'Leefbaarheid platteland niet verloren zonder boeren'

Sleen
Weilanden rondom Sleen © RTV Drenthe/Fred van Os
"Het is een hardnekkig misverstand dat boeren nodig zijn voor de leefbaarheid van het platteland." Dat zegt emeritus hoogleraar plattelandsontwikkeling Dirk Strijker van de Rijksuniversiteit Groningen.
"Het verhaal dat de leefbaarheid op het platteland verloren gaat wordt vaker verteld. De agrarische sector maakt 7 procent uit van het bruto binnenlands product. Dat is een groot bedrag in miljarden en het gaat om veel banen. Realiseer je wel dat het veel is. Want 7 procent van veel is veel. Maar het heeft met leefbaarheid niets te maken", zegt Strijker.

Geen invloed leefbaarheid

Strijker wijst erop dat de primaire landbouw maar 1,5 procent uitmaakt van die 7 procent. De rest betreft verwerking en toelevering, waarvan een deel de verwerking is van invoer uit het buitenland. "Het grootste deel van de verwerkende bedrijven zit niet op het platteland. Zo zit Doc Kaas in Hoogeveen niet op het platteland, maar op een industrieterrein. En FrieslandCampina zit aan de A7 bij Leek", aldus Strijker.
"De stikstofellende gaat voor de leefbaarheid op het Drentse platteland niet veel betekenen. Als er meer regionaal gaat worden geproduceerd kan het aantal boeren zelfs toenemen. Voor De Peel en de Gelderse Vallei ligt dat anders. Daar is meer intensieve veehouderij. Daar gaat de rest van de economie het merken als de plattelandseconomie inkrimpt, zoals minder omzet bij cafetaria's en winkels en dergelijke", zegt Strijker.

Inkomen dorpen van buiten

Strijker onderzocht in 1995 voor het ministerie van landbouw waar het inkomen van dorpen vandaan kwam. Voor Drenthe keek hij naar de situatie in Spijkerboor. "Destijds kwam 16 procent van besteedbare inkomen in dorpen uit de landbouw. Dus 84 procent kwam uit steden en uit uitkeringen, pensioenen en andere bedrijvigheid. Denk aan kunst en verhuur van vakantiehuisjes. Dus toen was die bijdrage van de landbouw aan het inkomen van de dorpen al niet zo groot. Het was 16 procent van niet zo veel."
Het ministerie van landbouw viel volgens Strijker van zijn stoel van zijn bevindingen. "Het beeld is dat het platteland gedomineerd wordt door de landbouw. Landtechnisch is dat wel zo. Want als je in de auto zit en door Nederland rijdt, dan zie je landbouwgrond als je uit het raam kijkt. Tweederde van het oppervlakte van Nederland is landbouwgrond", zo zegt de emeritus hoogleraar.

Natuur inleveren

Strijker heeft overigens wel begrip voor de boeren. "Als een regering belooft dat je geen vergunning nodig hebt en dan blijkt het wel zo zijn, dan kan dat absoluut niet door de beugel. Het is vreemd dat we zo'n groot deel van Nederland natuur hebben gemaakt. Als we dat niet hadden gedaan, dan hadden we nog steeds in moeten grijpen, maar dan was het probleem veel overzichtelijker geweest."
Strijker vindt het een poging waard om in Brussel te proberen een aantal Natura2000 gebieden in te leveren. "Ik denk niet dat we die strijd helemaal zouden verliezen. Een deel van die Natura 2000 is helemaal niet zo uniek in Europa. Misschien wel in Nederland, maar niet in Europa. Het zijn heel veel kleine gebiedjes", aldus Strijker.

Motie gesprek Brussel

Die suggestie om gesprekken in Brussel te starten om Natura2000 gebieden opnieuw in te delen kwam ook van Caroline van der Plas van de Boer Burger Beweging (BBB). Maar minister Van der Wal zei daarop afgelopen donderdag in de Tweede Kamer dat Nederland al het kruit in Brussel al heeft verschoten. Volgens Strijker kan de regering ook zeggen: 'We redden het niet, Brussel. Stuur maar een boete'.
BBB en Ja21 hebben een motie ingediend om opnieuw te onderhandelen met Brussel. Die wordt vanmiddag rond 16.00 uur in stemming gebracht. Samen met 42 andere moties op de stikstofplannen van het kabinet.

Het aandeel van de landbouw in de Nederlandse economie

  • Uit cijfers van de Universiteit Wageningen blijkt dat de agrarische sector in Nederland in 2019 verantwoordelijk was voor iets minder dan 7 procent van het bruto binnenlands product, oftewel 56 miljard euro. Recentere cijfers komen pas in augustus beschikbaar; voor Drenthe zijn geen aparte cijfers. De agrarische sector omvat landbouw, tuinbouw en visserij. De 7 procent is opgesplitst in 2,8 procent verwerking van buitenlandse agrarische grondstoffen en 4,1 procent binnenlandse agrarische grondstoffen.
  • De agrarische sector was in 2019 verantwoordelijk voor 8,3 procent van de werkgelegenheid. De werkgelegenheid in de grondgebonden veehouderij lag in 2019 op 142.000 arbeidsjaren, waarvan 42 procent werkgelegenheid op de boerenbedrijven zelf.
  • De akkerbouw omvat het grootste deel van de agrarische sector, de toegevoegde waarde was in 2019 bijna 27 miljard. Dat komt vooral door de verwerking van koffie, thee, cacao en plantaardige oliën en vetten. Ook de verwerking van veevoer wordt gerekend tot akkerbouw. Op de tweede plaats in de agrarische sector staat de grondgebonden veehouderij; goed voor een toegevoegde waarde van 8,5 miljard euro. Dat is 1,2 procent van het bruto binnenland product.

💬 WhatsApp ons!
Heb jij een tip voor de redactie? Stuur ons een bericht, foto of video via WhatsApp: +31651568886 of mail naar redactie@rtvdrenthe.nl