Volle brievenbus bij provincie: milieuorganisatie eist handhaving bij 50 boerenbedrijven

Koeien_koeienstal_melkvee_stockfoto
Onder de 50 boerenbedrijven zitten 36 melkveehouderijen © RTV Drenthe / Wiedse Veenstra
Een volle brievenbus bij het provinciehuis in Assen vanochtend. Milieuorganisatie Mobilisation for the Environment (MOB) heeft bij de provincie 50 handhavingsverzoeken neergelegd voor boerenbedrijven. Die bedrijven zouden zonder de vereiste natuurvergunning uitgebreid zijn in een 'stikstof-overbelaste situatie'.
Het gaat om 36 melkveehouderijen, 4 kippenbedrijven, 3 veehouderijen, 2 warmtekrachtkoppelingen, een vleesveebedrijf, een pluimveehouderij, een mestvergisting en een vergistingsinstallatie. Die bedrijven liggen onder meer in de buurt van het Dwingelderveld, het Holtingerveld en bij het Bargerveen. De handhavingsverzoeken die MOB heeft ingediend, gaan over de stikstofuitstoot. Die stikstofuitstoot komt door bijvoorbeeld transport, mestopslag, beweiding en/of bemesting.
MOB claimt dat er in Drenthe meer dan 150 boerenbedrijven zijn zonder natuurvergunning. De provincie Drenthe, net als alle andere provincies overigens, liet tussen 2015 en 2019 toe dat boeren zonder vergunning konden uitbreiden. Een melding volstond. Dat werd PAS genoemd, Programma Aanpak Stikstof. Maar de Raad van State heeft dat hele programma afgeschoten. Dat houdt in dat al die boerenbedrijven dus wél een vergunning nodig hebben. Het gaat om meer dan 3.000 boeren in heel Nederland.

50 van de 150

"Tja, en waarom dan nu 50?", stelt Valentijn Wösten, de juridisch raadsman van de natuurorganisatie, de vraag aan zichzelf. "Dat is een afweging. We kunnen niet meteen gaan vragen om alle 3.000 bedrijven. We moeten ook rekening houden met de ambtenaren en met belastinggeld. Daarom kiezen we nu voor 50 bedrijven", beantwoordt hij die vraag ook meteen.
Wat MOB vooral stoort, zijn de bedrijven die eerst zijn gaan uitbreiden en daarna de melding hebben gedaan. "Dat is toch wel de grote meerderheid", meent Wösten. Voor de bedrijven die wel eerst een melding hebben gedaan voordat ze zijn gaan uitbreiden, zegt de organisatie milder te zijn.

Ook in andere provincies aan de slag

De natuurorganisatie strijdt niet alleen in Drenthe. Ook in Gelderland, Friesland en Overijssel, Noord-Brabant en Limburg zijn dezelfde soort verzoeken ingediend. En ook daar gaat het om 50 boerenbedrijven.
"Wij zijn er niet op uit om specifiek deze 50 bedrijven dwars te zitten", zegt Johan Vollenbroek, voorzitter van MOB. "Het belangrijkste doel van onze handhavingsverzoeken is om weer beweging in het stikstofdebat te krijgen." Daarbij stelt de organisatie dat deze 50 boerenbedrijven niet gesloten hoeven te worden, maar dat ze een vergunning moeten aanvragen. "Alles binnen de redelijkheid", zegt Wösten. "Het moet wel allemaal werkbaar blijven." Daarbij is dan natuurlijk wel het risico dat die bedrijven geen vergunning krijgen. "Dan zullen ze moeten kiezen. Stoppen of stikstofruimte kopen", concludeert Vollenbroek. Maar de organisatie zegt mee te willen denken in een oplossing.

Nieuwsuur is directe aanleiding

Als de provincie de verzoeken naast zich neerlegt, stapt de milieuorganisatie naar de rechter. Zo is het al gegaan in de provincie Overijssel. Vorige week verklaarde de rechter dat de bezwaren van MOB tegenover de provincie Overijssel terecht zijn. De buurprovincie moet van de rechter opnieuw naar 29 van de 50 vergunningen voor boeren kijken.
Nu is Drenthe dus aan de beurt. "We gaven Drenthe eerst nog het voordeel van de twijfel", zegt Wösten. "Het is zeker niet de grootste provincie qua stikstofuitstoot." Maar door een uitzending van Nieuwsuur over stikstof, waarin de Drentse politici Johan Moes (VVD) en Siemen Vegter (CDA) aan bod komen, staat ook Drenthe bij MOB op de kaart. "Wij zijn erg geschrokken van hun uitlatingen." De Drentse tak van de VVD en het CDA zijn kritisch op het kabinetsbesluit om boeren uit te kopen.
"We hebben twijfels of ze het stikstofprobleem wel serieus nemen", reageert Wösten. "En Drenthe heeft natuurlijk veel bijzondere natuur in de provincie. Daarom richten wij ons nu op Drenthe." Ook het afgelasten van het theaterstuk Het Pauperparadijs in Veenhuizen valt in het rijtje argumenten om de ogen nu op Drenthe te richten.

'Drenthe is gevaar voor natuur en cultuur'

Volgens MOB is het provinciebestuur van Drenthe een gevaar voor de natuur en voor de cultuur. De organisatie schrijft dat Drenthe vals spel speelt om de voorstelling Het Pauperparadijs geen vergunning te geven, vanwege de stikstofkwestie. MOB wijst erop dat iets verderop 'een illegale stal staat die te veel stikstof uitstoot, maar wel een vergunning krijgt'.
Omdat Het Pauperparadijs een stikstofuitstoot zou hebben van 0,01 mol per hectare per jaar, werd de vergunning niet afgegeven. "Voor 25.000 mensen is dat plezier ontnomen", stelt Wösten. Op de lijst van bedrijven waartegen MOB nu een verzoek heeft ingediend, gaat het om heel andere getallen. Zo zit er een melkveehouderij met een uitstoot van 4,28 mol op het Drents-Friese Wold en het Leggelderveld bij.
De brievenbus zit nog vol. Een woordvoerder van de provincie reageert dat het de verzoeken nog niet heeft gezien, behalve de aankondiging ervan. "We weten ook nog niet om wat voor soort bedrijven het gaat", reageert de woordvoerder. Als een enorme verrassing lijkt het overigens niet te komen. "We hebben in ons achterhoofd dat ons dit ook kon overkomen." En dat is het dus nu. "We gaan het zien." Of de brievenbus is nog niet leeggehaald, of de postbode komt morgen met een pakketje langs.

Heb je een nieuwstip, nieuwe informatie óf heb je een foutje gespot? Stuur een bericht, foto of filmpje via WhatsApp of mail de redactie.