Stikstof in Witterveld: Geen effecten van TT Circuit, nauwelijks effect van A28

Witterveld
Witterveld © RTV Drenthe / Stefan Klomp
Voor alle Drentse natuurgebieden geldt dat in de top drie van stikstofvervuilers de landbouw, het buitenland en de consumenten staan. Met uitzondering van één gebied. Het Witterveld. Daar staat wegverkeer in de top drie.
Stikstof. Misschien is het dit jaar wel een van de meest gebruikte woorden. Maar wat is de impact van stikstof op de Drentse natuur en waar komt die stikstof vandaan? In de provincie liggen twaalf stikstofgevoelige natuurgebieden. RTV Drenthe ging ze alle twaalf bij langs. In dit artikel: Witterveld.
WITTERVELD
Oppervlakte: 481 hectare
Gemeente: Assen, Midden-Drenthe
Beheerder: Defensie
Landschap: Hoogveen
Bijzonder: Enige Natura 2000-gebied dat geheel in eigendom is van het ministerie van Defensie. Het wordt gebruikt als veiligheidszone voor afketsende kogels van de schietbaan aan de noordkant van het Witterveld
Het Witterveld ligt naast de A28 en pal aan het TT Circuit Assen. Van alle stikstof in het gebied is 2,48 procent afkomst van de snelweg. Dat is vergeleken met de andere Drentse natuurgebieden veel. Alleen in het Dwingelderveld, waar de A28 doorheen gaat, ligt het percentage hoger. In totaal komt net geen 6 procent van al het stikstof in het gebied vanuit wegverkeer.
Het artikel gaat verder onder de foto:
TT circuit zuidkant
Het TT Circuit grenst aan het natuurgebied © RTV Drenthe / Fred van Os
Wat direct de invloed is van het TT Circuit, valt niet te zeggen. In de milieuvergunning van het circuit, uit 2001, is echter geconcludeerd dat de stikstofuistoot door het gebruik van het circuit geen 'significante effecten' oplevert voor het natuurgebied. En ook metingen naar de gevolgen van de stikstofdepositie vanuit de A28 laten een (beperkt) effect zien op het Witterveld.
De meeste stikstof komt van de landbouw: bijna 47 procent. Het buitenland volgt met 36 procent.
En er komt best veel stikstof in het gebied terecht. In 90 procent van het gebied is er te veel stikstof. Voor meer dan de helft van het gebied gaat het om een sterke overschrijding van de stikstofnorm. Dat wil zeggen dat er een overschrijding is van meer dan het dubbele. Op sommige plekken loopt het op tot het driedubbele van de norm. Hierdoor blijft het onzeker of hoogveen zich op een duurzame manier kan ontwikkelen.

Koeien of schapen

Hoogveen is juist gebaat bij een heel klein beetje stikstof. Door stikstof krijgen grassen en bomen de bovenhand, en dat gaat ten koste van de veenmossen. Daarnaast treedt er verzuring op door de stikstof. Ook de heide heeft last van de stikstof, al zijn heideplanten wat beter in staat om met meer stikstof om te gaan.
Om de effecten tegen te gaan wordt het gebied gemaaid en begraasd. Maar daar kleven vervolgens ook weer problemen aan. Zo zijn er gebieden waar geen koe of schaap komt. Met name in het zuidelijke deel van het Witterveld zijn sterk vergraste delen. Daar bevindt zich vooral veel hoogveen. Aan de andere kant is het niet de bedoeling dat koeien de natte hoogveendelen betreden. De koeien kunnen het hoogveen namelijk vertrappen.
Als experiment worden enkele smalle stroken gemaaid in sterk vergraste delen. Er wordt gekeken of koeien daar meer belangstelling voor hebben om te grazen. Die koeien worden gevolgd met gps. Afhankelijk van de resultaten, kunnen er mogelijk rasters worden geplaatst om het kwetsbare hoogveen. Maar omdat het een veiligheidszone is, is een regelmatige controle van het raster erg moeilijk. Minder controles leidt tot meer risico voor geiten en koeien, vanuit dierenwelzijn perspectief. Zo is in 2018 gestopt met begrazing met geiten, omdat de beesten regelmatig verstrikt raakten in het raster.
Overigens is de begrazing door koeien in het gebied stikstofneutraal. Dat houdt in dat dat ze hun voedsel in het gebied zelf vinden en niet worden bijgevoerd. Het gaat om zo'n twintig koeien die in het gebied grazen, en tussen de 150 en 350 schapen.
Het artikel gaat verder onder de foto:
Het Witterdiep
Het Witterdiep dat naast het TT Circuit ligt © RTV Drenthe / Fred van Os
Verantwoording
De data die RTV Drenthe heeft gebruikt voor dit artikel zijn afkomstig van het AERIUS en de provincie Drenthe. AERIUS is een rekeninstrument van het RIVM. Met deze tool wordt de uitstoot van stikstof en de neerslag daarvan op Natura 2000-gebieden berekend. Het gaat om cijfers uit 2019. Dat zijn de meest recente cijfers.
Daarnaast is gebruik gemaakt van het beheerplan van Witterveld.
RTV Drenthe heeft voor ieder stikstofgevoelig natuurgebied een artikel gemaakt over de herkomst en de gevolgen van de stikstof. Op het kaartje hieronder staat een overzicht van alle twaalf Drentse natuurgebieden. Als je op het gebied klikt, kun je een uitgebreid artikel lezen over de stikstof in dat natuurgebied.

💬 WhatsApp ons!
Heb jij een tip voor de redactie? Stuur ons een bericht, foto of video via WhatsApp: +31651568886 of mail naar redactie@rtvdrenthe.nl