GroenLinks: 'Groot gat in informatie en uitgifte jodiumtabletten rondom kerncentrales'

Kerncentrale Lingen
De kernkraftwerk in Lingen is één van de laatste 6 nog werkende Duitse kerncentrales. © KRD/Wikimedia
Er zit een flink gat in de informatie over en de uitgifte van jodiumtabletten voor zwangere vrouwen en nieuwe inwoners van Drenthe met jonge kinderen die tussen de 20 en 100 kilometer van de kerncentrale van Lingen in Duitsland wonen. Dat zeggen de Drentse Statenfractie en Tweede Kamerfractie van GroenLinks.
GL- Provinciale Staten-fractievoorzitter Elke Slagt: "Zwangere vrouwen en gezinnen met kinderen jonger dan vier jaar en nieuwkomers hebben nu nog geen preventieve jodiumtabletten in huis. Ook weten ze niet dat dit eigenlijk nodig is." GroenLinks wil dat de minister Hugo de Jonge en staatssecretaris Paul Blokhuis ingrijpen en stelt Kamervragen.

Waarom helpen jodiumtabletten bij een kernongeluk?

Bij een ongeval in een kerncentrale kunnen radioactieve stoffen vrijkomen die zich verspreiden via de lucht. Een van die stoffen is radioactief jodium. Radioactief jodium kan door inademing in het lichaam terechtkomen en door de schildklier worden opgenomen. Dit kan op de langere termijn schildklierkanker veroorzaken bij jonge mensen.
Door op het juiste tijdstip vooraf jodiumtabletten in te nemen, raakt de schildklier verzadigd met stabiel jodium, dat ongevaarlijk is. De schildklier neemt dan minder radioactief jodium op, waardoor de kans op schildklierkanker minder wordt. De regel is: hoe jonger je bent, hoe groter de kans dat je schildklierkanker ontwikkelt na een kernongeval.

Wie heeft de meeste kans op schildklierkanker?

De kans op schildklierkanker geldt in het bijzonder voor mensen van 40 jaar en jonger die in een gebied wonen binnen een straal van 20 kilometer van een kerncentrale, en voor kinderen tot 18 jaar en zwangere vrouwen die maximaal 100 kilometer van een kerncentrale wonen. Slagt: "Voor Drenthe en Overijssel geldt dat alle inwoners van de provincie binnen een straal van 100 km van de kerncentrale van het Duitse Lingen vallen. Ook veel inwoners van Groningen en Gelderland wonen in het risicogebied ten opzichte van kernkraftwerk Lingen. En dan heb je nog gebieden rondom de Nederlandse kerncentrale Borssele, de Belgische kerncentrales Doel en Tihange."
Tussen 2010 en 2015 is er in Nederland een campagne geweest om zwangere vrouwen en kinderen tot 18 jaar die in een straal van 20 kilometer van een kerncentrale wonen te voorzien van preventieve jodiumtabletten. In 2017 is de Nederlandse campagne uitgebreid naar het gebied met een straal van 100 kilometer. Omdat de houdbaarheidsdatum van de tabletten, die tussen 2010 en 2015 zijn uitgedeeld, verloopt, worden de tabletten via de gemeenten op dit moment opnieuw verspreid. De Tweede Kamer is 7 juni 2021 hierover per brief geïnformeerd door Minister van Ark.

Beter informeren en standaard pillen blijven uitgeven

Voor de inwoners in het gebied met een straal van tussen de 20 en 100 kilometer geldt dit niet; de houdbaarheidsdatum van de in 2017 verstrekte tabletten is in 2026. Echter, zwangere vrouwen en nieuwe inwoners in dit gebied met jonge kinderen zijn niet structureel geïnformeerd om zelf jodiumtabletten in huis te halen.
Slagt: "Veel vrouwen en gezinnen met kinderen jonger dan vier jaar zijn zich dus niet bewust van het risico en de eventuele preventieve maatregelen bij een ongeval in een kerncentrale." GroenLinks wil dat deze groepen beter worden geïnformeerd en dat gemeenten, verloskundigen en ziekenhuizen gaan werken aan een continu distributieprogramma van de jodiumtabletten.

Gevaar Lingen na 2022

Kernkraftwerk is één van de zes Duitse kerncentrales die nog in werking is. Eind 2022 moeten ze allemaal stoppen. "Lingen gaat in 2022 wel dicht maar ook na sluiting kan er nog steeds een ongeluk gebeuren, ook daar moet duidelijkheid over komen. Vooral hoe lang de periode na sluiting het nog gevaarlijk kan zijn", vindt Elke Slagt.

'Ophouden met kernenergie'

GroenLinks is tegen elke vorm van kernenergie. GroenLinks Drenthe en Groningen riepen al in 2020 samen met de Duitse Grünen op om geen nieuwe kerncentrale in de Eemshaven te bouwen. Ook had GroenLinks Drenthe samen met de PvdA een petitie tegen de opslag van kernafval in de grensregio van Nederland uitgebracht.
Wat begon als Drentse petitie had zich in maart 2021 verspreid over Groningen, Overijssel, en Gelderland. Er werd een oproep gedaan om de Duitse autoriteiten op te roepen om geen radioactief afval op te slaan in de zoutkoepels in het grensgebied. Slagt: "We kunnen simpelweg niet overzien wat we met het kernafval aan moeten. Duizenden jaren kernafval opslag, dat willen we toch niet nalaten aan generaties na ons."
Jodiumtabletten
De jodiumtabletten die werden uitgedeeld in 2017 © Harmke de Bruin
De luchtfoto van kernkraftwerk Lingen is van KRD. RTV Drenthe mag deze foto gebruiken op voorwaarde dat we deze link plaatsen naar de rechthebbende organisatie.

💬 WhatsApp ons!
Heb jij een tip voor de redactie? Stuur ons een bericht, foto of video via WhatsApp: +31651568886 of mail naar redactie@rtvdrenthe.nl