Wat merken Drentse bedrijven van de situatie in Oekraïne?

melkveebedrijf Kees Huizinga in Oekraïne
Het melkveebedrijf van Kees Huizinga in Oekraïne © Kees Huizinga
Drentse bedrijven die werken in Oekraïne reageren verschillend op de dreigende oorlogssituatie in het land. Boerenbedrijven lijken nog weinig last te hebben, terwijl transporteurs en exporterende of dienstverlenende bedrijven wel hinder ondervinden.
Huizing Harvest uit Emmen verleent agrarische diensten over de hele wereld. Ook in Oekraïne heeft het bedrijf opdrachten, vertelt directeur Nico Huizing. Hij is voorzichtig en houdt z'n verhaal beperkt en neutraal want hij heeft ook aan de andere kant van de Oekraïnse grens in Rusland klanten. Huizing Harvest stuurt medewerkers naar het gebied om nieuwe agrarische apparatuur en voertuigen te leveren, er les over te geven of landbouwwerktuigen te repareren. Huizing: "Maar alleen in het seizoen. In maart of april moeten we die kant weer op. Maar of dat dan kan weten we niet, het hele land staat nu op rood met een negatief reisadvies."

Graaco heeft overlast

En dan transporteur Graaco in Coevorden. Rechtsreeks naar Oekraïne rijden gaat nog prima. De Oost-Europese transportbedrijven die voor Graaco werken komen overigens niet in de Donbas in Oost-Oekraïne waar het zo onrustig is. Maar tot aan de regio rondom de hoofdstad Kiev kunnen ze nog gewoon hun werk doen. Heel anders is dat als ze naar Rusland willen en aan de Pools-Wit Russische grens komen. Daar zijn strenge lading-controles en moeten chauffeurs verplicht hun vrachtwagen laten verzegelen. En dat veroorzaakt een oponthoud van dagen.
(verhaal gaat verder onder de video)
Transporteur Graaco uit Coevorden kan bij Kiev nog gewoon het werk doen

Drentse boerenbedrijven merken nog weinig

Jelle Oosterveld uit Zuidwolde werkt sinds 2017 in Oekraïne als bedrijfsleider op een groot akkerbouw- en veeteeltbedrijf. 5.000 hectare groot en 1.500 koeien. Oosterveld en zijn 150 medewerkers in Oekraïne maken zich nog niet zo druk. Het is immers al acht jaar onrustig in de Donbas. Wat volgens Oosterveld de Oekraïners steekt is dat er de afgelopen tijd pas echt aandacht van de wereld voor de problemen in Oost-Oekraïne is gekomen terwijl de dreiging, gevechten en Russische pesterijen al jaren voortduren. Als Rusland een invasie zou plegen verwacht Oosterveld wel gevolgen voor zijn bedrijfsvoering.
Kees Huizinga uit Emmen woont en werkt al 20 jaar als boer in Oekraïne. Op de uitgestrekte vlakten tussen de hoofdstad Kiev en Osessa aan de Zwarte Zee. 15.000 hectare groot en 2.000 melkkoeien. Ruim 600 kilometer verwijderd van de conflictgebieden in het oosten. Huizinga maakt zich niet zo druk. "Dat nu het hele land op rood staat met een negatief reisadvies is onzin. In het westen van Oekraïne gaat niks gebeuren". Hij zit net als Oosterveld met z'n enorme bedrijf ook niet in het oosten. Hij kent niemand onder z'n 400 medewerkers en niemand in Oekraïne die oorlog wil met Rusland. "En ook de Russen aan de andere kant van de oostgrens niet. Het is belangrijk dat de EU en de VS zo snel mogelijk met strengere sancties tegen Rusland komen. Alleen al het dreigen wat Rusland doet en de Russische cyberaanvallen op het land maken genoeg kapot. Ook psychisch bij de Oekraïners."
melk Kees Huizinga
Melk van het bedrijf van Kees Huizinga in een supermarkt in Oekraïne © Kees Huizinga

Oekraïne, hoe zit het?

Bollenteler Henk Schipper uit Nieuw-Buinen had ooit wilde plannen om in Oekraïne een landbouwbedrijf op te zetten. Maar gaandeweg bleek het niet haalbaar om daar een groot bedrijf op te zetten, als je er niet zelf gaan wonen. "We kregen het niet goed aan de gang. Onder meer vanwege de corruptie die er nog steeds is. En er gaan wonen daar had ik geen zin in." Ondertussen drijft Schipper nog wel handel met Oekraïne. Krokus-bollen zijn gewild in die regio.
Door z'n reizen in die regio en grote belangstelling voor dat deel van de wereld heeft Schipper een schat aan kennis op gedaan en nog vaak contact met inwoners van het land. Deze week nog. Daaruit blijkt steeds hetzelfde. "De Oekraïners willen geen oorlog met Rusland maar als het ervan komt zijn ze strijdvaardig en strijdlustig." Schipper schetst voor ons met zevenmijlslaarzen de recente historie van Oekraïne en waarom het land absoluut nooit meer terug wil in de in de 'Russische moederschoot'.

Speelbal

"Oekraïne is altijd al een speelbal geweest. Al eeuwen. De grenzen zijn meerdere malen veranderd. De laatste twee eeuwen hebben Polen, nazi-Duitsland en de Russen er allemaal vreselijk huisgehouden. De nazi's en Jozef Stalin hadden goed door dat een groot deel van Oekraïne's zwarte grond met veel humus er in bijzonder vruchtbaar is. Stalin dwong na 1920 de boeren tot collectieve landbouw in de sovchozen (staatsboerderijen) en de kolchozen (gemeenschappelijke boerderijen). Boeren en landadel moesten hun grond afstaan." De theorie hierachter was dat voedsel veel efficiënter kon worden geproduceerd in grote gemechaniseerde bedrijven dan op de ouderwetse kleinschalige boerderijen. "Er was veel verzet tegen en dat werd hardhandig de kop in gedrukt. Met extreem geweld drukte Stalin de Oekraïners in de collectieve landbouw. Bij verzet eindigde je in een goelag (kamp). Daar gingen sowieso alle mensen naar toe die gestudeerd hadden of intelligent waren, want die waren een gevaar voor de onderdrukking." Stalin creëerde bewust een hongersnood waarbij miljoenen inwoners van Oekraïne omkwamen.
"Polen en Oekraïne waren na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie even arm. Nu heeft Polen per jaar een vier keer hoger Bruto Nationaal Product dan Oekraïne. De mensen daar willen die welvaart ook. Dat is de tweede reden waarom ze zich op Europa richten en niet op Rusland. De economie in Rusland is slecht en je moet in dat land je mond houden. Toen ik acht jaar geleden in Oekraïne kwam zag je het al veranderen. Russisch was nog voertaal, contracten waren nog in het Russisch en de Oekraïnse taal was alleen een dialect onder boeren en op het platteland. Nu is Oekraïns de voertaal in alles. De nationale identiteit is heel sterk gegroeid, omdat de Oekraïners geen goede herinneringen hebben aan de Russische overheersing."

Hoe zit het met de oorlog in Oekraïne?

Eigenlijk wordt er al acht jaar gevochten in Oekraïne (Donbas regio's Donetsk en Luhansk). In 2014 namen Russische militairen in neutrale kleding zonder Russische logo's het schiereiland de Krim in. En in de oostelijke Oekraïnse regio's Donetsk en Loehansk wordt sinds die tijd gevochten door Oekraïners die hun regio willen afscheiden. Deze separatisten zijn in de minderheid maar worden gesteund door Rusland. Al ontkent het Kremlin dat officieel. Deze week zegt de Russische president Poetin dat Rusland de 'volksrepublieken' in Donetsk en Luhansk erkent en als onafhankelijk beschouwt. Direct na zijn toespraak stuurt Rusland militairen naar Donetsk en Luhansk. Volgens Poetin gaat het om een vredesmissie. De Amerikanen vinden dat tijdens een ingelaste vergadering van de VN-Veiligheidsraad onzin en een smoes om een oorlog te beginnen.
Poetin beschouwt Oekraïne nog altijd als een onderdeel van de Russische invloedssfeer. Ook al willen steeds meer Oekraïners eigenlijk liever bij de Europese Unie en bij het militaire samenwerkingsverband NAVO horen. Bij de strijd in het oosten van Oekraïne zijn al 14.000 mensen om het leven gekomen.

💬 WhatsApp ons!
Heb jij een tip voor de redactie? Stuur ons een bericht, foto of video via WhatsApp: +31651568886 of mail naar redactie@rtvdrenthe.nl