiddels twintig jaar in het dorp. "Ik hou heel erg van de nacht, van de stilte. Als ik had geweten dat hier ooit windmolens kwamen, was ik verder gaan kijken. Ik ben hier gekomen voor de mooie woonomgeving. Het is triest dat in een economisch, zwakke omgeving de windmolens door de strot zijn geduwd. Dat is nog minder aantrekkelijk voor wonen en recreëren. Ik ben bang voor bromtonen en vind de windmolens ontsierend."

Gevoeligheden

Secretaris Remko van der Made van Dorpsbelangen is tevens lid van de OmgevingsAdviesRaad (OAR) in de gemeente. De OAR praat met dorpskernen en het windpark om afspraken over bepaalde zaken te maken. Dat overleg is onlangs gestaakt omdat de directie van het windpark het niet eens is met de besteding van het gebiedsfonds.
Het gebiedsfonds is een pot met miljoenen, die ten goede moet komen aan de leefbaarheid in het gebied. "Bepaalde gevoeligheden in het overleg kwamen steeds terug", zegt Van der Made, doelend op het gebiedsfonds. "Een werkgroep is daar een jaar mee bezig geweest, heeft veel werk verricht en alle bevindingen in een plan van aanpak doorgestuurd naar de provincie en betrokken gemeenten. Ik kan niet uit de doeken doen wat daarin staat, maar het gaat onder meer om uitvoeringsvoorstellen die niet strookten met de ideeën van de initiatiefnemers."
"We kunnen geen gelden van de provincie en gemeenten gebruiken, want dat mag de provinciegrens niet over
Remko van der Made - OmgevingsAdviesRaad
Zo wil de OAR inwoners van Stadskanaal ook mee laten doen in de burenregeling. "We willen een deel van het gebiedsfonds toekennen aan direct omwonenden die door de komst van windmolens woongenot inleveren en dat staat los van planschade. We willen een deel van de bewoners van Stadskanaal daarbij betrekken. En daar kunnen we geen gelden van de provincie en gemeenten voor gebruiken, want dat mag de provinciegrens niet over. En de initiatiefnemers zijn het daar niet mee eens op dit moment. En dat is jammer." De OAR is van mening dat het gebied over de verdeling van het fonds gaat.
Dat Gasselternijveenschemond wordt ingeklemd door windmolens noemt Van der Made 'heel vervelend'. "Toen de plannen zijn gemaakt, was het eerst de bedoeling dat het park nog groter werd. En het idee was dat er in ieder geval geen dorpskernen ingebouwd mochten worden tussen twee rijen windmolens. En dat leek goed te komen. Er werd één rij geschrapt, maar die ligt buiten elke dorpskern. Hier bleven wel twee rijen bestaan. Dat was niet de bedoeling, maar dat viel niet meer te corrigeren."
(Verhaal gaat verder onder de foto)
210329_windmolens_2
Draaiende windmolens op windpark Drentse Monden en Oostermoer © Hjalmar Guit/RTV Drenthe

Van de kaart

En zo verdween ook Gasselternijveenschemond van de kaarten waar de windmolens op stonden. "Ondertussen zijn we daar wel weer op terug te vinden. Het leed is wel geleden. Ik vind het een gemiste kans voor onze landelijke bestuurders en ook de politiek had hier sterker tegen moeten ageren. Als de regering vindt dat er bepaalde afspraken gemaakt moeten worden en deze worden met voeten getreden, dan moet je erop handhaven. Maar er is laconiek overheen gestapt. Daar zijn we in Gasselternijveenschemond nog steeds boos over."
Nu de molens er bijna allemaal staan, wordt ook gewerkt aan een landschapsinpassingsplan vanuit de OAR. "Daarin zitten goede plannen en mogelijkheden om het zicht op de windmolens en de impact van de windmolens op het landschap te verkleinen. Daarbij moet je denken aan bijvoorbeeld beplanting in alle soorten en maten op strategische plekken", besluit Van der Made.
Windpark, gemeenten en provincie
De provincie Drenthe en de gemeente Aa en Hunze en Borger-Odoorn zijn in gesprek met de initiatiefnemers van het windpark om hen weer aan de gesprekstafel te krijgen met de OAR. In de tussentijd willen de gemeenten en de provincie niet over het gebiedsfonds communiceren via de media.
RTV Drenthe heeft de directie van windpark Drentse Monden en Oostermoer gevraagd om haar kant van het verhaal te vertellen. De directie heeft laten weten voorlopig nog niet te willen reageren.
Windpark Veenkoloniën krijgt vorm: 'Voor ons is het te laat'