Veel kandidaten met voorkeurstemmen in gemeenteraden

stemmen verkiezingen
Door voorkeurstemmen komen sommige kandidaten die lager op de lijst stonden toch in de gemeenteraad © RTV Drenthe / Margriet Benak
Een unieke situatie in Coevorden. Daar is ogenschijnlijk iets bijzonders aan de hand. "Houd je vast. Waarschijnlijk komen alle raadsleden op basis van voorkeurstemmen in de raad", zegt Liesbeth Mennink, communicatieadviseur voor de gemeente.
Een kandidaat-raadslid heeft 150 voorkeurstemmen nodig om op eigen kracht in de gemeenteraad van Coevorden te komen. Mennink houdt nog wel een slag om de arm: "Het gaat hier natuurlijk wel om een voorlopige uitslag en we hebben daarin de keuze voor de wethouders natuurlijk niet meegerekend. Daardoor schuiven straks ook nog weer kandidaat-raadsleden door naar de raad. Maandag wordt de uitslag pas definitief."
Bij de grootste partij in Coevorden, Belangen Buitengebied Coevorden (BBC), sneuvelt zelfs een raadslid, terwijl hij wel het aantal voorkeurstemmen behaalde. De partij won een zetel, en komt daarmee op tien zetels. Mickey Stern-du Chatinier staat op plek 6. Zij kreeg 199 voorkeurstemmen, en dus meer dan de benodigde 150. Toch moet zij wijken voor de nummer 16, Hans Wering (240 stemmen). Ook de nummer 18 op de lijst, Dirk Meijer, komt erin dankzij 210 stemmen, waardoor Jan Tempels (op plek 8) met 120 stemmen afvalt.
Over alle fracties in Coevorden verspreid, hebben in totaal 29 kandidaat-raadsleden minimaal 150 stemmen gekregen. In de gemeenteraad is maar plaats voor 25 raadsleden. Je kunt dus in Coevorden spreken van zeer populaire kandidaat-raadsleden. Acht kandidaten stonden laag op de lijst en kregen in principe voldoende voorkeurstemmen voor een plek in de raad. Maar dat is niet voor alle acht het geval.
Zo staat Albert Lubbelinkhof op plek 11 voor de PvdA. Hij kreeg 171 stemmen. De PvdA heeft 4 zetels gehaald. Maar vier andere kandidaten, onder wie Joop Brink (de nummer 8) kregen nóg meer voorkeurstemmen. Lubbelinkhof komt dus niet in de raad.
In de andere Drentse gemeenten lukte het kandidaten die lager op de kieslijst stonden wel om met voorkeurstemmen alsnog in de raad te komen. Een overzicht per gemeente. Het is overigens nog niet bekend of ze allemaal ook daadwerkelijk in de raad gaan zitten. Een enkeling heeft al besloten dat wel of niet te doen, maar sommigen denken er dit weekend nog over na.

Assen

In Assen gaat het om 4 kandidaten die met voorkeurstemmen erin komen. De drempel is 214 stemmen in de provinciehoofdstad.
Voor de nummer 2 van de SP, Bas Ananias, is dat een hard gelag. Hij was afgelopen periode het jongste raadslid van Assen, maar valt nu tot ieders verrassing buiten de boot. De SP zakt in Assen van 3 naar 2 zetels. De nummer 4, nieuwkomer Tirza van Brakel-Engberts, kreeg 237 voorkeursstemmen. Bas Ananias had er 152, en wordt dus door haar gepasseerd.
Bij Stadspartij PLOP - dat een zetel won en met 5 zetels de grootste werd - komt Lia de Ruiter, op nummer 6, er alsnog in. Ze was afgelopen periode ook raadslid en verdringt met 226 stemmen de nummer 5 Albert Roggen.
Bij de VVD verdwijnt raadslid Bert Homan. De partij ging van 4 naar 3 zetels. Homan stond op 3, en kreeg 93 stemmen. Hij wordt gepasseerd door de nummer 5, Sandra Alberts. Zij kreeg 526 voorkeurstemmen. Voor 50PLUS, dat naar 2 zetels zakte, komt raadslid Dries Zwikker alsnog terug. Hij stond op nummer 3, en haalde 249 stemmen binnen en verdringt daarmee de nummer 2, nieuwkomer Habiba Aharouil (201 stemmen).
(verhaal gaat verder onder de foto)
verkiezingen gemeenteraad Assen
De uitslagenavond in DNK van de gemeenteraadsverkiezingen in Assen © RTV Drenthe /Esmée Söllner

Aa en Hunze

In Aa en Hunze komen 6 kandidaten met voorkeurstemmen in de raad. Daar zijn 154 stemmen genoeg.
Meest opvallende wisseling is bij de PvdA, die 3 zetels houdt. Henk Santes, die na vier raadsperiodes afscheid zou nemen, stond op plek 12. Maar hij kreeg 162 voorkeurstemmen, en verdringt de derde kandidaat Patrick Petzinger. Santes overweegt nu toch een vijfde termijn en hakt na dit weekend de knoop door. "Als zoveel mensen op je stemmen, al sta je laag op de lijst, dan kun je dat niet zomaar naast je neerleggen", zegt hij.
Bij Gemeentebelangen, wat 9 zetels behaalde, vallen drie kandidaten buiten de boot. Jos van der Werf op 6, Harm Groen op 8, en Harry Hoiting op 9 worden gepasseerd door nummer 13 Roelof Brands (291 stemmen), Peter Mulder op 11 (291 stemmen) en Alja Boelen op 10 (250 stemmen).
De VVD zakte naar 3 zetels. Daar komt de nummer 6 Jacco Fluks erin (187 stemmen), ten koste van de nummer 2 Richard Heling. Bij GroenLinks, dat winst boekte en 3 zetels heeft, kreeg de nummer 4 Kyra Wudich 210 voorkeurstemmen. Zij kon de raad in ten koste van de nummer 3 Jannie Schonewille, maar ze heeft ervoor bedankt.
Bij D66, dat winst boekte en 2 zetels kreeg, kan Marita de Groot als nummer 5 ook rechtstreeks de raad in, dankzij 208 voorkeurstemmen. Dat gaat ten koste van de nummer 2 Bert Jager. Maar De Groot beraadt zich dit weekend er nog over. Als zij bedankt, komt de nummer 8 Marieke de Vries voor D66 in de raad. Zij haalde 198 voorkeurstemmen.
Als je zoveel stemmen krijgt, kun je het niet maken om niet in de raad te gaan zitten
Joop Brink, PvdA Coevorden

Borger-Odoorn

In Borger-Odoorn is 125 voorkeurstemmen genoeg voor een raadszetel. Twee kandidaten komen daardoor alsnog in de raad.
Bij Gemeentebelangen Borger-Odoorn, dat 7 zetels haalde, komen Stephan de Vries (plek 8) dankzij 188 voorkeurstemmen en Harm Greven (plek 10) met 194 stemmen alsnog in de raad. Dat gaat ten koste van de nummers 5 en 6 op de lijst, Dick van Hoorn en Eisso Kronenberg. De nummer 7 Heidi Edens krijgt dankzij voldoende voorkeurstemmen (157) wel haar plekje in de raad.
Harm Greven had eerst te horen gekregen dat hij maar liefst 500 stemmen zou hebben gekregen, volgens burgemeester Jan Seton. Dat bleek achteraf een pijnlijke fout, ook al heeft Greven genoeg voorkeurstemmen om alsnog in de raad van Borger-Odoorn zitting te mogen nemen.
Het eerste jubeltelefoontje met het forse aantal voorkeurstemmen bleek achteraf 'een dode mus'. "Dat doet wel wat met je, als je hoort dat je van 500 inwoners door mag gaan als raadslid, dat had ik niet verwacht. Ik vond dat gigantisch", reageert Greven, die geëmotioneerd op het telefoontje had gereageerd. Dat het er uiteindelijk 194 zijn, en hij daarmee ook in de raad komt, daar is hij erg blij mee. Wel baalt hij van de gang van zaken: "Ik vind dit wel een grove fout van de burgemeester."
(verhaal gaat verder onder de foto)
Uitslagenavond Hoogeveeen
De verkiezingsavond met de uitslagen voor de partijen in Hoogeveen © RTV Drenthe / Wouter Westerveld

Coevorden

Bij de VVD, die in Coevorden 4 zetels behield, kreeg de nummer 8 Irma Talens 172 voorkeurstemmen. Zij komt in de gemeenteraad, ten koste van de nummer 4 Erik Bonkes.
Oud-BBC-wethouder Jan Zwiers, dit keer als nummer 5 bij de VVD op de kieslijst, kreeg 371 stemmen. Hij kan dankzij de voorkeurstemmen ook de Coevorder raad in, en klom door de vele stemmen zelfs op naar de tweede plek bij de VVD. Maar Zwiers weet nog niet wat hij gaat doen: "Ik moet nog in overleg met de VVD-fractie en denk er nog over na."
Voor de PvdA, die 4 zetels houdt, komt vertrekkend PvdA-wethouder Joop Brink alsnog terug in de raad. Brink stond op plek 8 op de kieslijst en kreeg 228 voorkeurstemmen. Gilbert Mulder op plek 2 valt erbuiten, omdat de nummers 3 en 4 ook voldoende voorkeurstemmen haalden. "Als je zoveel stemmen krijgt, kun je het niet maken om niet in de raad te gaan zitten", zegt Joop Brink.
PAC Coevorden, dat 3 zetels haalde, had op de kieslijst plek 3 ingeruimd voor Lars Hoedemaker. Maar hij kreeg 81 stemmen en wordt verdrongen door de nummer 4 op de lijst, Paulien Blaauwgeers. Zij kreeg er 183.

De Wolden

In De Wolden zijn 161 voorkeurstemmen nodig om alsnog in de raad te komen. Dat is twee kandidaten gelukt, eentje bij Gemeentelangen en één bij het CDA.
Van de negen zetels die Gemeentebelangen veroverde, gaat er eentje naar de nummer 16, melkveehouder Rudi Hooch Antink uit Koekange. Hij kreeg 217 stemmen en is geen onbekende, want hij zit ook al in het algemeen bestuur van waterschap Drents-Overijsselse Delta. De nummer 9 van GB, Riny Jansen uit Zuidwolde, zit daardoor in de wachtkamer. Maar als de kandidaat-wethouders Gerrie Hempen (op plek 1) en Egbert van Dijk (op plek 2) straks weer in het college van burgemeester en wethouders stappen namens Gemeentebelangen, schuift hij weer door naar de raad.
Voor het CDA komt Trijnie de Boer uit Ruinerwold met voorkeurstemmen in de raad. Als nummer 4 op de kieslijst kreeg ze 235 stemmen, waardoor de nummer 3, Koop Drost uit Zuidwolde, erbuiten zou vallen. De Boer heeft echter bedankt voor een plaats in de raad.

Emmen

In Emmen heb je 264 stemmen nodig om met voorkeurstemmen in de raad te komen. Dat is drie kandidaat-raadsleden gelukt. CDA-kandidaat Roelineke Gommer-Gelijk op plek 7 kreeg 430 stemmen. Daardoor valt de nummer 4 op de kieslijst Melvin Tuin net buiten de boot.
Bij de Partij voor de Vrijheid (PVV) wordt fractievoorzitter Klaas Bosma vergezeld door de nummer 3 op de lijst: Mirjam Kuhl. Zij kreeg 353 stemmen. Dat gaat ten koste van nummer 2, Tommy Post.
Voor de SP komt Claudia Ester-Schokker, die op plek 3 stond, met 679 voorkeurstemmen in de raad van Emmen. Wim Moinat (186 stemmen) op plek 2 valt erbuiten.
(verhaal gaat verder onder de foto)
Wakker Emmen
De uitslagenavond in Emmen. Wakker Emmen werd de grootste partij en won 4 zetels. © RTV Drenthe / Tom Meijers

Hoogeveen

In Hoogeveen is 175 voorkeurstemmen de drempel. Die is door twee kandidaten gehaald.
Bij de VVD in Hoogeveen is dat Ronald Klok gelukt, die op plek 4 stond, maar alsnog de derde raadszetel mag bezeten. De zoon van pomphouder Ewout Klok kreeg 279 stemmen, meer dan nummer 3 op de VVD-kieslijst Wilco Kramer.
Bij de PvdA is het Mark Tuit uit Hollandscheveld die zich mag opmaken voor het raadswerk. Hij stond 16e op de lijst, maar 201 stemmers maakten het bolletje rood wat bijdroeg aan het succes van de partij, die van 2 naar 5 zetels ging. Tuit is bekend in de regio omdat hij tot voor kort directeur was van IVN Noord, maar onlangs is overgestapt naar Unigarant. Tuit verdringt de nummer 5 Wolter Dekker.

Meppel

In Meppel zijn 160 stemmen nodig om met voorkeurstemmen in de raad te komen. Dat is één kandidaat gelukt: de nummer 6 van de VVD, Liselot Raat. De 19-jarige Meppelse kreeg 279 voorkeurstemmen. De liberalen zakten van 5 naar 4 zetels. De nummer 4 Hans van Scheijen valt er nu buiten. "Met zo'n aantal kun je er niet omheen", zegt VVD-lijsttrekker Robin van Ulzen. "Dit vind ik heel leuk. Het zorgt voor een leuk en fris geluid."

Midden-Drenthe

In de gemeente Midden-Drenthe zijn 171 voorkeurstemmen nodig, om rechtstreeks in de gemeenteraad te komen. Dat is bij vier kandidaten van vier verschillende partijen het geval, maar eentje daarvan laat graag de eer over aan de lijsttrekker. Dat gaat om GroenLinks. Rudie Weima, de lijsttrekker, kreeg 335 stemmen. Maar de nummer 3 van GroenLinks, Liesbeth Visser, behaalde 369 voorkeurstemmen en heeft daarmee als eerste recht op de ene raadszetel die GroenLinks krijgt.
Maar ze bedankt, en neemt graag weer plaats in de steunfractie, net als de vorige raadsperiode. "Ik vind het prima zoals het de afgelopen jaren is gegaan. Rudie is als fractievoorzitter van alle markten thuis en ik ben vooral gespecialiseerd in zorg en armoedebeleid. Dus houden we die rolverdeling ook mooi zo aan", zegt Visser.
De gemeente Midden-Drenthe ontbrak vrijdag nog in dit overzicht, toen het artikel is gepubliceerd. Zaterdag is het bericht aangevuld, waardoor het artikel alle Drentse gemeenten bevat.

PvdA krijgt 18-jarige in de raad

Bij de PvdA, die 4 zetels behoudt, valt nieuwkomer Ramon van der Sleen (117 stemmen) op plek 3 alsnog buitende boot. De 18-jarige studente Patricia Lauffer uit Beilen, op plek 6, scoorde 253 voorkeurstemmen, en is daarmee de derde PvdA-kandidaat geworden. Na lijsttrekker Tineke Posthoorn (1169 stemmen), is Jan Beugel uit Westerbork de tweede stemmentrekker met 604 voorkeurstemmen. Nieuwkomer Anne Souren uit Beilen kreeg er 196, waarmee het PvdA-kwartet compleet is.
Bij het CDA, dat naar 3 zetels zakte, sneuvelt ook de nummer 3, Robert Brouwer (149 stemmen). Hij is voorbij gestreefd door Karin Kappen op 4. Zij kreeg 355 voorkeurstemmen.
Bij de VVD Midden-Drenthe, die door verlies op 3 zetels is uitgekomen, heeft de nummer 3 Henk de Weerd het op het nippertje gered. De veehouder uit Drijber had bijna z'n plekje in de raad moeten afstaan aan de nummer 7, Jemaine Blauw-Wolbers. Zij kreeg 170 stemmen, en komt daarmee net één stem tekort om op eigen kracht in de raad te komen, ten koste van De Weerd, met 145 stemmen.
Bekijk hieronder de uitslagen per gemeente in Drenthe. Verhaal gaat verder onder de kaart.

Noordenveld

In Noordenveld zijn er twee kandidaten die met voorkeurstemmen zijn gekozen, doordat ze de drempel van 164 stemmen haalden. Bij de PvdA gaat het om de nummer 3 Christel Pijpker, die met 275 voorkeurstemmen de nummer 2 Tiemen Ensink passeert. De PvdA zakte van 3 naar 2 zetels.
Bij Lijst Groen Noordenveld, dat van 3 naar 4 zetels ging, komt de nummer 5 Nelly Nieuwenhuizen (188 stemmen) erin, ten koste van de nummer 4 Rieks Perdok.

Tynaarlo

In Tynaarlo is er maar één kandidaat met voorkeurstemmen gekozen. Het gaat om het boegbeeld van Leefbaar Tynaarlo, Casper Kloos uit Vries. Hij is al tientallen jaren politiek actief in Tynaarlo, en stond dit keer nummer 8 op de lijst.
Leefbaar won een zetel en ging naar 5, en is daarmee opnieuw de grootste partij. Kloos kreeg 344 voorkeurstemmen, en dat gaat ten koste van de nummer 5 Jarco Weering. In Tynaarlo zijn 164 stemmen voldoende om met voorkeurstemmen in de raad te komen.

Westerveld

In de gemeente Westerveld blijft de volgorde van de kieslijst van alle zeven partijen overeind. Niemand van de lager geplaatste kandidaten behaalde de voorkeursdrempel.
Wat houdt een voorkeurstem in?
Een kandidaat-raadslid kan met voorkeurstemmen in de gemeenteraad terecht komen. Per gemeente verschilt hoeveel stemmen hiervoor nodig zijn. Er zit namelijk een rekenformule achter.
Het aantal om met voorkeurstemmen in de raad te komen is ten eerste afhankelijk van de opkomst. En dan gaat het om het aantal geldige stemmen op kandidaten. Er kan namelijk ook blanco of ongeldig worden gestemd, en die tellen voor de voorkeursdrempel niet mee.
Het aantal geldige stemmen op kandidaten wordt vervolgens gedeeld door het aantal zetels dat te verdelen is in de gemeente. En vervolgens is een kwart daarvan nodig om met voorkeurstemmen in de raad te komen. Voor gemeenten met minder dan 19 zetels gaat het om de helft in plaats van een kwart.
Twee voorbeelden
In de gemeente Westerveld hebben in totaal 10.135 mensen gestemd, waarvan er 10.091 geldige stemmen op kandidaten zijn. In de gemeente zijn 17 zetels te verdelen. Het gaat hier dus om een kleine gemeente. Om met voorkeurstemmen in de raad te komen zijn dus 10.091 : 17 x 0,5 = 297 stemmen nodig.
De gemeente Coevorden is geen kleine gemeente. Daar bestaat de gemeenteraad uit 25 zetels. In deze gemeente zijn er 14.956 geldige stemmen op kandidaten. Dat betekent dat 14.956 gedeeld moet worden door 25. Omdat het om een 'gewone' gemeente gaat, wordt hier een kwart van genomen: 14.956 : 25 x 0,25 = 150 stemmen.
De zetels worden in eerste instantie toegekend aan kandidaten die voldoende voorkeurstemmen hebben gehaald. Als er dan nog meer zetels te verdelen zijn, is de volgorde op de verkiezingslijst bepalend.
Het gaat nog om voorlopige uitslagen. Maandag wordt in iedere gemeente de definitieve uitslag bekendgemaakt.

💬 WhatsApp ons!
Heb jij een tip voor de redactie? Stuur ons een bericht, foto of video via WhatsApp: +31651568886 of mail naar redactie@rtvdrenthe.nl