Zoek het uit! Bestaat de mysterieuze koker onder de ‘Klaasje van Schoonebeek’-steen?

Het is geen hunebed, geen restant van de dierentuin in Emmen, maar wat is de steen 'Klaasje van Schoonebeek' aan de Boslaan in Emmen dan wel precies? En welke verhalen over de steen kloppen?
Een jaar geleden kregen wij deze vraag binnen op onze redactie van Zoek het Uit! en na uitgebreid speurwerk vallen steeds meer stukjes op zijn plaats. Amateurhistoricus en voorzitter van de Stichting Archeologie en Monument Gerrie van der Veen is voor ons in het verhaal gedoken.  

Herkomst 
Volgens Van der Veen is de steen in 1939 in Emmen geplaatst. “Hij komt uit het Schoonebekerveld, sommige bronnen zeggen het Nieuw-Amsterdamse veld. Ze hebben hem gevonden bij het ontginnen van de grond om die geschikt te maken tot landbouwgrond.” 

Het was burgemeester Bouma van Emmen die de stenen uit Schoonebeek naar Emmen haalde als monument. De kei is 12 ton en daarmee nog groter dan de Amersfoortse kei. Dat maakte de verplaatsing daarvan niet gemakkelijk, legt Van der Veen uit. “Hij is hier per schip naartoe gekomen. En later vanaf Noordbarge door middel van spoorbielzen. Ze zijn een paar dagen bezig geweest voordat die steen hier was. Johan Withaar heeft dat allemaal onderzocht.” 

Mysterieuze koker 
Eén van de verhalen die over de steen wordt verteld, gaat over een mysterieuze koker onder de steen. Dezelfde burgemeester, burgemeester Bouma, zou namelijk een koker onder de steen in de sokkel hebben verstopt. “Het is best mogelijk, dat deden ze vroeger wel vaker. Ook onder de eerste woning van Angelslo ligt een koker met een documentje met informatie over die eerste woning. Maar ik heb het zelf nooit gezien.” 

Wie wel meer af weet van deze koker is Reinder Schokker. Op zijn veertiende werkte hij bij het loodgietersbedrijf in Emmen dat de koker maakte. “Ik stond erbij. Er is mij toen verteld dat in de koker papieren zitten van de burgemeester over de gemeente Emmen. Later bleek ook dat het een dikke NSB’er was. Achteraf denk ik weleens dat, omdat er geen foto’s zijn, dat de burgemeester zich teruggetrokken heeft omdat in september de oorlog uitbrak. Misschien dat de burgemeester toen wel gedacht heeft: ik doe het niet meer.” 

Nieuwsgierig
De verhalen van de koker komen nu hij ouder en bijna 95 jaar wordt, weer bij hem naar boven. “Ik was destijds veertien en een kwajongen, dat interesseerde me allemaal niet zoveel. Nu ben ik wel nieuwsgierig of het uiteindelijk nog echt gebeurd is.” 

Nu, 80 jaar na dato de steen uitgraven om de koker te zoeken is volgens Van der Veen geen optie meer. “Je kunt er niet zomaar bij. Bovendien mag je ook niet zomaar graven. Daar hebben we tegenwoordig een wet voor. Daar komen archeologen bij en dat wordt een heel verhaal voordat je dat zomaar mag doen. Daardoor is het wel heel goed bewaard. Zo goed bewaard dat een heleboel mensen niet weten dat dit ding er nog staat.” 

Zoek het uit!
Met onze rubriek 'Zoek het uit!' willen we door jullie aan het werk gezet worden. Wij gaan aan de slag met de door jou ingestuurde vragen. En het antwoord zie je terug bij ons, op RTV Drenthe!

Heb jij ook een vraag over jouw woonplaats, regio of iets anders dat te maken heeft met Drenthe? Stel je vraag!