Bengaalse boekschrijver ontleedt Drentse gemeentelogo's: 'Er is áltijd een uitleg'

De 34-jarige Amit Biswas spreekt dan wel geen vloeiend Nederlands, de kans is groot dat hij een stuk meer weet over de gemeente waarin jij woont dan jijzelf. De Bengaal, die nu tien jaar in Nederland woont, schreef een boek over het verhaal achter de gemeentelogo's van alle 352 Nederlandse gemeenten en verdiepte zich daarvoor in de historie van elke gemeente. En dat leverde wetenswaardige feitjes op.
Want waar staan al die pijlen in het gemeentelogo van Emmen eigenlijk voor? Biswas hoeft er niet eens over na te denken. "Dat logo is in 1988 gelanceerd. Emmen wilde destijds klantvriendelijker en georganiseerder zijn. Om die kant op te gaan, zijn de pijlen bedacht", legt hij uit. Maar waarom de pijlen rood zijn en het er in totaal negen zijn, kon hij niet exact achterhalen. "Maar de dikgedrukte drie pijlen in het midden staan voor de beide letters 'M' in Emmen. Een creatief detail", vindt hij.
(Tekst gaat door onder de foto)
Gemeente Emmen
Het logo van de gemeente Emmen met de negen pijlen © Gemeente Emmen

Logo's ontrafelen

Toen Biswas zich tien jaar geleden in ons land vestigde voor zijn studie, raakte hij naar eigen zeggen gefascineerd door het logo van de gemeente Eindhoven, waar hij ging wonen. "Ik wilde per se weten wat dat logo inhield", zegt hij. Maar dat bleek nog niet zo'n eenvoudige klus. "Het kostte een paar uurtjes werk, maar toen wist ik pas wat het logo moest voorstellen. Ik was zó blij", lacht hij. Toen Biswas collega's vroeg waar zij vandaan kwamen, wilde hij de gemeentelogo's van de gemeenten waarin zij woonden óók ontrafelen.
"Zo begon het balletje te rollen. Een vriend van mij zei: waarom schrijf je er geen boek over? Ik dacht: 352 gemeenten, elke dag een andere gemeente pakken, dan ben ik in een jaar wel klaar", blikt de uit Bangladesh afkomstige schrijver terug. Dat bleek een misvatting. "Ja, uiteindelijk heeft het me vier jaar gekost. Maar ik ben wel een heleboel informatie rijker", zegt hij, wederom hard lachend.
"Weet je bijvoorbeeld dat het gemeentelogo van Aa en Hunze uit vier verschillende vierkanten bestaat? Die moeten de kernen Gasselte, Gieten, Anloo en Rolde voorstellen. Als je die vierkanten bij elkaar legt, vormen die kernen een blauwe cirkel. Die betekent dat ze samen één zijn, maar toch ook weer uniek. De kleur blauw in het logo staat voor het water in de gemeente en de groene kleur voor de natuur."
(Tekst gaat door onder de foto)
Aa en Hunze
Het gemeentelogo van Aa en Hunze © Gemeente Aa en Hunze

Online zoektocht en burgemeesters bellen

In zijn zoektocht naar de verklaring voor de gemeentelogo's liet de auteur zo weinig mogelijk aan het toeval over. "Ik heb online naar informatie gezocht, oude archieven doorgespit, gemeenten gebeld en zelfs burgemeesters rechtstreeks benaderd", gaat hij verder. Hij stond ervan te kijken dat veel gemeenten anno 2021 niet eens op hun website hebben staan waar het gemeentelogo voor staat. "Dat is toch vreemd? Er is vaak wel een verklaring voor het gemeentewapen, maar het logo blijft achterwege. Dan doe ik dat wel, dacht ik."
Biswas zag zijn missie om alle informatie over Nederlandse gemeentelogo's in boekvorm te bundelen als een soort onofficiële inburgering, zegt hij. En daarin had hij nog veel verder kunnen gaan dan de uitleg in zijn boek Logo Land. "In 1900 had Nederland zo'n 1100 gemeenten. Als je daarover nadenkt zijn er nog veel meer oude logo's, maar van gemeenten die niet meer bestaan is informatie over het gemeentelogo helaas amper terug te vinden."
(Tekst gaat door onder de foto)
Boek Biswas
De Nederlandse gemeentelogo's zijn in het boek beschreven © Amit Biswas

Identificeren met logo

"Ik hoop dat Logo Land mensen inspireert om over de totstandkoming van een gemeentelogo te lezen en het verhaal erachter verder te vertellen", motiveert Biswas zijn eerste boek. "Accepteer niet wat je voorgeschoteld krijgt, maar vraag waarom. Het is net als met het dragen van een T-shirt. Het design dat je draagt is afhankelijk van je smaak, maar net als met een gemeentelogo wil ik weten waarom een ontwerp blauw of geel is. Er is áltijd een uitleg. En als jij kunt uitleggen waarom het logo in jouw gemeente is zoals-ie is, kun je jezelf er wellicht mee identificeren. Dat is belangrijk voor de identiteit van een gemeente."

Meppel

Oké, nog eentje dan. Want het logo van de gemeente Meppel lijkt op het eerste ogenblik doodeenvoudig. "Meppel.nl in oranje letters met als beeldmerk de letter M omringd door een zwarte cirkel en een witte achtergrond", vat hij samen. Niets bijzonders zou je zeggen, maar de combinatie van kleuren maakt er een eyecather van, weet Biswas. "Bovendien is de zwarte cirkel gekozen omdat die ook om de ogen van de ooievaar zit, een vogel die veel voorkomt in de gemeente. En inderdaad, oranje, zwart en wit zijn ook de kleuren van de ooievaar."
(Tekst gaat door onder de foto)
Meppel logo
Meppel logo © Gemeente Meppel

Geografische en unieke twist

Zelf zette hij nog nooit een stap in Drenthe, maar Biswas kan inmiddels een aardig woordje meepraten over de identiteit van de verschillende gemeenten. "De meeste Drentse gemeentelogo's zijn gebaseerd op wat de gemeenten uniek maakt met een knipoog naar de geografische ligging", concludeert hij. Als het aan hem ligt, maakt hij nu zoveel mogelijk mensen deelgenoot van wat hij allemaal ontdekte tijdens zijn zoektocht. "Wie weet ook in Drenthe. De provincie bezoeken staat hoe dan ook nog op mijn lijstje."

💬 WhatsApp ons!
Heb jij een tip voor de redactie? Stuur ons een bericht, foto of video via WhatsApp: +31651568886 of mail naar redactie@rtvdrenthe.nl