Bakkerijen merken gevolgen oorlog Oekraïne: 'Graanprijzen zullen gigantisch stijgen'

Bakkerij Faber in Hoogeveen
Bakkerij Faber in Hoogeveen © RTV Drenthe / Ronald Oostingh
De ovens van Bakkerij Faber in Hoogeveen draaien ook vandaag volle bak. In totaal bakt het bedrijf dagelijks dagvers brood voor 120 supermarkten in Noord-Nederland. De volle ovens zijn natuurlijk fijn voor een bakker die er zijn brood mee verdient, maar veel bakkers lopen steeds meer tegen de stijgende prijzen aan.
"Als ik de energierekening van vorig jaar bekijk en die vergelijk met januari van dit jaar, dan is die factor drie hoger", vertelt Sjoerd Jellema, directeur van Bakkerij Faber. "En dan zijn de gevolgen van de oorlog in Oekraïne nog niet eens echt merkbaar op dat vlak.

Ongemak

Jellema benadrukt dat het wel ietwat ongemakkelijk is om over zakelijke beslommeringen te praten terwijl het oorlog is. "Maar de stijgende kosten zijn wel echt een belangrijk issue", aldus de directeur. Hij verwacht dat in maart er nog een verhoging van zo'n 40 procent bovenop de eerder genoemde stijging van de energierekening komt.
"De aanleiding is uiteraard verschrikkelijk, de oorlog. Maar het zorgt wel voor een van de grootste kostenposten waar wij mee te dealen hebben."

Graan

De bakkerij heeft niet alleen te maken met stijgende energieprijzen, ook de kosten van grondstoffen rijzen de pan uit. Niet alleen voor de olie waar bijvoorbeeld verpakkingsmaterialen van wordt gemaakt, maar ook voor graan. "De graanhandel is natuurlijk een wereldmarkt. Uiteindelijk is het van belang dat met de orde van grootte waar wij over spreken je op tijd je behoefte indekt. Dat doen wij samen met onze klant waar wij voor leveren", legt Jellema uit.
"Maar dat neemt niet weg dat de graanprijzen de komende tijd gigantisch zullen stijgen. En dat heeft vooral te maken met het feit dat vraag en aanbod wereldwijd veranderen. En dat gaat in de toekomst veel impact hebben, zowel op korte als lange termijn", aldus Jellema.

Handel

Volgens de Nederlandse Vereniging voor de Bakkerij is het verhaal van Bakkerij Faber een voorbeeld voor bijna alle bakkerijen in Nederland. "In ieder geval voor de Nederlandse industriële bakkers, die maken zo'n 85 procent van al het brood in Nederland", aldus een woordvoerder.
"De bakker haalt het graan bij meelleveranciers, maar daarvoor zitten nog de graanhandelaren. Die halen het graan voor ongeveer 70 procent uit Frankrijk, Duitsland en Nederland en voor 30 procent uit Oekraïne. Nu ligt er nog wel graan van de oogst van vorig jaar, maar dat moet hiernaartoe komen. En dat is nogal lastig, daardoor schieten de graanprijzen omhoog."
En zoals de directeur van Bakkerij Faber al aangaf: de graanhandel verandert wereldwijd door de oorlog in Oekraïne. Aziatische en Afrikaanse landen halen hun graan normaal gesproken veel uit landen als Rusland of Oekraïne. Maar nu mengen die landen zich ook op de Europese en Amerikaanse markt. Meer vraag, maar niet meer aanbod en dus een stijgende prijs.
Ook voorziet hij op de lange termijn nog meer problemen: "Het is nu het zaaiseizoen. ook in Oekraïne. Maar daar gebeurt natuurlijk niets. Dus in augustus en september wordt daar ook niet geoogst. Dus ook op dat moment zal er sprake zijn van tekort in de wereld."
Bakkerijen merken ook steeds meer van oorlog in Oekraïne

Portemonnee

"Als dit zo blijft, dan zal dat zeker het geval zijn", antwoordt Jellema op de vraag of de consument in de supermarkt iets gaat merken van de stijgende graanprijs. Maar hoeveel, dat vindt hij moeilijk om op dit moment in te schatten. Dat is ook grotendeels afhankelijk van hoe de situatie in Oekraïne zich ontwikkelt.
"Stel dat het om een paar centjes zou gaan, dan kunnen we hier zelf kijken van hoe lossen we dat op. Maar als er een significante verhoging en kostenstructuur komt en blijft zoals het er nu naar uitziet, dan praat je over een stuiver of dubbeltjes per brood."

Nederlands tarwe

"Er is altijd een oplossing", begint Jellema enthousiast over de problemen waar bakkerijen tegenaan lopen. Hij kijkt nu samen met andere partijen hoe de bakkerij op korte termijn meer Nederlands tarwe kan gebruiken en dus minder afhankelijk wordt van de grondstof uit het buitenland.
"Maar dat is niet zomaar iets. Dat moet je ketenbreed dragen. En het heeft ook te maken met de kwaliteit, want baktarwe moet een bepaalde eiwitkwaliteit hebben om goed brood mee te bakken.", legt Jellema uit. "Daar moet je dus echt een goed plan voor maken. Daar waren we al mee bezig, maar dat zal nu versneld uitgerold worden."
Bakkerij Faber in Hoogeveen
Bakkerij Faber bakt zo'n 2000 broden per uur © RTV Drenthe / Ronald Oostingh

'Overheid, doe iets'

Behalve zelf hard werken aan oplossingen voor de prijsstijgingen vindt de directeur dat ook de overheid in de spiegel mag kijken. "Ik denk dat we ons wel eens te weinig realiseren, en ik zeg dit met enige emotie, dat degene die eigenlijk het meest profiteert van de hoge energieprijs onze staat is. Gezien de accijnzen en de belasting die daarop geheven wordt. Het zou ons en de samenleving enorm helpen als we vanuit die kant geholpen worden om brood betaalbaar te houden."
"Sluit je ogen niet voor wat er gebeurt binnen de voedingsmiddelenindustrie. Ook zeker bij primaire producten zoals brood. En kijk in hoeverre je ons tijdelijk kan ondersteunen om door deze storm heen te komen", eindigt Jellema zijn pleidooi richting overheid.

'Problemen? Meld je'

VNO-NCW/MKB Noord laat weten dat er bij hen nog niet veel meldingen binnen zijn gekomen van bezorgde bedrijven. "Het valt nu nog mee", aldus woordvoerder Björn de Vries.
"We hebben eind vorige week een oproep gedaan: als er problemen zijn, meld je dan. Dan kunnen wij mogelijk meedenken en helpen. Die oproep blijft natuurlijk staan."
Dat er bij de werkgeversorganisatie nog weinig telefoontjes binnen zijn gekomen betekent volgens De Vries niet dat het niet speelt in het Noorden. "Het zou ook kunnen dat bedrijven intern bezig zijn met oplossingen zoeken. Of via een branche-organisatie. Of de effecten zijn op dit moment nog niet erg merkbaar."
VNO-NVW en MKB Nederland organiseert ook ondernemerssessies waarin het bedrijven informeert over de stand van zaken in het oorlogsgebied en de mogelijke gevolgen. De Vries benadrukt dat ze er graag willen zijn voor de bedrijven, maar dat deze zich dan wel moeten melden.
Wil je meer lezen over de oorlog in Oekraïne of wil je weten waar in jouw buurt hulpacties worden georganiseerd? Lees dan meer in het dossier Oorlog in Oekraïne.

💬 WhatsApp ons!
Heb jij een tip voor de redactie? Stuur ons een bericht, foto of video via WhatsApp: +31651568886 of mail naar redactie@rtvdrenthe.nl