Familie Oekraïense Yegor: 'Wat er ook met ons gebeurt, we houden van je'

Yegor Moroz met zijn vriendin Violetta Demchenko
Yegor Moroz met zijn vriendin Violetta Demchenko © RTV Drenthe / Ronald Oostingh
In zijn huis in Bovensmilde hoort Yegor het spraakbericht van zijn familie in Oekraïne. 'Yegor, dit is ongewoon eng. Ontzettend eng. Er werden bij ons militaire vliegtuigen in de verte neergehaald. Wij zagen ze naar beneden storten. Buitengewoon eng. Ik weet niet hoe het verder gaat... Papa en ik houden heel veel van je. Wat er ook met ons gaat gebeuren, we houden van je.'
De snikkende stem stopt. Yegor Moroz zucht diep en stopt daarna zijn mobiel even weg. Het spraakbericht was een teken van leven van de vriendin van zijn vader. "Het is niet te bevatten. Het is echt heel erg wat hier gebeurt. Het is de achtertuin van Europa. We moeten dit echt aanpakken", verzucht hij.

Nachtmerrie

Moroz en zijn moeder wonen bijna achttien jaar in Nederland. "Mijn moeder ontmoette een Nederlandse man, het leek mij een goede keus om mee te gaan", licht hij toe. De onbezorgde jaren in Nederland veranderen wanneer Rusland in de nacht van 23 op 24 februari Oekraïne binnenvalt. Zijn eigen vriendin, vrienden en familie; ze wonen nog allemaal in het land.
Na een lange dag werken kwam Moroz thuis en hij wilde bijna gaan slapen, toen hij nog even het nieuws checkte op zijn telefoon. "Opeens was het breaking news na breaking news wat ik binnen kreeg. Ik naar beneden, mijn moeder klaarwakker. We hebben die hele nacht niet geslapen. We hebben iedereen in Oekraïne geprobeerd te bellen, maar niemand nam op."

Vriendin, familie en chaos

Uiteindelijk kreeg hij een vriendin aan de telefoon, ze was helemaal in paniek en aan het hijgen. "Het was allemaal zo onduidelijk. Ik hoorde geluid op de achtergrond, alsof er geschoten werd of rakketten gelanceerd. Ze vroeg aan mij wat ze moest doen, maar ik was zelf ook helemaal in shock", blikt Moroz terug op de eerste chaotische uren.
Zelf woonde Moroz in de stad Cherson. Zijn vriendin woont in Odessa, maar hij heeft ook vrienden in Kiev wonen. "Een vriendin van mij komt daar vandaan. Ze heeft een klein dochtertje van zeven. Zij zaten twee dagen in een schuilkelder in de metro. Haar dochtertje gaf haar op een gegeven moment een dikke knuffel en vroeg: 'Mama, we gaan toch niet dood?' Toen is er in haar hoofd iets omgedraaid en zijn ze gevlucht richting Hongarije."
tekst gaat verder na de video
Yegor Moroz uit Bovensmilde leeft sinds oorlog in nachtmerrie
De vader van Moroz woont met zijn vriendin nog in Cherson. "Zij willen ook niet echt weg, want mijn vader heeft daar zijn hele leven gewoond", vertelt hij. "Hij zegt ook: 'mocht ik hier neergeschoten worden, so be it'." Volgens Moroz is zijn vader niet heel gezond meer en wat zwakjes. "Gelukkig woont hij wel net buiten de stad, daar is het iets rustiger. Momenteel is hij net uit een schuilkelder."

'Slechte droom'

De vriendin van Moroz, Violetta Demchenko, woonde in Odessa toen de inval begon. "Voordat de Russen kwamen, was alles stil. Wel hadden we in februari al wat aanwijzingen gekregen dat het niet goed zou gaan", vertelt ze veilig aan de keukentafel in Bovensmilde.
"We hadden het gevoel dat er iets slechts ging gebeuren", vertelt ze over het onheil dat in de lucht hing. "Maar ik had niet verwacht dat het zo slecht zou zijn." En toen kwam de inval. "Ik werd om vier uur in de ochtend wakker van een raketinslag. Ik kon het niet geloven, het leek een slechte droom", blikt ze terug. "Het was op zo'n vijftig kilometer van Odessa, je hoorde de ramen trillen. Alsof er een vliegtuig neerstortte."

Vluchten

Vlak na de inval heeft Moroz al contact met zijn vriendin. Wat te doen is de grote vraag. "We hebben lang gepraat. Ik zei tegen haar dat ik haar zou steunen in alles wat ze beslist. Zij heeft daar haar hele leven, dus wie ben ik om te zeggen dat ze naar Nederland moet komen en alles wat ze daar heeft moet achterlaten?", vertelt Moroz.
Demchenko besluit toch alles achter zich te laten en haar stad te ontvluchten. Eerst gaat ze naar haar moeder. Een reis van normaal zo'n drie uur die nu door alle chaos zo'n veertien uur in beslag neemt. "Ze stond de hele tijd in de file, ze zag tanks die voorbijreden en militairen", aldus Moroz over de reis van zijn vriendin.
Samen met haar moeder pakt Demchenko de boot, op weg naar Roemenië. "We zagen veel mensen de grens oversteken. Een vrouw stond daar met een klein kind in haar arm. Haar kind had geen schoenen aan, daar hadden ze geen tijd voor om dat te pakken. Dat is echt verschrikkelijk", blikt ze terug.

Vader blijft achter

Voordat ze samen met haar moeder vlucht voor het geweld, neemt ze afscheid van haar vader: "We hebben elkaar gedag gezegd, alsof het voor de laatste keer was." Mannen mogen volgens haar de grens niet over en als ze onder de zestig zijn moeten ze vechten tegen de Russen. "Ik weet dat mijn vader nu veilig is, we hebben contact met hem. Mijn broer van 38 zit nu in Lviv, dat lijkt ook nog veilig."
Eenmaal in Roemenië aangekomen worden ze goed opgevangen. Kinderen en moeders eerst, daarna de rest van de vluchtelingen. "We vonden iemand die ons naar Boekarest bracht, daar nam een familie ons tijdelijk op. Zij waren zo lief, we zijn ze echt eeuwig dankbaar", vertelt Demchenko. Na drie dagen bij het gezin vliegt ze uiteindelijk naar Amsterdam, richting de armen van haar vriend Yegor.

Overhoop

In een paar dagen staat het leven van het Oekraïense stel compleet op z'n kop. "Ik werk voor een Amerikaans bedrijf. Het enige wat ik mee heb kunnen nemen is mijn laptop, dus ik kan hier gelukkig nog werken', vertelt Demchenko. "Voor mijn moeder is het wel heel pittig. Ze kent de taal niet, spreekt geen Engels. Dus het is voor haar moeilijk om hier te starten."
"Ik ga proberen iets voor ze te regelen", antwoordt Yegor op de vraag hoe het nu verder gaat met zijn vriendin en schoonmoeder in huis. "Ik heb vluchtelingenwerk gebeld. En ook de gemeente. Ik hoop dat ze snel wennen aan de situatie, want ze moeten ook door."

'Help ons'

Yegor wil benadrukken dat niemand moet vergeten hoe ernstig de situatie op dit moment in Oekraïne is. Volgens hem worden de komende dagen enorm spannend. Ook vindt hij dat Europa zich nog veel meer moet inzetten in de strijd tegen Rusland. "Mijn oproep is: verspreid alsjeblieft het woord, demonstreer. Alleen samen kunnen we dit stoppen. Rusland handelt vanuit geweld, zij begrijpen maar een ding en dat is geweld. Diplomatie kennen ze niet."
"Wij moeten laten horen aan Rusland, de normale burgers daar, dat er iets mis is. Op welke manier dan ook. Hun hersenen worden al tientallen jaren gehersenspoeld. Ze moeten weten dat er kinderen overlijden, oude mensen doodgaan, allemaal voor niks. Mensen willen helemaal geen oorlog. Ze willen een huis, een volle koelkast en lekker tv kijken 's avonds, meer niet."
Wil je meer lezen over de oorlog in Oekraïne of wil je weten waar in jouw buurt hulpacties worden georganiseerd? Lees dan meer in het dossier Oorlog in Oekraïne.

💬 WhatsApp ons!
Heb jij een tip voor de redactie? Stuur ons een bericht, foto of video via WhatsApp: +31651568886 of mail naar redactie@rtvdrenthe.nl