Digitale radio, wat is dat eigenlijk?

oude adios
Analoge radio is op zijn retour © Pixabay
Bij menigeen staat hij de hele dag aan. Om mee te zingen, als achtergrondgeluid of als belangrijke informatiebron: de radio. Door de jaren heen is het apparaat al veel veranderd, en nu is er nóg een belangrijke verandering gaande: de analoge radio verdwijnt, en er komt digitale radio voor in de plaats.
Na bijna zestig jaar komt er een einde aan radio via de analoge kabel. Kleinere kabelbedrijven stopten er al eerder mee, maar ook VodafoneZiggo gaat het signaal in heel het land afsluiten. Dat doen ze per regio, en een deel van Drenthe is vandaag aan de beurt. Volgens de provider is heel Nederland voor de zomer van 2022 omgeschakeld naar digitale radio.
Maar wat is dat eigenlijk, digitale radio? Deze vraag werd gesteld aan Zoek het uit!, en wij zetten de radio nog eens een standje harder en gingen op zoek naar het antwoord.

Analoog, digitaal, FM en DAB+

Om het verschil tussen analoge en digitale radio goed te kunnen uitleggen, moeten we eerst kijken naar wat voor verschillende manieren er zijn om naar de radio te luisteren.
Je hebt analoge radio, kort gezegd is dat radio via de ether en via de kabel. Het is beide het bekende FM-signaal. Dan heb je digitale radio, kort gezegd is dat radio via een internetverbinding, DAB+, digitale kabel, satelliet, Digitenne of IPTV.

Wat is analoog?

Radio via de kabel is de opvolger van radio luisteren via de ether, met een antenne. Dit noemen we beide analoog. Analoog via de kabel ging via het standaard multimedia stopcontact, met een coaxkabel (vrouwtje-antennestekker) naar een ontvanger. In Nederland luistert nog maar een klein deel van de mensen op deze manier naar de radio.
Weet je niet zeker welke vorm van radio je nu gebruikt? Stel je radio dan af op 98.9. Je hebt te maken met analoge radio als je daar een boodschap van Ziggo hoort.
Analoge radio via de kabel wordt nu dus afgeschaft. Dat betekent dat je niet langer via de coax-kabel naar de radio kan luisteren. Op de kabel verdwijnt het FM-signaal, in de ether gaat het nog een aantal jaren door.

Wat is dan digitale radio?

Digitale radio is de term waarmee een aantal manieren om digitale radio-uitzendingen te verzorgen bedoeld wordt. Doel van digitale radio is het verzorgen van radio-uitzendingen met een hogere kwaliteit dan FM toelaat; de kwaliteit van de uitzendingen is te vergelijken met die van een cd, hoewel dit sterk afhangt van de gebruikte techniek en het signaal.
Naast een hogere geluidskwaliteit maakt digitale radio ook een ruimer aanbod mogelijk. Dit kan meteen een oplossing bieden voor de huidige capaciteitsproblemen op de FM-band. Digitale radio staat voor alle manieren van radio luisteren via een digitaal signaal. Dat betekent in jip-en-janneketaal dat het geluid uit de radiostudio wordt omgezet in een code van enen en nullen, deze code wordt via een zender verstuurd naar een ontvanger, die het weer terug omzet naar geluid.
Digitale radio, wat is dat eigenlijk?

Waarom naar digitaal?

De reden voor de afschaffing van kabelradio ligt bij internet. Er wordt, door te stoppen met analoge radio, ruimte gecreëerd op de bandbreedte, zodat een snellere internetverbinding mogelijk is.
"Het is misschien verbazingwekkend, maar het radiosignaal weghalen geeft veel winst", legde netwerkdirecteur Leo-Geert van den Berg van Vodafone-Ziggo vorig jaar uit aan de NOS. "Met name in de lage frequenties van het spectrum. Die hebben we nodig om de internetsnelheden in de toekomst te verhogen."
Door deze veranderingen moeten veel mensen naar een nieuwe oplossingen zoeken. Volgens Ziggo zelf luistert 5 tot 10 procent van haar klanten nog naar analoge radio. Dat komt neer op zo'n 200.000 tot 400.000 luisteraars in Nederland.
Hoe zit dat met FM en AM?
FM, dat is de modulatievorm waarop via de ether (oftewel via de lucht) en de kabel wordt uitgezonden. Dit ontvang je met een antenne op je radiotoestel, of met een coax-kabel uit de muur.
Om te begrijpen wat FM betekent, is het eerst belangrijk om te begrijpen hoe een radio werkt. Een radio pikt radiogolven op en vertaalt deze in geluid, geluidsgolven die wij kunnen horen. Radiogolven zijn elektrische en magnetische energie die door ruimte beweegt in de vorm van een golf. Dat gebeurt op een andere manier dan bij een geluidsgolf. Een geluidsgolf zet lucht en water in beweging, een radiogolf doet dit niet.
Radiogolven hebben twee eigenschappen die je kunt veranderen: de amplitude en de frequentie. De amplitude is de sterkte van de golf. De frequentie heeft te maken met hoe vaak een golf zichzelf herhaalt.
AM
Op de meeste radio's heb je twee standen, AM en FM. AM staat voor Amplitude Modulatie, dat betekent dat voor dit signaal golven worden gebruikt waarvan de amplitude (de hoogte en laagte dus) veranderd wordt om een geluid te krijgen. Het probleem van AM radio is dat het heel gevoelig is: je hoeft maar het licht aan te doen of iets anders te doen met elektriciteit en het zal storen.
FM
FM staat voor Frequentie Modulatie. Dat betekent dat de frequentie van de radiogolven wordt aangepast voor elk geluid. Dus hoe vaker een radiogolf voorkomt, hoe hoger het geluid dat erbij hoort. Het fijne aan FM golven is dat ze geen last hebben van het storen door elektriciteit, zoals bij AM.

Wat is dan dat DAB+?

De reclamespotjes op de radio over DAB+ vliegen je om de oren. Maar wat is dat eigenlijk?
DAB staat voor Digital Audio Broadcasting. Het laat zich het beste omschrijven als digitale radio, maar dan via de ether. De enen en nullen waar we het bij digitale radio over hadden worden dan dus niet via een (internet)kabel verstuurd, maar via radiogolven door de lucht. Het is een alternatief voor FM. Om gebruik te maken van DAB-techniek heb je een geschikte radio nodig.

Hoe blijf je Radio Drenthe ontvangen?

Als het FM signaal van de kabel af gaat hoef je je radio niet weg te gooien, je kunt nu nog via de ether luisteren naar de radio. Ondanks dat mensen niet voor niets via de kabel luisterden, bijvoorbeeld omdat ze dan meer zenders konden ontvangen of beter signaal hadden.
Via de ether kun je voorlopig nog gewoon blijven luisteren, daar wordt nu zowel DAB+ als FM uitgezonden. Als ook de FM in de ether er af gaat kun je alsnog met een speciale DAB+ converter-antenne je oude radio ombouwen naar een DAB+ radio
Er zijn alternatieven om ook na vandaag, als er geen analoge radio meer beschikbaar is, nog naar Radio Drenthe te blijven luisteren.
  • Je kunt TV Drenthe aanzetten, om daar radio via dag-tv te volgen;
  • Je kunt een antenne kopen en die in je tuner stoppen, zodat je gewoon via de FM kan blijven ontvangen (90.8 FM of 99.3FM). Klanten van Ziggo kunnen zo'n antenne overigens gratis aanvragen;
  • Je kunt een digitale ontvanger of een DAB+-radio kopen,
  • Daarnaast is Radio Drenthe ook te beluisteren via de RTV Drenthe-app en via de website.

Zoek het uit!

Heb jij ook een vraag? Stuur deze dan in naar Zoek het uit!