Oud-medewerkers Emmer zoo blikken terug op Jaap Rensen: 'Veel vernieuwingen dierentuinwereld komen uit Rensenkoker'

Jaap Rensen tijdens de opening van het Rensenpark in februari 2018
Jaap Rensen tijdens de opening van het Rensenpark in februari 2018 © RTV Drenthe
Oud-dierenparkdirecteur Jaap Rensen overleed op oudejaarsdag op 92-jarige leeftijd. Enkele oud-medewerkers van het park kijken terug op de samenwerking met de man die samen met zijn vrouw Aleid een kwart eeuw aan het roer stond van de Emmer dierentuin.
Bioloog Wybren Landman was van 1985 tot en met 2017 werkzaam binnen bij het toenmalige Noorder Dierenpark en het latere Wildlands. "Jaap en zijn vrouw Aleid zochten een bioloog die verstand had van insecten vanwege hun plannen voor de bouw van een tropische vlindertuin." Die kwam er datzelfde jaar nog en werd een publiekstrekker van formaat. "Jaap, samen met zijn vrouw Aleid, wist vooraf dat die tuin indruk zou maken op bezoekers. Geen enkele dierentuin had ook iets dergelijks. Tegenwoordig heeft iedereen iets wat er op lijkt."
In 2019 kreeg Aleid Rensen al een grote ode. In het dierenpark werd de voorstelling Ode aan Aleid Rensen opgevoerd.
Oud-medewerkers Emmer zoo blikken terug
Landman vindt het een typisch voorbeeld van de vernieuwingsdrang van het echtpaar Rensen, die in veel gevallen ook navolging vond bij andere parken. "Vele vernieuwingen die je door heel Nederland ziet, komen uiteindelijk uit de Rensenkoker."

Achter de tekentafel

Jaap Rensen heeft dankzij zijn achtergrond als architect een stevige stempel gedrukt op de uitstraling van het park. "Hij bevond zich bijna voortdurend achter zijn tekentafel", aldus Landman.
Wat de bioloog zo verwonderde was zijn kennis van de dieren zelf. "Hij vroeg er ook honderduit naar, wilde alles weten. Hij wilde zoveel mogelijk rekening houden met het natuurlijke gedrag van de dieren bij het ontwerpen van hun verblijven. Hij wist precies wat elk beest te eten kreeg, tot het dieet van een aapje toe."
Rensen toonde een grote betrokkenheid bij het Emmer dierenpark. Hij was allesbehalve een directeur die alleen maar achter een bureau te vinden is. "In de zomertijd knalde de zon iets te veel op de kassen. Om die reden brachten we een zonwerend doek erboven aan. Dat kostte een hele avond zwoegen, maar ook Jaap stond boven op het dak om te helpen."

Weerklank

Hoewel Jaap en Aleid er nu beide niet meer zijn, ziet Landman een troostrijke gedachte in het feit dat hun filosofie weerklank heeft gevonden bij vele andere dierentuinen. Een mooie nalatenschap, beaamt hij. "En de dieren varen er wel bij."
Voormalig olifantenverzorger Pieter van der Valk (werkzaam van 1988 tot en met 2017 bij het dierenpark) herinnert de oud-directeur als een rustige man die zich wat meer op de achtergrond hield.

Revolutionair

Wat Van der Valk vooral bij is gebleven is de openheid waarmee hij iedereen tegemoet trad. "Tijdens de bouw van de olifantenkelder mochten de verzorgers meedenken over wat praktisch was of niet. Dat vond ik redelijk revolutionair."
De prettigste herinnering die Van der Valk bijblijft is de geboorte van het olifant Mingalar Oo in 1992, de eerste olifant die in het park werd geboren. "Een heel mooi moment, dat ik samen met het echtpaar Rensen heb mogen meemaken."

Gouden greep

Volgens Henk Hiddingh, die het directeursstokje van het echtpaar Rensen in 1995 overnam, had Jaap Rensen een bijzondere kijk wat betreft de architectuur in het park. "Hij heeft gebouwen ontworpen die aan de natuur werden onttrokken, in tegenstelling tot wat de meeste architecten graag zien. Hij ging ervan uit dat gebouwen niet in de natuur thuishoren, dus ook niet in een dierentuin. Ze waren een noodzakelijk kwaad, daarom koos hij ervoor om veel ondergronds te bouwen en heel pretentieloos. Dat is een gouden greep geweest, dat heeft hij heel knap gedaan."
De veranderingen waren ook heel goed voor de bezoekersaantallen, vertelt Hiddingh. "Het was ontzettend innovatief om in de jaren zeventig en tachtig om zo'n geweldige educatieve toer te gaan. Dat deden andere dierentuinen niet. En daarbij kwam ook nog eens dat hij precies de wegen wist te bewandelen om aan het geld te komen dat nodig was voor de verbouwingen."
Gerhard Fuhler, die bijna dertig jaar in de technische dienst van dierenpark heeft gewerkt, hield in 2018 met zijn vrouw Roelie nog een reünie met oud-medewerkers. "Meneer Rensen hadden we ook uitgenodigd en hij genoot er zichtbaar van", herinnert Fuhler zich. Rensen gaf altijd hoog op over de medewerkers, vervolgt hij. "Het zijn de mensen op de vloer die het moeten doen", zei hij altijd.
Aangezien het bijna vijf jaar geleden is dat de reünie plaats heeft gevonden, overweegt Fuhler om er weer eentje te gaan houden. Uiteraard wilden we meneer Rensen ook opnieuw uitnodigen. Helaas gaat dat niet meer."

Twee-eenheid

Voor parkgastheer en accountmanager Roelinus Reurink (werkzaam geweest van 1969 tot en met 2016) blijft de bevlogenheid van Jaap Rensen hem vooral bij. "Bij hem was er vanaf het begin sprake van een enorme gedrevenheid om het park te vernieuwen. Veel is in dat opzicht te danken geweest aan de creatieve twee-eenheid die hij vormde met zijn vrouw Aleid", aldus Reurink. "Hij wat betreft vormgeving en ontwerp. Zij met haar gevoel voor presentatie en kijk op de inhoud."

Kop koffie

Naast diens gedrevenheid, zal ook de menselijke kant van Jaap Rensen Reurink bij blijven. "Hij heeft altijd een groot hart gehad. Het oordeel van anderen was ook belangrijk bij alle plannen. Bovendien ging het niet altijd over werk. Er was net zo vaak tijd voor een kop koffie en zomaar een gesprekje."
Uiteindelijk is Rensen geslaagd in wat hij voor ogen had: een dierentuin in een compleet nieuw en vooruitstrevend jasje, aldus Reurink. "En Emmen was Emmen niet geweest als Jaap samen met Aleid niet zijn ideeën had kunnen verwezenlijken. Daar ben ik van overtuigd."

💬 WhatsApp ons!
Heb jij een tip voor de redactie? Stuur ons een bericht, foto of video via WhatsApp of mail naar redactie@rtvdrenthe.nl