Luchtwachttoren Schoonebeek in de steigers: 'De geschiedenis blijft bewaard'

De luchtwachttoren in Schoonebeek staat in de steigers. De geplande renovatie begint vanmiddag officieel.
"Het is wel apart om zo'n toren weer te zien na 65 jaar", zegt Engel Klifman (83) uit Emmen. Klifman zat bij de Korps Luchtwachtdienst. Hij zat niet op de toren in Schoonebeek, maar kan zich zulke torens nog goed heugen. "In Dalen stond er ook één. We kregen wekelijks in uniform les om de vliegtuigen te herkennen. Ik zag het meer als soldaatje spelen."

Koude Oorlog
De toren in Schoonebeek is in 1954 gebouwd en is dus een restant uit de Koude Oorlog. Hij deed in de jaren '60 dienst als waarnemingspost voor de luchtwachtdienst. De bemanning op de toren moest laagvliegende Sovjet-vliegtuigen signaleren die de radar probeerden te ontwijken. Later werden de torens overbodig, omdat de techniek van Defensie zich verder ontwikkeld had. 

In totaal zijn in Nederland 138 van deze torens gebouwd. De meesten zijn inmiddels gesloopt. Die in Schoonebeek staat er volgens Klifman nog aardig bij. "Naar de jaren gerekend, ziet hij er niet uit alsof 'ie in elkaar stort. Maar er moet wel wat gebeuren, anders is hij over een paar jaar weg." Het bouwwerk kampt met betonrot en er missen onderdelen.

Angst
Wat het nut was van de luchtwachttorens, heeft Klifman nooit begrepen. "Je had er weinig aan, want vliegtuigen waren te snel om te zien vanaf de toren. Niet allemaal, maar veel wel. "Maar men was bang voor de Russen, dus er moest iets gebeuren. Die angst was erg groot."

De renovatie kost 350.000 euro. De veteraan heeft er een dubbel gevoel bij: "Enerzijds vind ik het veel geld, maar aan de andere kant blijft de geschiedenis wel bewaard."

Open voor publiek
Het startsein voor de renovatie wordt vanmiddag om 15.30 uur gegeven. Aannemer Brands gaat de klus uitvoeren. Eigenaar is Drents Monument. Na de renovatie wordt de toren overgedragen aan Het Drentse Landschap. 

Rondom de toren komen informatiepunten over de geschiedenis en het omliggende landschap. De toren zal in de weekenden en op afspraak onder begeleiding open zijn voor publiek. "Ik ga zeker even kijken als 'ie klaar is", lacht Klifman. "Maar ik ga er niet meer op hoor, want die klim wordt mij te hoog."