Pas begin jaren 70 had ieder huis in Drenthe stromend water

Het Drentse waterleiding-avontuur begint aan de rand van Assen in het jaar 1898 met proefboringen door initiatiefnemer Hazeu aan de Lonerstraat. Hij vindt er grondwater van goede kwaliteit. Een groep Asser notabelen ziet er wel brood in en koopt een 40-jarige concessie om hier drinkwater te mogen winnen.
De ondernemers willen met de handel in leidingwater geld verdienen, maar ze zijn ook wel wereldverbeteraars, meent Annemoreen Ooms van de Waterleiding Maatschappij Drenthe: "Het enthousiasme voor de waterleiding wortelt in de laatste grote cholera-epidemie in 1866. In het hele land worden mensen ziek, behalve in Amsterdam, waar men al over leidingwater beschikt. In de rest van het land, ook in Drenthe, komt het drinkwater uit putten en bronnen en ook daar grijpt de ziekte om zich heen. Koning Willem III besluit dat er in heel Nederland waterleidingen aangelegd moeten worden, in het belang van de volksgezondheid."

Rep en roer
Aan de rand van Assen aan de Lonerstraat, staat het gebouwtje er nog net zo als toen. Ooms: ”Dit was het eerste pompfiltergebouw in Drenthe. Later gingen de filters en de pompen naar een ander gebouw en woonde hier de machinist met zijn gezin. Als er een storing was in de watervoorziening ging in zijn huis een luide bel, dan was het hele gezin in rep en roer.”

Op het terrein zijn ook nog de oorspronkelijke waterputten te vinden, sommige hebben zelfs nog de originele gietijzeren deksels. WMD-machinist Gerrit Blom: "We hebben er wel een voorziening onder gemaakt, zodat je je rug niet breekt als je die put open moet doen. Maar inderdaad, dit deksel is wel meer dan een eeuw oud.”

Naar de pomp lopen
De inwoners van Assen waren vanaf het begin van de vorige eeuw in de gelegenheid een 'abonnement' te nemen op stromend water. Maar er was niet veel animo. Men vond het water niet lekker smaken en bovendien: het kostte geld. Dan liever met een emmertje naar de pomp lopen, oordeelden de meeste Assenaren.

Waterleidingnetwerk
Ooms: "Als na 40 jaar de concessie van de Asser ondernemers eindigt, hebben tweeduizend van de zesduizend Assenaren een abonnement op de waterleiding." Daarna neemt de gemeente het waterleidingbedrijf over. Dan wordt ook echt vaart gemaakt met de aanleg van waterleidingen. Dat komt vooral de bevolking in de Drentse steden ten goede. Kort voor de oorlog hebben Assen, Emmen, Hoogeveen Meppel en Coevorden een compleet werkend waterleidingnetwerk.

Laatste adres
Na de oorlog werken WMD, provincie, gemeenten en bevolking eendrachtig samen om heel Drenthe van waterleiding te voorzien. Zo stelt de WMD materiaal en fitters beschikbaar en doen vrijwilligers vanuit de dorpen het graafwerk. Omdat het Drentse platteland zo dunbevolkt en uitgestrekt is duurt het tot begin jaren 70 totdat het laatste adres in Drenthe een waterkraan heeft.

In Drenthe Toen op Radio Drenthe het hele gesprek met Annemoreen Ooms, vandaag tussen 19.00 en 21.00 uur, daarna terug te luisteren via uitzending gemist en de Drenthe Toen Podcast.