Hoofd intensive care Assen: 'Buikpijn over wat er komen gaat'

Intensive care van het WZA vorig jaar april
Intensive care van het WZA vorig jaar april © ANP
Terwijl Drentse ziekenhuizen nog niet eens zijn begonnen met inhaalzorg, neemt het aantal coronabesmettingen weer toe. Er zijn zorgen of er wel voldoende ic-verpleegkundigen zijn als het aantal covid-opnamen toeneemt.
"We hebben wel zorgen over de komende herfst. Bij de eerdere golven hebben we een beroep moeten doen op mensen van de operatiekamers om personeel van de intensive care-afdelingen bij te staan. Op die manier hebben we de gevraagde zorg wel kunnen leveren", zegt Klaasje van der Laan, hoofd van de afdeling ic van het Wilhelmina Ziekenhuis Assen (WZA).

Corona bespoedigt vroegpensioen

Op de afdeling intensive care werken 40 mensen, zo'n 25 FTE. Dit jaar heeft het WZA niet te maken met uitstroom van ic-verpleegkundigen, maar volgend jaar gaan twee mensen met vervroegd pensioen. "Iemand zei letterlijk: 'Klaasje, dit ga ik niet nog een keer weer doen.' Corona heeft hun keuze voor vervroegd pensioen mogelijk bespoedigd", aldus Van der Laan.
Als het wordt zoals afgelopen winter zijn er niet veel mensen die daar gelukkig van worden
Klaasje van der Laan, hoofd van de afdeling ic WZA
"Bij de eerste golf was het gevoel: wij gaan dit varkentje wassen. Toen was het een andere sfeer dan nu. Dat gevoel is totaal weg. Ook in de maatschappij zie je een kentering. Ziekenhuizen moeten niet zeuren, hoor je. Maar wij hebben er ook niet om gevraagd. Het personeel denkt soms ook: mag het alsjeblieft klaar zijn?", zo zegt het ic-hoofd.
Het ziekteverzuim ligt momenteel op 6,8 procent. Van der Laan is benieuwd hoe het de mensen zal vergaan nu ze weer terug komen van vakantie. "Ze zijn tot rust gekomen. Maar vakantie is ook een moment van bezinning. Het kan nu twee kanten opgaan: eisen perikelen hun tol of lukt het ze om de draad weer op te pakken? Zeggen ze: 'Ik ben weg'? Coronazorg doet wat met mensen. Ze maken heel heftige dingen mee. Als het wordt zoals afgelopen winter zijn er niet veel mensen die daar gelukkig van worden."

Zware baan

Wat de invulling van vacatures betreft loopt het niet storm en dat snapt Van der Laan. "Bij 106 vacatures voor 100 werkzoekenden kan ik begrijpen dat sommige mensen buiten het ziekenhuis gaan kijken. Je verdient best leuk, maar je moet er ook wel aardig wat voor doen. Nachtdiensten zijn zwaar en op een bepaalde leeftijd hoef je die niet meer te draaien, maar jongere mensen moeten die diensten dus overnemen. Wel geven we mensen extra beloning voor extra diensten die ze tijdens coronagolven draaien om mensen aan ons te binden", aldus Van der Laan.
Hoe kijkt Peter van der Voort, hoofd ic van het UMCG, aan tegen de komende herfst met het huidige personeelsbestand? "Het baart mij veel zorgen. De vraag naar ic-bedden is groter dan het aanbod. Druk op capaciteit en spanning zal blijven bestaan. Voor professionals voelt dat ongemakkelijk. Die willen vak gewoon kunnen uitoefenen."
Het is een veelkoppig probleem, dus de oplossing zal ook veelkoppig moeten zijn
Peter van der Voort, hoofd ic van het UMCG
Hij geeft aan dat het personeelstekort op de ic al langer speelt. "Mensen vinden het werken met patiënten heel erg leuk. Maar de onregelmatigheid is wel een ding. Veel personeel maakt een carrièrestap waarbij minder onregelmatigheid is. Die blijven vaak wel in de zorg. Minder onregelmatigheid kan bijvoorbeeld fijn zijn als je een gezin hebt", aldus Van der Voort.

Oplossing niet eenvoudig

Ziet hij een oplossing? "Het is een veelkoppig probleem, dus de oplossing zal ook veelkoppig moeten zijn. Simpel gezegd komt het erop neer dat de instroom groter moet en de uitstroom kleiner. Misschien kan de opleiding korter en efficiënter en kunnen we grotere aantallen opleiden. Om de uitstroom te verminderen zijn er ook mogelijkheden: wat extra's bieden, het vak aantrekkelijker maken, mensen carrière laten maken binnen de ic en onregelmatigheden beter belonen. Aan allerlei knoppen moeten we draaien", schetst het hoofd van de ic van het UMCG.
Bij het WZA worden zes leerlingen per jaar opgeleid; eerder was dat twee tot drie per jaar. En ook de opleidingsstructuur is veranderd, wat moet leiden tot nieuw personeel. "Normaal gesproken is de duur van de opleiding 18 maanden. We kijken of we nu in kortere tijd op kunnen leiden tot basis acute zorg. Dat is geen ic-verpleegkundige, maar wel iemand die wat kan. Het gevolg is wel dat de druk wat verantwoordelijkheid op het ic-personeel dan weer toeneemt", zegt ic-hoofd Van der Laan.

Probleem speelt niet overal

De Treant Zorggroep, met een afdeling intensive care in Emmen, vindt het moeilijk te voorspellen wat een nieuwe golf voor effect zal hebben op het personeelsbestand. "Op papier hebben we voldoende personeel. We hebben te maken met een regulier verloop. Van 1 januari tot 1 september hebben we te maken met een uitstroom van 4,8 FTE en een instroom 2,4 FTE op een totaal van 72 medewerkers", zegt manager communicatie Naomi de Boer.
Treant investeert volgens De Boer in de volle breedte in opleiding om op termijn voldoende personeel te hebben.
Isala heeft geen ic in Meppel, maar op de locatie in Zwolle is op dit moment geen tekort. Ook heeft Isala niet te maken met meer uitstroom van ic-verpleegkundigen vergeleken met andere jaren, meldt een woordvoerder. Om de inhaalzorg uit te kunnen voeren heeft Isala bijna 40 verpleegkundigen aangenomen.

💬 WhatsApp ons!
Heb jij een tip voor de redactie? Stuur ons een bericht, foto of video via WhatsApp: +31651568886 of mail naar redactie@rtvdrenthe.nl