​Assen ving Belgische vluchtelingen op in WOI

Een groot aantal Belgische vluchtelingen zocht hun heil gedurende de Eerste Wereldoorlog in Drenthe. Aan het begin en aan het eind van de oorlog verbleef er twee keer een groep gevluchte Belgen in Assen. Jan Lagendijk van de Asser Historische Vereniging deed onderzoek naar die tijd.
“Ze werden hier echt goed onthaald”, zegt Lagendijk. “In de krant stond zelfs: welkom dappere Belgen! Er werd zelfs een steuncomité opgericht. Hier vlak achter was de gasfabriek, daar hadden ze een eigen badhuis, daar mochten ze in bad. Er was hier een informatiecentrum voor de vluchtelingen. Er werd echt goed voor ze gezorgd.”

Vluchtelingen en militairen

In de nacht van 10 op 11 okotober 1914 kwamen er 700 Belgen met de trein aan in Assen. In de trein zaten verder nog 700 Belgische militairen en 20 gewonden. Ze waren op de vlucht voor de Duitsers die twee maanden eerder het land waren binnengevallen. Veel van de Belgen trokken snel verder, bijvoorbeeld naar Veenhuizen waar ze op het land konden werken.
Zo’n 300 Belgen bleven langere tijd in Assen. Een groot deel daarvan verbleef in de kerk langs de Vaart. Tegenwoordig de Aubussonhal waar verschillende vechtsportverenigingen hun onderkomen hebben.
De 700 militairen werden ondergebracht in de kazerne van Assen. Die was leeg omdat de eigen militairen waren gemobiliseerd in Apeldoorn. “Die groep groeide uiteindelijk uit tot 2500 militairen. Die werden ontwapend en opgevangen”, aldus Lagendijk.

Tweede golf vluchtelingen

Een jaar later waren veel Belgen doorgetrokken naar het Noorden van Europa. Slechts een groep van dertig bleef in Assen en kreeg daar ook werk. Pas tegen het eind van de oorlog meldden opnieuw Belgische vluchtelingen zich in Assen. “De geallieerden trokken noordwaarts en daardoor kwam er een tweede golf vluchtelingen deze kant op”, zegt Lagendijk.
“Op het hoogtepunt zaten hier weer 1820 Belgen en Fransen. Die werden vooral ondergebracht in scholen. Toen waren de Assenaren niet zo blij. De winter stond ook voor de deur. Het gaat dan over eten en over brandstof. De Assenaren waren toen ‘not amused’ met al die vluchtelingen”, aldus Lagendijk.

'Heel bijzonder'

Deze nieuwe vluchtelingen kwamen ongeveer twee weken voor het eind van de oorlog aan in Assen. Vandaag, precies 100 jaar geleden, werd de vrede getekend in het bos van Compiègne. De Belgen trokken daarna snel weer huiswaarts.
“Het zijn natuurlijk maar relatief korte periodes geweest maar ik vind het toch heel bijzonder dat wij als klein stadje toen zomaar accepteerden dat er duizenden vluchtelingen hier kwamen. Een heel bijzonder gegeven eigenlijk”, zegt Lagendijk.

Documentaire op TV Drenthe

Vanavond op TV Drenthe meer aandacht voor WOI in de documentaire ‘Drentse verhalen van de Eerste Wereldoorlog’. Dan onder meer aandacht voor Belgische vluchtelingen die in Emmen werden opgevangen in Hotel Postma. De documentaire wordt na het nieuws uitgezonden om 17.15 en wordt hele avond herhaald.

💬 WhatsApp ons!
Heb jij een tip voor de redactie? Stuur ons een bericht, foto of video via WhatsApp: +31651568886 of mail naar redactie@rtvdrenthe.nl