Astron-instrument op weg naar werkplek op 1,5 miljoen kilometer van de aarde

James Webb
Ruimtetelscoop James Webb aan boord van de Ariane 5-raket © EPA/ESA/JM GUILLON
Tientallen jaren werd er aan gewerkt en meerdere keren werd de lancering uitgesteld, maar vanmiddag is de ruimtetelescoop James Webb eindelijk de ruimte ingeschoten. Aan boord apparatuur ontwikkeld bij Astron in Dwingeloo.
De Webb is de opvolger van ruimtetelescoop Hubble en is onderweg naar zijn werkplek op 1,5 miljoen kilometer afstand van de aarde. Hij vertrok vanaf de ruimtebasis Kourou in Frans-Guyana. Om 13.20 werd de telescoop met een Ariane 5-raket gelanceerd, een type raket waar het Hoogeveense Fokker onderdelen voor heeft gemaakt.

8 miljard

De James Webb is gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Het project kost in totaal 8 miljard euro. Een van de wetenschappelijke instrumenten aan boord is een supergevoelige camera met spectrometer (MIRI). MIRI werd ontworpen en gebouwd in Nederland door NOVA Optische-Infraroodgroep bij Astron in Dwingeloo in samenwerking met enkele andere Nederlandse instituten en universiteiten.
Spiegels van de Webb hebben een doorsnede van 6,5 meter. Daarmee kan de telescoop scherp en gevoelig waarnemingen doen. Aan boord zijn vier instrumenten die het opgevangen licht analyseren, waaronder dus MIRI.

MIRI

MIRI staat voor Mid-Infrared Instrument. MIRI kan dwars door stofwolken heenkijken, waardoor kleine, zwakke objecten in groot detail kunnen worden bestudeerd. Astronomen gaan met het instrument onder andere de geschiedenis van stervorming onderzoeken, kijken naar hoe zwarte gaten groeien en bestuderen hoe planeten (ook aardachtige) ontstaan.
De ruimtetelescoop zelf is zo groot als een tennisveld en moest opgevouwen worden om in de laadcapsule van de Ariane 5-raket te passen. Drie minuten na lancering werd de capsule afgestoten en na 27 minuten werd de telescoop losgelaten. De James Webb zal zich gedurende zijn reis langzaam ontvouwen.

Terug in de tijd

De James Webb kan een miljard jaar verder terugkijken in de tijd dan de Hubble dat kan. Hij moet onder meer zoeken naar planeten waar leven mogelijk is, naar verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij moet zeker tien jaar in gebruik blijven.
"De belofte van de Webb is niet om te ontdekken wat we verwachten, maar om ontdekkingen te doen over het heelal waar we ons nu nog geen voorstelling van kunnen maken", zei Bill Nelson, het hoofd van NASA, na afloop van de lancering. "Ik kan niet wachten om te zien wat hij aan het licht zal brengen."
Voorganger Hubble werd in 1990 gelanceerd en draait sindsdien in een baan rond de aarde, op een hoogte van ruim 500 kilometer. Na ruim dertig jaar is de Hubble aan het einde van zijn leven. De afgelopen tijd stond de telescoop regelmatig uit wegens technische problemen. Ergens in de komende tien jaar zal de Hubble uit zijn baan zakken. Daarna verbrandt hij in de dampkring.
De James Webb moet over ongeveer een maand zijn werkplek bereiken. De eerste beelden en gegevens worden in de zomer van 2022 verwacht.

💬 WhatsApp ons!
Heb jij een tip voor de redactie? Stuur ons een bericht, foto of video via WhatsApp of mail naar redactie@rtvdrenthe.nl