In deze woning in Borger stap je binnen in het wonen van de toekomst

De circulair gebouwde woning in Borger
De circulair gebouwde woning in Borger © RTV Drenthe/Ronald Oostingh
Een woning die gebouwd is met behulp van onder andere leem, wol en stro. Dat klinkt misschien als een paar honderd jaar terug in de tijd. Maar het nieuw gebouwde huis van Frisbouw in Borger is juist bedoeld voor de toekomst.
"Welkom in deze gezonde en circulaire woning", groet Martin Smit, directeur van het bedrijf achter de woning, als hij de deur opent. Hij bedacht het project en woont nu zelf met zijn gezin in zijn creatie.

Circulair bouwen

De term circulair bouwen wordt de laatste tijd te pas en te onpas gebruikt als het gaat om duurzaamheid. De provincie Drenthe heeft als doelstelling om in 2050 energieneutraal te zijn, en daar draagt deze vorm van bouwen letterlijk en figuurlijke een steentje aan bij.
Of nou ja, een steentje, die ontbreken eigenlijk in de woning van Smit. "Ja, het lijkt steen", wijst hij naar de buitenkant van het huis. "Maar het zijn keramische tegels. Die hebben we één voor één in een stalen frame geklikt. Zo kun je ze er ook gemakkelijk afhalen en weer hergebruiken."
En daarmee vat Smit al kort samen wat circulair bouwen inhoudt. Het houdt in dat alles wat je gebruikt qua materialen en onderdelen een tweede leven krijgt of biologisch afbreekbaar is. "En daarnaast heb je de technische kringloop, materialen zoals plastic en staal. Dat je ervoor zorgt dat die zonder kwaliteitsverlies hergebruikt kunnen worden."
Smit geeft een rondleiding door zijn nieuwe huis:
In Borger staat het huis van de toekomst
Dat circulair bouwen is volgens Smit een beste uitdaging. Sinds 2006 is hij bezig met duurzame innovatie. "Ik heb kinderen, je wilt toch wat nalaten. Dat kwam mooi samen met duurzaam ondernemen. En eigenlijk vind ik ook dat de hele bouwwereld op een heel traditionele manier bouwt. Ik vond dat dat anders moest."
"Maar als je dan een bouwconcept ontwikkelt, dus echt alles weer opnieuw opbouwt, dan moet je bij alles wat al bestaat vraagtekens zetten. Dat is uiteindelijk wel gelukt met behulp van veel ketenpartners met verstand van zaken. En dat heeft geresulteerd in dit prototype", vertelt hij terwijl hij trots naar zijn huis kijkt.

Stro, aluminium en wol

Bij binnenkomst in de woning valt meteen de grote, aluminium trap op. "Die is circulair. Zo hebben we ook een aluminium pui en deurklinken. Ze kunnen allemaal hergebruikt worden." Maar kost aluminium nou juist niet heel veel energie om te maken? "Ja, dat klopt. Maar je kunt het daarna oneindig veel hergebruiken, en dat kost weinig energie. Daarnaast is het heel licht, sterk en onderhoudsvrij", pareert Smit.
In de woonkeuken van Smit hangt een apparaat dat constant het CO2-gehalte en vochtpercentage meet. "Op basis daarvan wordt verse lucht de woning ingezogen door het 'schoorsteeneffect'", legt de ondernemer uit. "Daarnaast maken we ook gebruik van spuiluiken. Dat zijn twee luiken die we tegen elkaar open kunnen zetten zodat de woning wordt gekoeld met verse lucht."
Die koelte is natuurlijk fijn in de zomer, maar hoe houd je zo'n huis warm in de winter? Volgens Smit helpt daar de warme jas van stro en hout die om het huis zit bij. "Die isolatiewaarde is heel hoog. De wanden worden ingeblazen met stro, dat gebeurt onder druk, zodat het mooi compact wordt. Daarnaast gebruiken we nog wol, om de kieren te dichten." Die natuurlijke alternatieven gebruikt hij in plaats van PVC, pur of folie.
De circulair gebouwde woning in Borger
Deze materialen zorgen voor goede isolatie in het huis © RTV Drenthe/Ronald Oostingh
In de tuin ligt een grote watertank ingegraven. "Daar gaat zo'n 7500 liter in", legt Smit uit, terwijl hij de deksel omhoog wipt. "Dat gebruiken we voor de vaatwasser, wasmachine en wc's. En uiteindelijk gaan we het ook gebruiken voor de tuin."
"Ja, dat klinkt misschien veel, 7500 liter. Maar met drie pubers ben je er zo doorheen", erkent hij lachend. "Wellicht had er achteraf dus toch een grotere in gemogen." Toch is er geen paniek als de tank tijdelijk leek raakt: er kan altijd overgeschakeld worden op het gewone kraanwater.

Machinekamer

"Dit is een beetje de technische ruimte van het gebouw", legt Smit uit, wanneer hij de bijkeuken binnenwandelt. "We wilden een zo minimaal mogelijke technische installatie, maar je ontkomt er niet helemaal aan. Wij gebruiken een nieuw soort zonnepaneel dat naast elektriciteit ook warmte opwekt. En dit is de warmtepomp die erbij hoort."
Al die technische vernuftigheden, termen als circulair bouwen en duurzaamheid; het klinkt allemaal duur. Smit moet dan ook erkennen dat deze proefwoning zonder subsidie vanuit Europa en de provincies Drenthe en Groningen niet gelukt was om te maken.
Toch is de insteek van deze nieuwe manier van bouwen dat het voor dezelfde prijs kan als traditioneel bouwen. "Daar zijn we uiteindelijk aardig in geslaagd", vindt Smit. Ook was de doelstelling om zoveel mogelijk producten uit Noord-Nederland te gebruiken bij de bouw, maar nog niet alles is verkrijgbaar in de regio. "Het stro komt uit Oost-Groningen. We gaan nu met meerdere partners kijken hoe we zoveel mogelijk materiaal uit Noord-Nederland kunnen halen", aldus Smit.

💬 WhatsApp ons!
Heb jij een tip voor de redactie? Stuur ons een bericht, foto of video via WhatsApp: +31651568886 of mail naar redactie@rtvdrenthe.nl