'Een kerk is veel meer dan alleen maar een gebouw'

"Er zijn kerkgebouwen, zoals in Meppel en Hoogeveen, met een rijke historie en die wil je niet kwijt." Dat zegt Leon 't Hart, de preses van de Algemene Kerkenraad, over de kerkgebouwen die het moeilijk hebben in beide steden.
Hoge exploitatielasten en aanzienlijk minder bezoekers dan vroeger voor drie kerkgebouwen in Hoogeveen. Het blijkt nog niet eenvoudig om van een leegstaande kerk af te komen. Hoewel van af komen? Nee, dat mag nooit de doelstelling zijn, vindt 't Hart.

In de verkoop
"De exploitatiekosten verschillen per gebouw, maar lopen op van 20.000 tot 50.000 euro per jaar. De doelstelling is dat die lasten omlaag moeten. Als het gratis zou zijn, zouden we er graag in blijven. Zelfs als er geen mensen meer komen", zegt 't Hart in het Radio Drenthe-programma Cassata. 

Meppel maakte gisteren bekend dat de Grote of Mariakerk in de verkoop gaat. Hoogeveen kampt al jaren met drie overbodige gebouwen, maar stelt maandag aan de gemeenteleden voor om er toch maar twee te houden. De verkoop van de Oosterkerk en de Grote Kerk zou dan met twee jaar worden uitgesteld, meldt 't Hart in Cassata. 

Emotionele waarde
Lange tijd zag het er naar uit dat de Grote Kerk in Hoogeveen verkocht zou worden aan horeca-ondernemer Albert-Jan Vos. Maar hij trok zijn bod weer in. "De koper heeft zich teruggetrokken vanwege de maatschappelijke ontwikkelingen rondom bouwen: de termijn gaat langer duren en de kosten gaan omhoog. Zijn bestemmingsplan voor de kerk was geen horeca, dus daar heeft zijn terugtrekking niets mee te maken", benadrukt 't Hart. 

De preses van de Protestantse Gemeente Hoogeveen wil het liefst dat de kerken bewaard blijven. "Het kerkgebouw heeft voor veel mensen een emotionele waarde. In de eerste plaats voor de gemeenteleden die er wekelijks komen, maar ook voor bewoners van Hoogeveen. Het zou voor veel mensen, ook niet-kerkelijk, een ramp zijn als de kerk gesloopt zou worden. Of als er een winkel in zou komen of een tapijthal." 

Functie
In Cassata discussieert 't Hart over het nut van kerkgebouwen in de huidige maatschappij. Hij ziet de kerk het liefst niet verbouwd worden tot bijvoorbeeld woningen vanwege de maatschappelijke functie van een kerk. 

"De Grote Kerk is een mooie ruimte om samen te komen, om concerten te beleven en om tentoonstellingen te hebben. Een kerk is ook een plek waar je maatschappelijk gezien terecht kunt, denk aan de ramp in Volendam. De Rooms-Katholieke kerk was daar een baken van veiligheid voor iedereen. Of Alphen aan den Rijn, het schietincident. Verwarde mensen werden na de schietpartij daar op gevangen. De kerk is dus meer dan alleen een gebouw. Het is ook een veilige haven. Je kijkt daar uiteraard niet naar uit, maar als je een kerk gaat verbouwen tot bijvoorbeeld woningen krijg je die functie niet meer terug."

Extra tijd
"Wij nemen voor beide kerkgebouwen twee jaar extra tijd. Dit omdat de scenario's die er liggen en wellicht nog bedacht worden interessant genoeg zijn om niet onder druk nu al definitieve keuzes te maken. Die twee jaar extra hebben we nodig om nauwkeurig de alternatieven naast elkaar te leggen", aldus 't Hart. 

Gemeenteleden kunnen maandagavond reageren op uitstel van verkoop. "Maar wat er inhoudelijk uitkomt, daar wordt maandag niet over gesproken. Het is niet eenvoudig: als het simpel was hadden we het al bedacht", besluit de preses.
Deel dit artikel: