Drentse Staten: lening vier ton Energy Challenges niet kwijtschelden

Provinciale Staten wil een lening van bijna vier ton aan Energy Challenges niet kwijtschelden. Gedeputeerde Staten hadden dat voorgesteld omdat de stichting die energiebesparingsplannen op scholen promoot het geleende geld niet kan terugbetalen.
Maar daar gaat een flink aantal partijen in Provinciale Staten niet mee akkoord.

Stichting Energy Challenges is in 2013 opgericht, met als doel jongeren op scholen in de drie noordelijke provincies spelenderwijs kennis te laten maken met energiebesparing en daarvoor plannen te maken voor hun eigen school. De provincie leende 372.000 euro. 

Die scholen zouden vervolgens gedurende vijf jaar lang de helft van de opbrengst van de daadwerkelijk bespaarde energiekosten aan Energy Challenges betalen, als vergoeding voor de gemaakte kosten voor de begeleiding van de leerlingen en de school. Maar scholen kunnen niet aan die afspraken voldoen, schrijven directeur Harry van Ommen en voorzitter van de Raad van Toezicht Owen Huisman van Energy Challenges in een brief aan de provincie.

Gedeputeerde Staten willen de lening nu kwijtschelden omdat Energy Challenges het bedrag niet kan terugbetalen. Provinciale Staten zitten daar vol vragen over.

'Naïef businessplan'
D66, VVD en CDA stellen dat het businessmodel niet deugde. En dat bevestigt verantwoordelijk gedeputeerde Tjisse Stelpstra ook. D66-fractievoorzitter Anry Kleine Deters vraagt zich af hoe de afspraken met de scholen dan zijn gemaakt. "En het project draait in heel Nederland, is het dan alleen bij ons niet goed gegaan? En de stichting schrijft dat ze 72 succesvolle projecten op Drentse scholen hebben gedraaid, op hun website staan er maar twee" aldus Kleine Deters.

"Waarom komt de stichting nu pas met de problemen naar buiten? En als je energie bespaart levert dat uiteindelijk toch wat op?", vroeg VVD'er Jan Smits. PVV’er Nico Uppelschoten sprak van een naïef businessplan.

'Stuur maar een incassobureau'
Voor de VVD, Forum voor Democratie en de PVV is het ondenkbaar dat de lening kwijt wordt gescholden. De VVD wil niet verder gaan dan afboeken zodat de vordering op de stichting blijft bestaan. Johnny Bos van Forum was nog duidelijker: "Zet er maar een incassobureau op. Er zit een internationale projectorganisatie achter, het is geen kleine lokale stichting in geldnood. Nu kwijtschelden is gewoon achteraf subsidie geven en daar is destijds niet voor gekozen."

Al langere tijd problemen
Volgens gedeputeerde Stelptra zijn de problemen van Energy Challenges niet recent. Al eerder sprak hij er met de stichting over dat het de scholen te weinig opleverde. Op de scholen is gemiddeld 12,5 procent bespaard op de energierekening, maar de financiële resultaten bleven ver achter bij de verwachting. Begin 2018 werd de leningovereenkomst al aangepast om Energy Challenges meer tijd te geven om aan haar aflossingsverplichtingen te voldoen.

"Wat het bij de leerlingen en leerkrachten heeft losgemaakt is succesvol, maar het project zelf niet. Je kunt ook niet steeds opnieuw bij dezelfde scholen een energy challenge doen, want bij de vorige heb je al maatregelen genomen. Je kunt een school niet twee keer van isolerende tochtstrippen voorzien. Wij zijn hier wel klaar mee."

Vandaar dat Stelpstra het ook kwijt wil schelden zonder dat Energy Challenges haar project voortzet. Dat het een risicovolle lening was wist de provincie volgens de gedeputeerde. Toen het college van GS de lening in 2014 verstrekte, is er onmiddellijk een reserve opgenomen voor als het geld niet terug zou komen.

De stichting heeft daarnaast leningen bij de provincie Friesland en het vorig jaar opgerichte Groninger kennis- en expertisecentrum New Energy Coalition, een samenvoeging van de stichtingen Energy Valley, Energy Academy Europe en Energy Delta Institute. Ook die kunnen niet worden terugbetaald, zegt de stichting.

Kwijtschelden is aanmoediging
Ook het CDA vraagt zich af of kwijtschelden de enige weg is. Statenlid Siemen Vegter vindt het een aanmoediging voor andere organisaties die provinciaal geld hebben geleend om ook maar niet terug te betalen als het zo makkelijk gaat.

De enige die nog positief was over Energy Challenges en ermee door wil gaan is de PvdA. Statenlid Zwiers vindt het vreemd dat er nooit subsidie is gegeven, alleen een lening. Hij noemt de opbrengst in het besef bij leerlingen groot.

Maar daar lijken veel fracties anders over te denken. En aan kwijtschelden al helemaal niet, dus moest Tjisse Stelpstra zijn voorstel weer mee terugnemen naar GS om een beter plan te bedenken om dit hoofdpijndossier op te lossen.
Meer over dit onderwerp:
Provinciale Staten Energy Challenges
Deel dit artikel: