Proef met aardwarmte uit oude NAM-gasputten voor tuinbouw in Zuidoost-Drenthe

Nico Kuipers Tullip Energy aardwarmte
Nico Kuipers van Tullip Energy op de plek waar aardwarmte gewonnen kan worden vlak bij Emmen-Erfscheidenveen © serge vinkenvleugel/RTV Drenthe
Tullip Energy wil een proef met aardwarmte (geothermie) in Zuidoost-Drenthe doen. Bijzonder is dat ze dit wil proberen door aardwarmte te winnen uit een oude NAM-gasput op drie kilometer diepte, om daarmee water te verwarmen.
Het water geeft warmte af aan een warmtenetwerk dat naar woningen of bedrijven leidt. Afgekoeld water gaat een paar kilometer verder in een andere oude NAM-gasput weer naar beneden om opnieuw op te warmen tot 100 graden, waarna het in de andere put weer naar boven gehaald kan worden.

5000 huishoudens

De warmte kan gebruikt worden in de tuinbouw, ter verwarming en als warm water voor huizen. Nico Kuipers van initiatiefnemer Tullip Energy: "We schatten dat er wel 12 megawatt aan thermische warmte permanent uit het water te halen valt. Dat is goed om 5000 huishoudens mee te verwarmen - en te laten douchen - of een kleine tien tuinbouwbedrijven van warmte te voorzien."
De schatting is dat zo'n aardwarmtesysteem 30 tot 40 jaar mee kan. Mogelijk zelfs langer. Wat wel duidelijk is: het is schone, duurzame en tot op zekere hoogte circulaire energie. Gebruik van aardwarmte in plaats van aardgas geeft minder uitstoot van CO2 en helpt dus tegen de klimaatverandering.
De aardwarmte komt niet uit het oude lege gasveld, dat zit dieper en is inmiddels door de NAM afgesloten. Het warme aardwater komt uit gesteenten daarboven.
Verhaal gaat verder onder de video:
Proef met aardwarmte uit oude NAM-gasputten

Gasprijzen

De weg voor Tullip Energy om de aardwarmteplannen te realiseren is lang en vol hobbels. Eén van die hobbels zijn de tuinders. Die wilden een tijd geleden, toen Tullip met de plannen de boer opging, nog niet echt happen. Ze hoefden nog niet zo nodig van het aardgas af omdat de prijs zo historisch laag was. Inmiddels is die prijs historisch hoog en denken ze er misschien anders over.
De tuinbouwbedrijven zullen dan wel zelf moeten investeren in een warmtewisselaar. Tuinder Maurits van den Arend was wel meteen vanaf het begin enthousiast. "We moeten toch een keer van het aardgas af."
Verhaal gaat verder onder de video:
Proef met aardwarmte voor tuinbouw in Zuidoost-Drenthe

Aardwarmte is duur

Tullip Energy en haar partners betalen de vele langdurige onderzoeken en voorbereiding. Voor dit project kan Tullip deels leunen op partners EBN en Shell Geothermie. Beiden zijn verbonden met de NAM. Die levert de bestaande bodemgegevens van het gebied waar Tullip de aardwarmte wil winnen. Het totale project, als het na langdurig onderzoek echt gaat worden aangelegd, kost tussen de 20 en 30 miljoen euro.
Er hoeft weliswaar niet meer in de aarde geboord te worden maar de voormalige gasputten moeten technisch nog wel geschikt worden gemaakt voor aardwarmtewinning. Dan is er de bouw van de warmtewisselaarfabriek en de aanleg van leidingen naar of de tuinbouw en/of de wijk Emmerhout. "En bij dit soort leidingen praat je al gauw over 1,5 miljoen euro per kilometer", weet Kuipers. De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland laat weten dat er maximaal 31.128.300 euro aan subsidie voor het project klaar ligt.
Het zou volgens Kuipers sowieso beter zijn als de overheid in onderzoeksfases voor aardwarmte zou stappen. "Dan gaat dit deel van de energietransitie een stuk sneller. Want als het allemaal is uitgezocht en er is een haalbare businesscase dan wil iedereen wel instappen."

Nieuwe poging

In het Rundedal is tien jaar geleden ook al gesproken over de winning van aardwarmte. Maar dat is een erg dure techniek vanwege het boren van de diepe putten. Als een put niet functioneert of verstopt raakt door bijvoorbeeld zout, diep in de aarde moet er weer een nieuwe put worden geboord en dat is erg duur. Bij een bestaande put van de NAM hoef je niet te boren en dat scheelt miljoenen euro's.
En in het tuinbouwgebied bij Klazienaveen ligt nog een oud warmwaternetwerk dat Tullip graag weer geschikt zou willen maken voor de tuinbouwbedrijven. Daarom zou het project ondanks alle hobbels wel eens sneller of beter van de grond kunnen komen dan op plekken waar geboord moet worden en alle leidingen nog moeten worden aangelegd.
Animatie van de aardwarmteproef uit lege gasvelden