Werkgevers blij met Lelylijn, Natuur en Milieufederatie niet: 'Economische impuls' tegenover 'Drenthe heeft er niets aan'

Segers (CU), Kaag (D66), Rutte (VVD) en Hoekstra (CDA) tijdens de persconferentie over het coalitieakkoord
Segers (CU), Kaag (D66), Rutte (VVD) en Hoekstra (CDA) tijdens de persconferentie over het coalitieakkoord © ANP
Het bestuur van de provincie Drenthe is vooral tevreden met het regeerakkoord. Vooral op gebied van landbouw en natuur, wonen, aandacht voor het midden- en kleinbedrijf en leefbaarheid van het platteland en binnensteden. Maar ook hebben Gedeputeerde Staten nog wel wat zorgen. Want een aantal zaken over het Deltaplan voor het Noorden, de zorg en hoe verder na corona hadden wel wat concreter gemogen.
Ook de verschillende belangenorganisaties zijn blij, maar hebben her en der nog wel kanttekeningen bij het nieuwe regeerakkoord.

Deltaplan voor het Noorden, spoorlijnen en wonen

In het regeerakkoord staat het Deltaplan voor het Noorden. De drie noordelijke provincies en Flevoland hebben het kabinet een deal aangeboden: 320.000 woningen bouwen voor overloop en vestiging vanuit de drukke Randstad, in ruil voor de Lelylijn, Nedersaksenlijn en harder rijden op de bestaande spoorlijnen van Groningen/Leeuwarden naar de Randstad. De vlag ging vandaag uit op de noordelijke provinciehuizen en die van Flevoland omdat de Lelylijn met 3 miljard in het akkoord staat.
Ton Schroor van VNO NCW/MKB Noord is blij dat de Lelylijn in het nieuwe regeerakkoord staat. "Uiteraard zijn we blij voor Noord-Nederland. Dat is het belangrijkste voor ons." Dat de Nedersaksenlijn, voor Drenthe een interessantere treinverbinding dan de Lelylijn, niet in het regeerakkoord staat, begrijpt Schroor. "Er staat anderhalve zin over de Lelylijn en dat is dan een uitgave van 3 miljard euro. Kun je nagaan om hoeveel geld het gaat. De Nedersaksenlijn zou gaan over miljoenen, dus best logisch dat het er niet in staat."
Ik begrijp voor de Friezen dat ze blij zijn, maar dit is geen goede zaak voor Drenthe
Reinder Hoekstra - Natuur en Milieufederatie Drenthe
Maar de formulering van het nieuwe kabinet over de Lelylijn is als je het goed leest uitermate voorzichtig, met voorwaarden, zonder jaartallen. Zo staat het in het regeerakkoord: "We reserveren middelen om op termijn met medefinanciering vanuit de regio en uit Europese fondsen de Lelylijn te kunnen aanleggen. De komende periode werken we uit hoe de Lelylijn, in het kader van het Deltaplan voor het Noorden, kan bijdragen aan versterking van de economie van het Noorden, de ontsluiting van nieuw te ontwikkelen woningbouwgebieden en betere internationale treinverbindingen met het noorden van Duitsland."
De Lelylijn staat volgens Schroor voor meer dan alleen een treinverbinding. "Het is een economische impuls. Het helpt bij de honderdduizenden woningen die we willen gaan bouwen. Het zorgt voor een domino-effect, nu de Lelylijn doorgaat. We gaan een economisch goede toekomst tegemoet."
In het regeerakkoord staat dat nieuwe woningen vooral gebouwd moeten worden in of bij veertien verstedelijkte gebieden en bij bestaande infrastructuur en knooppunten. Dat klinkt niet echt hoopvol voor het Drentse deel van de deal: woningen voor nieuwe infra. Drenthe wordt hierbij niet genoemd, omdat het niet valt onder één van de verstedelijkte gebieden. De gemeente Groningen en de regio Zwolle zijn wel twee van die gebieden.

Deal or no deal

Maar gedeputeerde Nelleke Vedelaar ziet vooral kansen. Die regio Zwolle loopt volgens haar voor het kabinet door tot in Meppel en Westerveld en die van Groningen tot in Assen. Een tweede haakje ziet ze in de zin 'kan bijdragen aan versterking van de economie van het Noorden, de ontsluiting van nieuw te ontwikkelen woningbouwgebieden en betere internationale treinverbindingen.' "Het kan niet anders dan dat daar de Nedersaksenlijn bedoeld wordt in combinatie met woningbouw. En hetzelfde geldt voor de versnelling op het bestaande spoor."
Wat haar betreft gaan haar collega's van Gedeputeerde Staten, Henk Jumelet (CDA) en Henk Brink (VVD), aan hun Tweede Kamerfracties duidelijk maken dat het wel wat concreter mag. Dus voor Vedelaar geldt: de totale deal or no deal. En het is volgens haar terecht dat de noordelijke en Flevolandse bestuurders vandaag het glas heffen over de Lelylijn. Of zoals de Groningse commissaris van de Koning Paas zegt: "Het is niet meer de vraag of die er komt maar hoe die er komt."
Volgens Reinder Hoekstra van Natuur en Milieufederatie Drenthe hoeft Drenthe helemaal niet zo blij te zijn met de Lelylijn in het regeerakkoord. "We moeten er wel voor betalen, maar ik ben er geen voorstander van. Er staat niets over een vertakking of een andere lijn. Drenthe heeft er dus niets aan. Ik begrijp voor de Friezen dat ze blij zijn, maar dit is geen goede zaak voor Drenthe."
Hoekstra is fervent voorstander van het versnellen van de spoorlijnen naar het noorden.
lelylijn
Het beoogde tracé van de Lelylijn © RTV Noord
En qua woningbouw ziet gedeputeerde Hans Kuipers nog genoeg nieuwe andere haakjes in het nieuwe kabinetsbeleid, die ook passen in het noorden. En Kuipers is heel blij dat de door woningbouwcoöperaties verguisde verhuurderheffing (belasting op sociale huurwoningen) wordt afgeschaft. Kunnen ze het geld dat daardoor vrij komt, gebruiken voor nieuwbouw, renovatie, voor de leefbaarheid van wijken en verduurzaming.
Daar is ook energie-gedeputeerde Tjisse Stelpstra blij mee. En ook met de maatregelen die het nieuwe kabinet wil nemen om oude huurhuizen te isoleren en energiezuiniger te maken. Ook de inzet voor meer zon-op-dak in plaats van hele akkers vol te leggen met zonnepanelen is koren op zijn molen.
Ook LTO Noord-voorman Dirk Bruins is daar heel blij mee. "Ik denk dat dat ook echt winst is dat de zonnepanelen dus in principe op daken komen." Toch is dat niet alles wat zijn belang heeft. "Er moet wel bij gezegd worden dat de netwerkstructuur beter moet. Veel ondernemers hebben al zonnepanelen, maar kunnen niet leveren aan het net. Dat is dus heel dubbel."

Geen vergunning voor gaswinning Waddenzee

Narrig is Stepstra nog steeds over dat de gasopslag bij Langelo/Norg niet meer onder de schadeafhandeling van het Groninger' gasveld valt. Daar gaat gaat hij over aan de bel trekken in Den Haag. Ton Schroor van VNO NCW/MKB Noord ziet nog wel positief nieuws in het kopje over gaswinning. "We zijn blij dat er gestopt wordt met het vergeven van een vergunning voor gaswinning in de Waddenzee."
Stelpstra en Kuipers zijn blij dat er een minister en een ministerie voor Ruimtelijke Ordening en Volkshuisvesting komt. De vraagstukken op dat gebied zijn groot genoeg. Ook de Natuur en Milieufederatie Drenthe is blij met een minister voor Ruimtelijke Ordening. "Op die manier is misschien de energie-aanpak beter te regelen."
Ze hebben heel goed door dat draagvlak belangrijk is. Niet alleen uitkopen maar innoveren en extensiveren van de landbouw
Henk Jumelet - Gedeputeerde
Het eerste stuk in het regeerakkoord over landbouw, stikstof en natuur had hier op het provinciehuis geschreven kunnen zijn. Gedeputeerde Henk Jumelet die over al deze zaken gaat, ziet dat het kabinet het op de 'Drentse' manier wil gaan doen. "Ze hebben heel goed door dat draagvlak belangrijk is. Niet alleen uitkopen maar innoveren en extensiveren van de landbouw. En dat er niet alleen stikstofmaatregelen genomen gaan worden op basis van de Kritische Depositie Waarde (hoeveel stikstof kan de natuur aan) maar ook via gebiedsgerichte aanpakken zoals we hier in Drenthe willen en ook via water en biodiversiteit. Ik weet alleen niet of het daar makkelijker door gaat worden", waarschuwt de gedeputeerde die inmiddels als stikstofdeskundige door het leven kan gaan.

Regiodeals

En Jumelet is erg blij dat het kabinet het systeem met de Regiodeals voortzet. Niet alleen voor nieuwe deals waar Drenthe op kan azen. Maar ook voor de voortzetting van de huidige Regiodeal Zuidoost-Drenthe. Want dat was vanuit het provinciehuis bij de formateurs al goed neergelegd. Die Regiodeal is bedoeld om die regio sociaal en economisch welvarender te maken.
Hoekstra van Natuur en Milieufederatie Drenthe zet een hoop kanttekeningen bij het nieuwe regeerakkoord. "Het is goed dat er weer een regering is natuurlijk en we zijn blij dat er een minister voor minister voor Klimaat en Energie komt, maar daarnaast zetten ze ook in op kerncentrales." Iets waar Hoekstra verre van blij mee is. "En het staat er zomaar in een regeltje opgeschreven. Het is onbestaanbaar dat het zo opgeschreven is. Alsof het al een voldongen feit is."
Wel is hij tevreden met de nieuwe stikstofregels, die versneld ingevoerd worden. Dat is in lijn met het advies van commissie-Remkes. "Maar er staat dus helemaal niets over de weg waarlangs", zegt Hoekstra. "Er is geen route. Er staat bijvoorbeeld niets in over het onteigenen van boerenland, waar ik ook geen voorstander van ben, maar hoe dan wel? De lat wordt hoog gelegd in het kader van duurzaamheid, maar er is niet duidelijk hoe dat wordt ingevuld."
Dirk Bruins van LTO Noord is ook zeer blij dat het onteigenen van boerenland niet in het regeerakkoord staat, maar daar houdt het voor de boerenvoorman wel ongeveer mee op. "We zijn wel blij dat als het gaat over het oplossen van de stikstofproblematiek en het klimaat, dat ze in gesprek willen met de land- en tuinbouw om te kijken naar passende oplossingen."

Economie

Ook economisch gedeputeerde Henk Brink is blij met het regeerakkoord. Hij ziet tal van maatregelen waarmee het midden- en kleinbedrijf gesteund gaat worden. "Veel van die dingen passen in ons eigen Drentse beleid waarbij we het mkb groener, innovatiever en digitaler willen maken."
Koeien
Koeien © RTV Drenthe/Fred van Os
Ook dat de leefbaarheid van het platteland en het gezond houden van winkelkernen en binnensteden nu in het akkoord staat, sluit volgens Brink naadloos aan bij het beleid wat Drenthe al jaren voert om kleine kernen leefbaar te houden en binnensteden te vernieuwen en daar de winkelcentra compacter te maken. "Maar we zijn er nog niet. Corona heeft het fysiek winkelen weer een forse klap toegebracht."
Voor mkb-voorman Schroor schuurt het regeerakkoord nog wel op bepaalde gebieden. "We zijn blij dat grote vervuilers worden aangepakt, alleen zijn we niet blij met de manier waarop. We willen graag dat grote bedrijven, die ook in onze achterban zitten, worden gestimuleerd om minder vervuilend te werk te gaan."
Uiteraard is Brink blij met meer geld voor Defensie. 10,7 miljoen. Tegelijk moet Defensie 'overbodig vastgoed afstoten en moderniseert en verduurzaamt vastgoed met oog voor regionale impact.' Dat kan positief zijn voor Drenthe maar Brink blijft voor de werkgelegenheid op het vinkentouw zitten. Zijn argumenten heeft hij al klaar. Behalve die werkgelegenheid is Drenthe traditioneel een Defensie provincie en dat moet zo blijven.

Zorg en cultuur

Deze cryptische zin uit het akkoord: "De planbare en acute zorg moet toekomstbestendig gemaakt worden. Aan de hand van de juiste zorg op de juiste plek vragen wij de Nationale Zorgautoriteit (NZa) regiobeelden op te stellen, die kunnen leiden tot een herschikking van het zorglandschap", moeten we volgens commissaris van de Koning Jetta Klijnsma juist positief lezen en niet vrezen voor vermindering van zorg in onze regio. De NZa is volgens Klijnsma heel positief over de Drentse Zorgtafel en kan het onbedoeld als voorbeeld hebben genoemd.
Waar Klijnsma niet tevreden over is, zijn de bezuinigingen in de zorg en dat er in het akkoord te weinig staat over hoe de zorg moet gaan functioneren na corona of in het geval van een volgende pandemie. Hetzelfde geldt wat haar betreft voor preventieve zorg.
Over 170 miljoen per jaar voor cultuur, dat vooral de arbeidspositie van de cultuurmakers verbeterd moet worden en dat cultuuraanbod vooral goed regionaal verspreid moet worden, daar heeft Klijnsma alleen maar lof voor.
Bruins van LTO is dan wel weer heel blij met het verdwijnen van btw op groente en fruit. "Dat is denk ik voor het stimuleren van gezondheid, maar ja we maken ook fantastische gezonde producten."

💬 WhatsApp ons!
Heb jij een tip voor de redactie? Stuur ons een bericht, foto of video via WhatsApp: +31651568886 of mail naar redactie@rtvdrenthe.nl