Raad Assen stemt in met drie ton extra voor gasloze proeftuin

Proeftuin Lariks
Assen wil huizen in de proeftuin Lariks verwarmen met water uit de Vaart via een warmtenet © RTV Drenthe/Margriet Benak
Assen gaat toch verder met de aardgasvrije proeftuin Lariks-West. Een raadsmeerderheid stemt in met een extra krediet van bijna 300.000 euro voor nader onderzoek en het beter betrekken van bewoners. Dat moet uitwijzen of er voldoende belangstelling in de wijk is en of een collectief warmtenet haalbaar en betaalbaar is.
Vanavond kreeg de Asser duurzaamheidswethouder Karin Dekker (GroenLinks) dankzij de coalitiepartijen ChristenUnie, GroenLinks, VVD, D66, SP en oppositiepartij PvdA toch voldoende steun om verder te gaan: 19 stemmen voor, 13 tegen.

Leerproces

Vorige week hadden de meeste fracties nog veel vragen en kritiek, omdat er nog veel onduidelijk is. Bovendien staan de bewoners ook niet te trappelen, zo blijkt uit een tussenrapportage, omdat die vooral bang zijn voor de kosten. Maar een raadsmeerderheid vindt het op dit moment belangrijk om door te gaan met het 'leerproces', om te kijken hoe de Beek en omliggende straten het beste gasloos kunnen worden.
Wel moet Dekker in de proeftuin ondertussen ook werk maken van betere isolatie van de huizen en zonnecollectoren. Daarvoor klopt de wethouder speciaal bij het Rijk aan, om te zien of ze al geld kan krijgen uit het isolatiefonds voor de Asser proefwijk.

Coalitie versus oppositie

Met het doorzetten van de proeftuin staan coalitie en het overgrote deel van de oppositie in Assen lijnrecht tegenover elkaar. Stadspartij PLOP, CDA, 50PLUS, Assen Centraal en Lijst Deen vinden het tijd om de stekker uit het proefproject te trekken. Want ook al wordt het betaald met Rijksgeld, ze vinden verdergaan 'verspilling van gemeenschapsgeld, terwijl het te weinig concreets oplevert'.
"De tonnen vliegen je om de oren, we hebben gepraat en gepraat, er liggen stapels papier, maar we zijn niets opgeschoten", vindt Martine Deen van Lijst Deen. "Met passie is dit project opgepakt, maar het lukt niet, dus nu is het moment om te stoppen", vindt CDA'er Ronald Witteman. Ook onder de wijkbewoners is er te weinig bereidheid om mee te doen, zo constateren de fracties. Redenen genoeg, zo vinden ze, om het geld beter te besteden.

Al 800.000 uitgegeven

De wijk Lariks-West is één van de 27 landelijke proeftuinen, waar met steun van het Rijk geëxperimenteerd wordt met verschillende methodes om voor 2030 wijken van het gas af te halen. Assen wilde graag meedoen en kreeg in 2018 van het Rijk een subsidiebedrag toegekend van 4,6 miljoen euro.
Inmiddels is er 800.000 euro uitgegeven om te kijken of warmtepompen, of een warmtenet met aquathermie of geothermie het beste is om ruim vierhonderd huizen uit de jaren zestig en zeventig van het gas af te halen. Streven is dat dit voor 2030 gebeurt. Vooralsnog lijkt een warmtenet met verwarmd water vanuit de Vaart de beste optie om de huizen te verwarmen. Maar ook kijkt Assen nog naar geothermie, waarbij aardwarmte de verwarmingsbron wordt.

Wat gaat het bewoners kosten?

Een globale businesscase wees vorig jaar uit dat een warmtenet in de Asser proeftuin een miljoen euro aan voordeel kan opleveren, tot anderhalf miljoen euro verlies. Maar een duidelijke exploitatieberekening mist nog.
Dit jaar moet er uiteindelijk een go or no go besluit komen. Hamvraag is in hoeverre een collectief warmtenet financieel te exploiteren is, wat het duurzame warmtesysteem bewoners gaat kosten, en of het verwarmen nu met water uit de Vaart moet gebeuren of toch met hitte vanuit de grond via geothermie. Daarom komt er vervolgonderzoek naar de beste verwarmingsmethode, een marktverkenning naar wie het warmtenet zou willen aanleggen en een exploitatieberekening.

Proef met flat mislukt

Volgens de fractie van Assen Centraal is de eerste gasloze testcase in Lariks-West al mislukt. Zo zijn 28 appartementen van een flat aan de Ellen als eerste project van het gas afgehaald met elektrische warmtepompen. "Als het koud weer is buiten, krijgen ze daar binnen de temperatuur niet hoger dan 18 graden. Een voorbeeld van wat je niet moet willen", aldus Albert Smit van Assen Centraal.
Volgens wethouder Dekker is dat nu juist de lering die eruit getrokken is, in de proeftuin. "Die warmtepomp werkt dus niet, daar hebben we van geleerd en daarom de keuze nu voor een warmtenet." Voor de zomer belooft Dekker een nieuwe tussenrapportage over de proeftuin Lariks.
Lariks-West in Assen is één van de 27 landelijke proeftuinen waar geëxperimenteerd wordt met een gasloze warmtebron, met ruim 4,6 miljoen euro subsidie aan Rijksgeld. Het streven is om voor 2030 ruim vierhonderd woningen aan de Beek en omliggende straten van het gas af te halen.
Als eerste is in 2019 een flat aan de Ellen met 28 appartementen gasloos gemaakt via all-electric warmtepompen. Maar dat systeem blijkt niet echt geslaagd. De beste keuze is volgens de gemeente een collectief warmtenet, met aquathermie.
Bedoeling is om de huizen te verwarmen met opgewarmd water uit de Vaart, dat ondergronds opgeslagen wordt. Op een temperatuur van 70 graden stroomt het warme water via het net de huizen binnen, 'waarmee het behaaglijk warm is', volgens de gemeente. De eerste werkzaamheden zijn gepland voor 2024. In 2030 moet de proeftuin klaar zijn.