GGD: Hopen dat verplichte vaccinatie niet nodig is

"Het is belangrijk dat iedereen zelf de keuze maakt en dat mensen zich laten informeren." Homeopaat Karin Hoven uit Steenbergen staat heel genuanceerd in de discussie rondom het vaccineren van jonge kinderen.
"Voor mij is het zo dat welke keuze iemand ook maakt, dat het oké is. Maar het is wel belangrijk dat je het er samen, als vader en moeder, over eens bent. Je moet je goed realiseren wat het op de lange termijn doet met een kind. En je moet kinderen zelf de keuze geven als ze oud genoeg zijn", vindt Hoven.

Verplicht stellen
Uit een peiling van EénVandaag en LINDA blijkt vandaag dat 71 procent van de mensen wil dat vaccineren van kinderen verplicht wordt. Voor die verplichting voelt Hoven niets.

"In mijn opleiding voor homeopaat werd ooit heel duidelijk gezegd: als iemand niet wil vaccineren, is dat diegene zijn eigen keuze. Maar dan moet je wel goed beseffen wat je doet. Als een kindje dan toch ziek wordt, moet je dat als ouder wel herkennen. En dan moet je actie ondernemen. Je moet dat risico aan durven gaan. Je kunt niet zomaar zeggen: ik doe het niet, want ik ben ertegen. Je moet weten wat je doet", vindt Hoven.

Ook Jac Korsten, jeugdarts bij GGD Drenthe, voelt in principe niets voor een verplichte vaccinatie. "Ik hoop dat het nog niet gaat gebeuren en dat we op een andere manier de vaccinatiegraad kunnen verbeteren. Maar ik kan me wel voorstellen dat het misschien gebeurt. Als ergens een infectie uitbreekt, zul je misschien wel moeten", zegt Korsten. 

Een vaccinatie biedt alleen bescherming als voldoende mensen een inenting hebben gehad. "Hoe meer mensen immuun zijn voor een bepaalde ziekte, hoe kleiner de kans op verspreiding. Laten we mazelen als voorbeeld nemen. Omdat mazelen een van de meest besmettelijke ziektes is, kan het zich al verspreiden als meer dan vijf procent van de mensen niet immuun is. Je wordt immuun voor mazelen door de ziekte te krijgen of door gevaccineerd te worden. (Bron: rijksvaccinatieprogramma.nl)


Averechts werken
Een verplichte vaccinatie zou ook averechts kunnen werken, vermoedt Korsten. "In Italië, Engeland en ook in Duitsland zijn sommige vaccinaties verplicht. Je ziet dat de opkomst daar dan toch lager is dan in Nederland. Als je het verplicht stelt, is het alsnog maar de vraag of mensen het doen."

De GGD is er dan ook niet om mensen ervan te overtuigen om te vaccineren, de instantie is meer een informatiebron. "Wij adviseren mensen om te vaccineren. Maar we gaan ze niet overtuigen. We proberen juist een informatiebron te zijn. We vinden het goed als mensen kritisch zijn en snappen het als ze met vragen zitten. Mensen hebben vaak een bepaalde reden waarom ze het niet willen. Dat kan iets zijn dat is gebaseerd op informatie die niet klopt", legt Korsten uit.

Felle discussie
Dat de discussie de laatste jaren zo fel wordt gevoerd, verbaast homeopaat Karin Hoven. "Ik volg het nieuws erover, maar ik meng me niet in de discussie. Ik respecteer het als iemand wel of niet het vaccinatieprogramma volgt. Waar ik moeite mee heb, is dat deze discussie heel erg op scherp wordt gezet. Het is óf voor óf tegen. Een middenweg bestaat niet."

Volgens Hoven valt voor iedere beslissing iets te zeggen. "Luister gewoon eens naar elkaar, ga met elkaar om tafel en kijk of je eruit komt. Ik ben iemand die veel samenwerkt, met huisartsen en specialisten. We proberen daarin ook het beste van twee werelden te verbinden."

Anti-vaxxers
GGD-arts Korsten ziet dat er een nieuwe groep is opgestaan, die nu de discussie aanzwengelt. "Je had in het verleden altijd twee groepen mensen niet wilden vaccineren. Dat waren antroposofen en mensen met een bepaalde geloofsovertuiging. Nu zie je een groep 'anti-vaxxers' die om een andere reden ervoor kiest niet te vaccineren. Ze zeggen dat het bijvoorbeeld niet goed is voor je immuunsysteem."

Iemand die bijvoorbeeld fel tegen vaccineren is, is Ynette Mulder uit Emmen. Zij heeft een praktijk voor klassieke homeopathie in Emmen. RTV Drenthe interviewde haar twee jaar geleden. Ze liet toen weten spijt te hebben van de inenting van haar oudste kinderen. Haar jongste zoon liet ze niet vaccineren.

"Ik ben tot inzicht gekomen dat vaccinaties niet zo onschadelijk zijn als men zegt. Hij heeft er daadwerkelijk schade van ondervonden en mijn drie andere kinderen ook", vertelde ze destijds aan RTV Drenthe. 

"Ze zijn heel erg allergisch en hebben eczeemklachten. Dat zijn wel dingen die in de familie voorkomen. Maar door die vaccinaties trigger je wel iets dat in de familie zit. Ik ben overtuigd van een causaal verband." 

Wetenschap
In sommige gevallen baseren mensen zich op verkeerde informatie, weet GGD-arts Korsten. "Zo had je meneer Wakefield: een wetenschapper die vertelde dat je van de mazelenvaccinatie autisme kunt krijgen. Hij riep dat wel heel hard, maar hij is uit zijn ambt gezet. Je ziet alleen dat zulke dingen dan wel verkondigd blijven worden."

Je moet je dus baseren op correcte informatie en daarnaast is het belangrijk om wetenschappelijke informatie goed te 'vertalen', zodat het begrijpelijk wordt gemaakt. "Arjen Lubach heeft bijvoorbeeld een heel begrijpelijk stukje gemaakt over vaccineren, met paraplu's. Als je samen onder een paraplu staat wordt je niet nat. Als niemand een paraplu heeft, word je wel nat. Op zo'n manier kun je het heel mooi uitleggen", zegt Korsten.


De uitleg van Arjen Lubach met de paraplu's vanaf 7.30 minuten.

Korsten weet ook dat het vertrouwen in de wetenschap bij sommige mensen daalt. Volgens hem heeft de wetenschap een deuk opgelopen, onder meer doordat er af en toe fraudezaken aan het licht komen, zoals die van 'wetenschapsfraudeur' Diederik Stapel.

Bijwerkingen
Homeopaat Hoven krijgt in haar praktijk in Steenbergen ook te maken met kinderen die wel of niet zijn ingeënt en het vraagstuk dat erbij hoort.

"Ik zie hier weleens kinderen die heel vervelend reageren op een vaccinatie. Maar het grootste gedeelte reageert prima en heeft nergens last van. Laatst had ik hier een jong kindje, dat heel naar had gereageerd op de vaccinatie. Het kind moest heel heftig huilen, wel twee of drie uur. De ouders waren heel erg geschrokken en ze waren ook bij de huisarts geweest. Het bleek een bijwerking te zijn. Maar daarna is dat kind weer opgeknapt."

Juist daarom vindt jeugdarts Korsten het heel belangrijk dat ouders goed worden geïnformeerd over vaccinaties en de bijwerkingen. "We gaan vaak met mensen in gesprek die pas ouders zijn geworden. We vragen ze of ze mee willen doen aan het rijksvaccinatieprogramma en vragen wat ze ervan afweten. We informeren ze dan ook duidelijk over de bijwerkingen en dan is het aan hen om een keuze te maken."

Vrije keuze
Dat die vrije keuze er is, vinden zowel homeopaat Hoven als jeugdarts Korsten een belangrijk iets. Toch hoopt Korsten wel dat zoveel mogelijk ouders ervoor kiezen hun kinderen in te enten. En op dat gebied lijkt het goed te gaan in Drenthe. "Binnenkort komen de cijfers van afgelopen jaar, maar ik heb de indruk dat het aantal vaccinaties weer wat toeneemt."

Homeopaat Hoven besluit: "Ik ga er vanuit dat iedereen het beste voor zijn kind wil. En het is niet aan mij om daar te vinden en om te zeggen of dat dan goed of fout is."