'Vogelgriep steeds groter probleem voor wilde vogels'

Christiaan Both, hoogleraar dierecologie aan de Rijksuniversiteit Groningen
Hoogleraar Both maakt zich zorgen over het effect van het vogelgriepvirus op wilde vogels © RTV Drenthe
Weer en wind trotserend trekt vogelaar Christiaan Both erop uit. Turend door een verrekijker bespiedt hij vanuit de vogelkijkhut trekvogels die in het Zuidlaardermeer zijn neergestreken. "Deze zien er gelukkig gezond uit."

Besmettelijk virus

Want een goede gezondheid bij wilde vogels is niet meer vanzelfsprekend. Sinds de besmettelijke vogelgriepvariant H5N1 zijn intrede deed, wordt niet alleen pluimvee geraakt, maar zijn ook wilde vogels het slachtoffer. Met grote gevolgen.
"Afgelopen jaar zijn er in het Waddengebied alleen al tienduizend grote sterns aan het vogelgriepvirus overleden. In Nederland leven twintigduizend paar, dat is een zesde van wat er in Noordwest-Europa voorkomt. Dus dat is een enorme oversterfte", concludeert Both in het TV Drenthe-programma De Staat van Drenthe.
Hoe de vogels dat virus hebben opgepikt, weten de wetenschappers nog niet precies, maar dat de gevolgen omvangrijk zijn is een feit. "Sterns broeden in hele dichte kolonies, waar het er niet zo hygiënisch aan toegaat. Als één grote stern het krijgt, dan kan het virus ineens snel om zich heen grijpen."

Lange adem

Grote sterns kunnen zo'n 25 jaar oud worden. "In de jaren 50 en 60 zijn de grote sterns al in aantallen afgenomen door de vele giflozingen. Toen waren er nog maar 500 paar over. Nu was het aantal eindelijk weer op het oorspronkelijke niveau, maar vervolgens krijgen ze de klappen van het vogelgriepvirus. En het duurt weer jaren voor ze zich kunnen herstellen", zegt Both.
Niet alleen grote sterns worden hard geraakt, ook roofvogels zijn het slachtoffer. "Dit virus is in de pluimveesector ontstaan en verspreidt zich nu over de hele wereld. De wilde vogels zijn gewoon niet immuun voor het virus. Ze hadden altijd wel vogelgriep, maar dat was een niet-ziekmakende variant. Deze H5N1-variant is heel besmettelijk en zeer ziekmakend."

Van zoogdier op zoogdier

Ook zijn er gevallen bekend waarbij zoogdieren aan dit vogelgriepvirus zijn overleden. "Zeehonden en vossen bijvoorbeeld. Dat komt omdat ze zieke vogels hebben gegeten", duidt Both.
Kan het zo zijn dat ook een mens besmet kan raken met het H5N1-virus? "Ik ben geen viroloog", geeft Both aan. "Wat ik wel weet is dat onderzoekers van het Erasmus MC in Rotterdam testen hebben gedaan op fretten. Daaruit blijkt dat er maar een paar mutaties nodig zijn waardoor het virus van zoogdier op zoogdier kan gaan. En dan is het nog een kleine stap waarbij het van mens naar mens kan gaan. Hoe groot dat gevaar is kan ik niet inschatten."
Met hoogleraar Dierecologie Christiaan Both nemen we een kijkje bij de wilde vogels in het Zuidlaardermeergebied. Kijk hieronder naar de reportage:
Vogelgriep steeds groter probleem voor wilde vogels
In de Staat van Drenthe bespreekt presentatrice Marjolein Lauret met verschillende gasten de impact van het vogelgriepvirus.
De hele uitzending van De Staat van Drenthe terugkijken kan hier.

💬 WhatsApp ons!
Heb jij een tip voor de redactie? Stuur ons een bericht, foto of video via WhatsApp: +31651568886 of mail naar redactie@rtvdrenthe.nl