Op de kraamafdeling in Hoogeveen beviel het de meeste vrouwen uitstekend

Strenge verpleegsters die het bezoek maanden om afscheid te nemen. Strakke sluitlakens, stoffen luiers en natuurlijk... rust, reinheid en regelmaat. De historie van de kraamafdeling van het ziekenhuis Bethesda in Hoogeveen is rijk. Patiënten en personeel kijken er vooral met grote waardering op terug.

Tien dagen bleef een kraamvrouw vroeger in het ziekenhuis na een bevalling. Het is in de tegenwoordige tijd bijna niet meer voor te stellen. Het is één van de zaken die in de loop van meer dan honderd jaar is veranderd. 

Ge Annen, 81 jaar oud, was verpleegkundige en deed in 1961 de opleiding voor de kraamafdeling. Toen gold nog het bijbelse motto ‘met smart zult gij baren’. Pijn hoorde erbij.
“Je kon niet kiezen voor een ruggenprik, zoals tegenwoordig. Wij stonden als jonge verpleegkundigen naast zo'n vrouw die lag te puffen. ‘Zuchten, mevrouw, zuchten’, zeiden we dan. Pas als je er zelf ligt weet je hoe het is. 'Krijg het heen en weer', denk je dan.”

Wat is jouw herinnering aan de kraamafdeling van het Ziekenhuis Bethesda? Op die vraag kwamen op sociale media en via andere kanalen tientallen reacties binnen. Dit weekend worden er de laatste baby’s geboren, want de afdelingen klinische kindergeneeskunde en klinische verloskunde gaan maandagochtend definitief dicht. Een geschiedenis van meer dan 100 jaar komt tot een einde.


Ze herinnert zich ook dat er een paniekerig telefoontje kwam van een huisarts. Hij wilde met een zwangere vrouw naar het ziekenhuis, maar raakte de belangstellende familie maar niet kwijt. “Ik ben bij de voordeur gaan staan om ze op te vangen. De twee oma’s en de opa heb ik weggestuurd. De vrouw ging met mij mee en ook haar man mocht blijven. Voordat de opa en oma’s thuis waren, was het kind er al.”

Jonge vaders
Het was indertijd al gebruikelijk dat de aanstaande vader bij de bevalling aanwezig was. Maar die was lang niet altijd voorbereid op of bestand tegen de spanning die een geboorte ook met zich mee kan brengen. “We hebben wel eens een man onder het bed vandaan moeten vegen”, vertelt Annen met een lach.

De jonge moeders bleven tien dagen met hun kind in het ziekenhuis. Vrouwen die de pech hadden bij de bevalling een volledige ruptuur op te lopen, moesten tien dagen met de benen bijeen gebonden op bed liggen. De wond mocht geen druk hebben.

De kraamafdeling was niet alleen een plaats van vreugde. Gé Annen: “Als we wisten dat een kind dood geboren zou worden, dan hielden we er een laken voor bij de bevalling. Zodat de moeder het niet zou zien, geen binding kon opbouwen. Het kind werd direct weggehaald, de moeder kon ook geen afscheid nemen. Dat was het protocol. Later heb ik wel gedacht: hoe hebben we dat kunnen doen.”

Van Sinterklaas tot Pinksteren
Trijntje Sijbom-Van der Weide uit Dalen heeft de afdeling verloskunde als patiënt heel goed leren kennen. Tijdens haar zwangerschappen moest ze goed in de gaten worden gehouden. “Toen ik in 1977 zwanger raakte, werd ik al spoedig opgenomen. Dat was in november. Achtereenvolgens heb ik Sinterklaas, Kerstmis, Oud en Nieuw, Pasen en Pinksteren in het ziekenhuis meegemaakt.

Talloze keren heb ik aan het infuus gelegen, wat je behoorlijk in je vrijheid beperkte. In die tijd heb ik maar twee keer één nacht thuis geslapen. Niet leuk als een buurvrouw op zaal na een paar dagen al weg mocht en ik moest blijven. Maar ik heb er ook een vriendschap voor het leven aan over gehouden.”

Vrijersavond
Sijbom weet daardoor ook van de ‘vrijersavonden’. “Dat was bedoeld voor vrouwen die lang in het ziekenhuis lagen. Deze avond mochten de echtgenoten langer blijven en kregen we een aparte kamer. Het was op 23 juni 1978, wij hadden net vrijersavond, toen de baby vrij onverwachts gehaald moest worden met de keizersnee. Een kerngezonde dochter.”

Joke Rutgers heeft een paar benauwde momenten meegemaakt toen ze was bevallen van zoon Jeroen. Of eigenlijk: haar man kreeg het benauwd. “Mijn zoon is hier in 1991 met een keizersnede geboren. Van de operatiekamer naar de kinderafdeling kwamen mijn man en een verpleegkundige vast te zitten in de lift, samen met onze zoon in de couveuse. Gelukkig zijn ze bevrijd en is het een gezonde kerel geworden.”
 
Ik heb zo'n enorm fijne herinnering aan Hoogeveen. Toppers waren het daar allemaal
Linda Prins


Niet alle herinneringen zijn positief. Jonge moeder Michelle Diezeraad noemt de zorg die ze kreeg twee jaar geleden ‘waardeloos’. “Ik had een volledige ruptuur, maar andere operaties waren belangrijker. Ik heb drie uur wijdbeens op bed moeten liggen wachten.” Ook kreeg ze naar haar beleving te weinig hulp bij douchen en aankleden. Haar verhaal is een uitzondering.

Linda Prins: “Mijn eerste bevalling in 2012 was erg lang en heftig waardoor ik bij de tweede heel bang was en daardoor had ik enorme hoofdpijn. Ik had een hele lieve verpleegster die enorm positief bleef praten waardoor je echt ging geloven dat het anders zou gaan dan vorige keer. Ik heb zo’n enorm fijne herinnering aan Hoogeveen. Toppers waren het daar allemaal.”

Opslag
Berna Mol werd zelf in het Hoogeveense ziekenhuis geboren en ook haar vier kinderen zagen er het levenslicht. Bij de eerste in 1998 lag zij op de kraamafdeling, terwijl haar kind naar de kinderafdeling moest.  “Er ging veel mis in de communicatie. De kinderafdeling kon de zorg niet aan, de afdelingen speelden elkaar de zwarte piet toe en daar zat je als ouder middenin. In latere jaren veranderde er veel. Onze tweede werd tijdens een verbouwing van de afdeling geboren in 2000, op een enorm drukke zaterdag. Ik beviel in een ruimte die tevens dienst deed als opslag. Binnen een kwartier na binnenkomst was het achter de rug. Een andere dame heeft die dag haar kindje in een busje gekregen.”

Haar derde kind was bijzonder omdat het “een reus van een baby was”. En bij de vierde waren er ernstige complicaties. “Ik kreeg een spoedkeizersnede. De gynaecologen van het Bethesda hebben die nacht nog een aantal uren moeten vechten voor mijn leven. Het zijn echte top-artsen. Ik ben ze onnoemelijk dankbaar, het had zeker ook anders kunnen aflopen. Daar sta ik nog regelmatig bij stil.”

Bijzondere verjaardag
Voor Laura Zuidema wordt komende maandag een bijzondere dag. Zij werd op de 15e oktober geboren in het Bethesda in het jaar 1971. Op haar 47e verjaardag gaat ze zien hoe de kraam- en de kinderafdeling worden gesloten en hoe het personeel een andere stek krijgt. Ze is er zelf hard mee bezig geweest, want ze werkt nu in het Hoogeveense ziekenhuis.

“Ik zit bij de stafdienst van Treant voor kwaliteit en patiëntveiligheid. Dit is voor ons een heel hectische tijd geweest. We moesten alles voorbereiden, trainingen voor het personeel, bekijken of alle huisvesting in de nieuwe situatie op orde is. Niemand zat te wachten op de sluiting van deze afdelingen. Maar patiëntveiligheid gaat voor alles. Het zal zeker een verjaardag worden met een bijzonder tintje.”
Deel dit artikel: