Panjerd, wereldberoemd in Drenthe, maar wat is het?

Waterberging en natuurgebied de Panjerd
Waterberging en natuurgebied de Panjerd © Serge Vinkenvleugel/RTV Drenthe
Het is een weg, het is een waterbergingsgebied, het is een pleisterplaats met tankstation langs de A28. Al sinds zijn jonge jaren wordt Roel Broekman uit Koekange geconfronteerd met het woord 'panjerd', maar wat betekent het, waar komt het vandaan?
Roel stuurde zijn vraag naar Zoek het Uit van RTV Drenthe. Een struintocht op het internet leert vooral dat het een gebied is langs de Hoogeveensche Vaart, tussen Meppel en Hoogeveen. Volgens waterschap Drents-Overijsselse Delta wordt daar in tijden van extreme neerslag water geparkeerd, er is wel ruimte voor 800.000 kubieke meter. Juist in deze tijd wordt de panjerd dus volop gebruikt.
Panjerd
Pleisterplaats langs de A28 © Google Maps

Natje en droogje

De Panjerd kennen we ook al jaren als een zogenoemde verzorgingsplaats langs de A28 in de gemeente De Wolden. En die verzorging betreft zowel de inwendige mens als zijn automobiel.
Maar wat Roel Broekman echt tot zijn vraag bracht is de Panjerdweg in zijn dorp en hij heeft bovendien wel een vermoeden van wat het zou kunnen betekenen, want pan betekent onder meer laag. Zo schrijft woordenboek Van Dale bij pan onder meer: 'komvormige laagte, duinvallei'.

Lage tuin?

Voor het antwoord wendden wij ons tot de Historische Vereniging De Wijk/Koekange, maar ook taalinstituut Het Huus van de Taol hielp een handje. Het blijkt dat het gedeelte 'pan' inderdaad staat voor laagte, laag gelegen. Het deel 'jerd' is afkomstig van het Engelse 'yard', wat tuin betekent. Volgens woordvoerder Amber Tieck van het Huus van Taol is het een verbastering van gaard en is de 'j' in het woord duidelijk afkomstig uit het Fries.
Panjerd 3
Hier lag de eigenlijke panjerd © Google Maps
De ware panjerd
Maar het echte gebied dat bekend staat als de panjerd ligt tussen de Oshaar en Struikberg bij Koekange. Dat weet Aaltinus Buiter van de Historische Vereniging De Wijk/Koekange. Aaltinus woonde in de buurt van de panjerd, dat voor de oorlog inderdaad een laag, maar ruig gebied was met heide en heel veel keien. Midden in het gebied lag toen een plas die de Steenderplas werd genoemd. Tegenwoordig bestaat dit gebied uit landbouwgrond, maar volgens Buiter is deze panjerd de naamgever van al die andere plekken die nu deze oude naam dragen.

Zoek het uit!

Heb jij ook iets gezien waarvan je denkt: hoe zit dat eigenlijk? Stuur je vraag dan in!

💬 WhatsApp ons!
Heb jij een tip voor de redactie? Stuur ons een bericht, foto of video via WhatsApp: +31651568886 of mail naar redactie@rtvdrenthe.nl