Onderzoek: Veel minder woningen mogelijk in ruil voor Lelylijn

lelylijn
Het beoogde tracé van de Lelylijn © RTV Noord
Het bouwen van 220.000 woningen in het Noorden in ruil voor de Lelylijn is 'zeer ambitieus'. Dat blijkt uit het onderzoeksrapport 'Gezamenlijke analyse Deltaplan Noord-Nederland', dat is opgesteld door vijf onderzoekbureaus. Het rapport heeft aanvullend onderzoek gedaan naar de haalbaarheid van de Lelylijn, de nieuwe spoorlijn tussen Groningen en de Randstad.
De kosten voor de Lelylijn worden in het onderzoek opnieuw ingeschat tussen de vijf en tien miljard euro. In ruil voor de spoorlijn hebben de provincies Drenthe, Flevoland, Friesland en Groningen aangeboden om 220.000 woningen te bouwen. 'Uitgaande van actuele verhuistrends en de prognoses van woningtekorten zijn de aantallen in het Deltaplan zeer ambitieus te noemen', schrijven de onderzoekers, die in opdracht van het Rijk en de regio werkten.

Hooguit ruim 90.000 nodig

Het onderzoeksteam, onder meer bestaand uit adviesbureau TwynstraGudde en ingenieursbureau Sweco, stelt dat 25.000 tot 75.000 woningen eerder haalbaar zijn. Dat zou in het uiterste geval hooguit kunnen doorgroeien naar ruim 90.000 woningen, zo concluderen de onderzoekers. "Wat we zien is dat investeringen al tientallen jaren gaan naar gebieden die groot zijn en groeien. Wat groot is wordt groter en wat druk is wordt drukker", reageert gedeputeerde Nelleke Vedelaar. "Ondertussen vechten we in Noord-Nederland voor het behoud van de kazerne in Assen, voor de kinderhartchirurgie in het UMCG en voor heel veel andere dingen - voor een spoorlijn."
Ze zegt dat die 220.000 woningen gezien kunnen worden als een te grote ambitie, maar ook gezien kunnen worden als een groot aanbod in het belang van het grote vraagstuk van Nederland. "Maar waar het veel sterker in zit, is dat dit onderzoek laat zien dat wanneer je die spoorlijnen aanlegt, het de groei van de welvaart van Noord-Nederland veroorzaakt. Het wordt hoog tijd dat er in Den Haag gekeken wordt naar de welvaart en de belangen van de mensen die hier wonen."
Bovendien heeft nieuwe woningbouw op deze schaal ook andere gevolgen, want dan moet er fors geïnvesteerd worden in de overige infrastructuur. Denk daarbij aan nieuwe wegen en fietspaden. Wanneer mensen uit de Randstad besluiten in het minder verstedelijkte Noord-Nederland te gaan wonen, zullen zij ook meer gebruik gaan maken van de auto. Dat levert nieuwe verkeersknelpunten op, zo voorspellen de onderzoekers. Om die op te lossen moeten het Rijk, provincies en gemeenten miljoenen investeren in het wegennet.

Positief effect op leefbaarheid

De Lelylijn en de Nedersaksenlijn, een directe spoorverbinding tussen Groningen en Enschede, hebben beide een positief effect op de leefbaarheid en de ontwikkeling in de regio. Beide lijnen bieden het Noorden meer mogelijkheden om volwaardig aan de Nederlandse economie deel te nemen. Dat heeft wel een prijs: voor de Lelylijn bedragen de kosten vijf tot tien miljard euro. De Nedersaksenlijn moet tussen de 500 miljoen en 1,2 miljard euro gaan kosten. Deze investeringen zijn lucratiever dan geld steken in bestaand spoor, aldus de onderzoekers.
Wel is de vraag wat de toegevoegde waarde van de Lelylijn is. Pas vanaf 2035 is de spoorlijn gereed, maar al voor die tijd zijn de woningen nodig. De Nedersaksenlijn biedt vooral de regionale kernen in Drenthe, Groningen en Twente ontwikkelingsperspectief en kan volgens het onderzoek krimp weren in deze regio.

Lelylijn naar Duitsland?

Het rapport stelt wel dat eerst duidelijk moet worden gemaakt welke varianten van de spoorlijnen kansrijk zijn. Ook moeten concrete spoortracés worden bepaald, waarna er meer duidelijkheid komt over de daadwerkelijke kosten en hoe haalbaar de exploitatie van de nieuwe treinverbindingen is. Verder moeten de internationale kansen van de Lelylijn in combinatie met de Wunderline nader worden onderzocht.
Hoeveel geld is er beschikbaar voor de nieuwe spoorlijnen?
Het kabinet heeft in het regeerakkoord drie miljard euro gereserveerd voor de aanleg van de Lelylijn. Het overige deel moeten de regio's samen opbrengen, in combinatie met een bijdrage vanuit Europa. Daar is nog het nodige lobbywerk voor nodig: minimaal twee lidstaten moeten de Lelylijn bij de Europese Unie voordragen om kans te maken op financiering. Voor de Nedersaksenlijn is geen geld gereserveerd door Rijk en regio.

💬 WhatsApp ons!
Heb jij een tip voor de redactie? Stuur ons een bericht, foto of video via WhatsApp: +31651568886 of mail naar redactie@rtvdrenthe.nl