Verbale veldslag in Exloo, coalitie wil vooral samen aan de slag

De raadszaal in Exloo was goedgevuld deze dinsdagavond
De raadszaal in Exloo was goedgevuld deze dinsdagavond © RTV Drenthe / Tom Meijers
Een loze kreet, kiezersbedrog en een opgestoken middelvinger naar de achterban. Enkele reacties van de oppositiepartijen in de gemeente Borger-Odoorn op het coalitieakkoord 'Samen denken & samen doen' van de Partij van de Arbeid (PvdA), Leefbaar Borger-Odoorn (LBO), VVD, CDA en ChristenUnie (CU).
Tijdens de raadsvergadering in het overvolle gemeentehuis in Exloo trokken de oppositiepartijen (Gemeentebelangen, GroenLinks en D66) fel van leer tegen het gepresenteerde akkoord. Daar waren weinig losse flodders bij. Kersvers raadslid van Gemeentebelangen, Stephan de Vries, tackelde het coalitieakkoord in zijn maidenspeech op elke mogelijke wijze.
"Het staat vol met oneliners en dooddoeners", opende hij het vuur. "Dat komt waarschijnlijk omdat deze vijfpartijencoalitie er op details niet uitkomt", stelt De Vries. Eerder op de avond noemde hij het akkoord een 'loze kreet'. John Goeree van D66 vergeleek de presentatieavond van het akkoord met de afvaart van de Titanic, omdat er een raadsvergadering voor verplaatst werd. "De aankondiging van de eerste vaart van de Titanic was er niets bij. En we weten allemaal hoe dat is afgelopen", knipoogde de fractievoorzitter.

Kiezersbedrog en middelvinger

Pieter de Groot van GroenLinks haalde - niet als enige - de verhoging van de onroerendezaakbelasting (ozb) aan. Deze gaat van 1,75 procent naar 2,75 procent. "Dit riekt naar kiezersbedrog. Leefbaar Borger-Odoorn heeft vier jaar lang geroepen de rekening niet bij de inwoners neer te leggen. En wat doen ze nu? Juist dat. Je moet er wat voor over hebben om een extra wethouder te kunnen leveren", reageert De Groot gevat.
Ook de gedeeltelijke verdubbeling van de N34, waarvoor wordt gepleit in het coalitieakkoord, kan niet rekenen op bijval vanuit de oppositie: "Dit is een opgestoken middelvinger naar de achterban." Daarmee doelen ze op de houding van alle coalitiepartijen - behalve de VVD - op dit punt tijdens de verkiezingscampagne. "Daarin zeiden ze eerst te willen wachten op de uitwerking van een aanpassing aan het verkeersplein Gieten. Nu blijkt dat zij zijn gezwicht voor de druk van de VVD en op voorhand al zullen instemmen met deze milieubelastende maatregel."

Defensielinie ingericht

Het spervuur werd daarentegen niet geheel verrassend overleefd. Volgens de coalitiepartijen is hun akkoord een prima vierjarengids voor de gemeente Borger-Odoorn. "Het is een gebalanceerd akkoord, waarmee we aan de slag kunnen", aldus Peter Zwiers van de Partij van de Arbeid.
De defensielinie van de coalitie bleek bovendien over munitie te beschikken. Leefbaar Borger-Odoorn schoot als eerste terug. "Wij hebben inderdaad altijd gezegd tegen het onnodig verhogen van de ozb te zijn. Wij zien het nu als noodzaak de ozb licht te verhogen om te voorkomen dat we straks moeten gaan bezuinigen", verklaarde fractievoorzitter Annemiek de Groot.
"Dit is geen kiezersbedrog", vervolgde ze. "In het vorige collegeperiode is de ozb met meer dan vijf procent verhoogd. In die tijd was het wellicht kiezersbedrog", verklaarde De Groot. Fractievoorzitter van GroenLinks, Pieter de Groot, drukte zijn naamgenoot met haar neus op het feit dat het destijds om een eenmalige verhoging van vijf procent ging. "U gaat hier voor een structurele verhoging van 2,75 procent. Dan levert ons per jaar 65.000 euro op. Daarmee lossen we de wereldproblematiek niet op."
"Dit is een opgestoken middelvinger naar de achterban"
Stephan de Vries, Gemeentebelangen Borger-Odoorn
Namens de VVD haalde fractievoorzitter Janny Hofsteenge nog eens de trekker over richting voormalig coalitiepartner Gemeentebelangen. "Wie is nou winnaar? De partij met de meeste zetels? Die opkomst van lokale partijen gaat landelijk verder, maar is hier gestopt. Gemeentebelangen heeft verloren en dus stonden wij open voor deze coalitie."
Ook Ankie Huijing-Van Tongeren van het CDA is trots op het neergelegde akkoord. "Dit is een akkoord op hoofdlijnen. In het uitvoeringsprogramma zal ook de oppositie zich meer herkennen. Daar komen we heus op terug. Dat Gemeentebelangen denkt dat de portefeuilleverdeling gedoemd is om te mislukken, dan heeft dat te maken met vertrouwen. Wij hebben alle vertrouwen in de samenwerking. Dat gun ik Gemeentebelangen ook", zei ze.

'Wethouders moeten inleveren'

De oppositiepartijen dienden vanavond een amendement in om nieuwe college niet uit vier, maar uit drieënhalf (FTE) wethouders te laten bestaan en de ozb-verhoging uit het akkoord te schrappen. "Als alle wethouders 700 euro per maand inleveren, dan hoeven we dat niet door te berekenen aan onze inwoners", stelde de oppositie.
Hofsteenge reageerde daarop als volgt: "We hebben met Albert Trip (D66) de afgelopen vier jaar een fantastische wethouder gehad. Soms leek het alsof hij voor een volledige wethoudersfunctie betaald kreeg, terwijl hij echt voor een halve FTE op papier stond. Wij denken daarentegen dat het nu op zijn plaats is om in te zetten op vier fulltime wethouders." De Groot (GroenLinks) onderstreepte hoe briljant Albert Trip was, maar zijn partij is tegen het aanstellen van vier fulltime wethouders: "Ons is niet duidelijk waarop de uitbreiding tot vier fulltimers, een uitbreiding waarvan de rekening bij onze inwoners wordt gelegd, is gebaseerd. Ik vind dat niet verantwoord tegenover de inwoners."
Het amendement van de oppositie redde het niet. "Is dit puur voor de bühne of heeft u echt de verbinding proberen te zoeken", stelde PvdA'er Zwiers. "We kregen dit amendement vanmiddag in de digitale brievenbus. Dat is wel erg laat." Diezelfde werkwijze werd de coalitiepartijen verweten met betrekking tot de presentatie en de daaropvolgende debatavond die volgens de oppositie wel erg kort na elkaar werden georganiseerd. De coalitie wil de ozb-belasting structureel op 2,75 procent hebben zodat inwoners weten waar ze aan toe zijn. "Gezien de uitdagingen die er de komende tijd aan zitten te komen vinden wij deze verhoging volkomen verantwoord", sprak Hofsteenge (VVD).

'Wedstrijdje verplassen'

"Ik hoorde veel aannames die gestoeld zijn op wantrouwen. Ik wil deze partijen vragen om over twee jaar deze aannames tegen het licht te houden om te kijken of ze werkelijkheid zijn geworden. Werken op wantrouwen is erg ingewikkeld", reageerde Zwiers op de eerdere woordvoeringen. Harm Greven (Gemeentebelangen) greep daarop nog zijn kans om zijn verbazing te uiten over het feit dat de windmolens, een heikel dossier in de gemeente, niet voorkomen in het akkoord. "U heeft het over wantrouwen. PvdA is al twaalf jaar tegen windmolens, zei u in het debat bij Margriet Benak van RTV Drenthe. Henk Zwiep, zestien jaar lang PvdA-raadslid en kersvers wethouder, zei destijds dat de PvdA voor de komst van windmolens was. Waar schep ik het vertrouwen uit", vroeg Greven zich af.
Zwiers had naar eigen zeggen geen zin in een wedstrijdje verplassen. "Het klopt dat de windmolens niet in het akkoord voorkomen, maar volgens mij is het zo helder als glas dat iedereen baalt over wat er is gebeurd met de windmolens en de problemen die daaruit voortkomen. Die strijd zullen wij voortzetten."

Uitvoeringsprogramma voor 2023

Het nieuwe college wil ondanks de kritiek in een uitvoeringsprogramma concreet invulling geven aan het akkoord. En dat wil het samen met de voltallige gemeenteraad bewerkstelligen. Verwacht wordt dat dit uitvoeringsprogramma tezamen met de begroting voor 2023 aan de gemeenteraad wordt aangeboden. "Over precies 100 dagen start het nieuwe politieke seizoen. Een ideale inwerkperiode", verklaarde de coalitie.
Tot slot werden de wethouders voor de komende vier jaar geïnstalleerd. Namens de PvdA werd Henk Zwiep geïnstalleerd. De VVD schoof Klazienavener Jeroen Hartsuiker naar voren. Het CDA moet een nieuwe fractievoorzitter benoemen, want Ankie Huijing-Van Tongeren is vanaf vandaag wethouder. En Bernard Jansen zal op de wethoudersstoel plaatsnemen namens Leefbaar Borger-Odoorn.
Gezien de reacties van de oppositie lijkt een wapenstilstand of samenwerking de komende tijd nog ver weg in de gemeente Borger-Odoorn. De coalitie wil daarentegen toch graag 'samen denken en samen doen'. "Laten we samen aan de slag gaan", opperde Zwiers in het slot van zijn betoog. Toch zal eerst de rook van deze vergadering op moeten trekken.
De vier nieuwe wethouders van de gemeente Borger-Odoorn
De vier nieuwe wethouders van de gemeente Borger-Odoorn © RTV Drenthe / Tom Meijers