Dorpenzorg bestaat vijf jaar: 'Stilstaan doen we nooit'

Dorpenzorg gemeente Emmen
De oprichters en Noaberhuusbeheerders van Dorpenzorg: (v.l.n.r.) Kristiaan Krijgsheld, Wim Katoen, Jan Schoonbeek, Marianne Twickler en Johannes Lubbers © RTV Drenthe / Rien Kort
Iemand nodig die de boodschappen voor je wil doen omdat je zelf slecht ter been bent? Baat bij mantelzorg of iemand die je kan bijstaan met het terugdringen van een schuld? En bij wie klop je dan aan? In het deelgebied De Monden in de gemeente Emmen weet iedereen al jaren het antwoord op die laatste vraag: Dorpenzorg.
Het antwoord op alle sociaal-maatschappelijke vragen. Het platform viert dit jaar haar eerste lustrum. Of daar uitgebreid bij stilgestaan wordt? Het broodnuchtere antwoord van initiators Jan Schoonbeek en Wim Katoen geeft blijk van de typerende no nonsense mentaliteit: "Stilstaan doen we nooit."

Mondenzorg

Maar wat is Dorpenzorg precies? Het platform kwam voort uit de in 2012 opgerichte Mondenzorg, bedoeld voor het gebied waar de vijf dorpen Nieuw-Weerdinge, Weerdinge, Emmer-Compascuum, Emmer-Erfscheidenveen, Foxel en Roswinkel liggen.
Van ouderen wordt gevraagd om langer zelfstandig thuis te wonen dan te verhuizen naar een tehuis. Als gevolg werd er veel gevraagd van de zelfredzaamheid van deze groep. "Waar gaten vielen voor de inwoners, sprongen wij bij", legt Schoonbeek uit.
Het platform krijgt ook al snel aanvragen van buiten het Mondengebied. In 2018 wordt een nieuwe professionaliseringsslag gemaakt door een samenwerking met Sedna, naast andere (zorg)instanties.
Binnenkomende aanvragen worden door de twee partners verdeeld: als er een vrijwilliger nodig is voor bijvoorbeeld het knippen van een heg, komt Dorpenzorg in beweging. In het geval van professionele zorg, zoals schulden of gezinsproblematiek, buigt een medewerker van Sedna zich over de situatie.

Winst

Volgens Schoonbeek bestaat de grootste winst van vijf jaar Dorpenzorg uit het samengaan van die formele en informele zorg. Aanvankelijk reageerden sommige professionele zorgmedewerkers wat verontrust op die ontwikkeling, vertelt hij.
"'Een vrijwilliger doet straks mijn werk', luidde hun gevoel. 'Je pakt mijn werk af'." Uiteindelijk bespeurden de professionals ook de winst van de samenwerking. "Dankzij de vrijwilligers kunnen zij zich puur bezighouden met zorg. En niet met bijvoorbeeld de afwas", aldus Schoonbeek.

Beheerders Noaberhuuzn

Johannes Lubbers
Johannes Lubbers besloot zich, na zijn 40-jarige carrière bij de Waterleidingmaatschappij Drenthe, in te zetten voor zijn medemens. "Ik keek rond om te zien waar ik mogelijk iets voor een ander zou kunnen betekenen." Aanvankelijk zette hij zich in via Sedna op het gebied van ouderenzorg, maar sloot zich rond 2013 aan bij Dorpenzorg. "Een mooie uitdaging, want het project moest toen nog uit de grond worden gestampt." De 76-jarige beheerder bouwt langzaam zijn werkzaamheden af.
Volgens hem blijft een platform als Dorpenzorg broodnodig. "Overheid en instanties bieden op vele vlakken hulp. Maar lang niet alles kunnen ze oppikken, waardoor mensen soms net buiten de boot vallen. Zoals een klusje in de tuin of het halen van boodschappen. Eigenlijk is het jammer dat zoiets als Dorpenzorg nodig is. Het is en blijft een vangnet voor als mensen nergens anders terechtkunnen."
Marianne Twickler
Marianne Twickler voegde zich in 2016 bij het team achter Dorpenzorg. Een jaar daarvoor werd ze afgekeurd door het UWV, die haar in contact bracht met Jan en Wim. Noodzakelijk is het zeker. "Ik zie veel ouderen aankloppen die ook kampen met eenzaamheid." Binnen de vrijwilligerspoule regelen we dan een gezelschapsdame of -heer." Zelf verzorgt ze ook de boodschappen voor een van de inwoners in het gebied. "Dan ga ik zelf even naar de Jumbo voor iemand."
Kristiaan Krijgsheld
Kristiaan Krijgsheld, vanaf 2013 verbonden aan Dorpenzorg, werkt vanuit Angelslo. "De gemeente wees me op Dorpenzorg." Het werk sloot goed aan bij zijn sociaal-pedagogische achtergrond. "Ik vind het heerlijk als we een passend antwoord kunnen geven op de zorgvragen van inwoners. Het geeft gewoon een heel erg goed gevoel." De achtervang met Sedna, voor de meer ingewikkelde zorgaanvragen, werkt volgens hem perfect. "Maar het meest lonend is het als je zelf een probleem weet te verhelpen."
Dorpenzorg heeft zich inmiddels als een olievlek verspreid over de gemeente. Was het aanvankelijk voornamelijk gericht op de Monden zelf (goed voor 13.000 inwoners), bedient het platform inmiddels de gehele gemeente. Katoen: "Er is echter wel sprake van concentraties: naast de Mondendorpen doen vooral inwoners uit de Emmer wijk Emmerhout en Barger-Compascuum een beroep op ons."

Vrijwilligerspoule

Inwoners kunnen normaliter aankloppen bij een Noaberhuus van Dorpenzorg. Deze zijn ondergebracht in het wijkcentrum van Angelslo en de dorpshuizen De Deele in Emmer-Compascuum en De Badde in Nieuw-Weerdinge. Vanwege corona verloopt het contact momenteel echter vooral via telefoon en e-mail.
Op dit moment zijn er drie vrijwilligers die de Noaberhuuzn runnen. Ze zorgen ervoor dat zorgaanvragen worden doorverwezen naar de juiste instantie, zoals Sedna en Icare, maar ook naar de gemeente, de huisarts en zorginstanties. Voor de klusjes in en om huis staat een poule van nog eens dertig vrijwilligers paraat. Taak van de Noaberhuusbeheerder is in dat geval het samenbrengen van de klus en de juiste vrijwilliger. In totaal heeft Dorpenzorg ongeveer 600 mensen geholpen in de afgelopen jaren.

Onderwijsachterstanden

Zoals gezegd is stilzitten er niet bij bij Dorpenzorg. Voor corona werden onder meer een aantal projecten in de steigers gezet die gericht waren op het terugdringen van onderwijsachterstanden bij jongeren in combinatie met het opzetten van werkleerprojecten. Doel was om vooral jeugdwerkloosheid terug te dringen.
Schoonbeek: "Wij zijn vorig jaar met jongerenwerker Kim de Vries het Mondengebied ingegaan en het gesprek aangegaan met jongeren over hun behoeften en wensen." Het UWV reageerde enthousiast, aldus Schoonbeek. "Met deze informatie kunnen zij meer maatwerk leveren" Door corona is hier echter nog geen wezenlijk vervolg aan gegeven. Ook de huiswerkbegeleiding ligt om die reden stil. "Op het moment dat we wilden beginnen, gingen de scholen dicht."

Groots in aanwezigheid

Wat betreft de toekomst heeft Dorpenzorg geen nieuwe initiatieven in de maak. Dat heeft niet zoveel zin, aldus Katoen. "Dat klinkt gek, maar ons platform is bedoeld als reactie op wat er bij tijd en wijle maatschappelijk speelt."
Relevant blijft het platform in ieder geval zeker, luidt de opvatting van de twee oprichters. Wim: "Ik zie het niet gebeuren dat we over vijf jaar overbodig zijn." Over een mogelijk gebrek aan zichtbaarheid van Dorpenzorg maken beiden zich geen zorgen. Schoonbeek: "Niet iedereen kent ons, nee. Dat wordt ons ook wel eens verweten. Vaak genoeg wordt er via bijvoorbeeld Icare een beroep op ons gedaan voor vrijwilligershulp bij een van hun cliënten. Zonder dat ze het door hebben dat Dorpenzorg die vrijwilliger heeft geregeld. Je kunt groots in aanwezigheid zijn of in daden. Wij kiezen liever voor dat laatste."

💬 WhatsApp ons!
Heb jij een tip voor de redactie? Stuur ons een bericht, foto of video via WhatsApp: +31651568886 of mail naar redactie@rtvdrenthe.nl