'Ga nadenken om onze leef- en milieuproblemen op te lossen zonder het landschap verder aan te tasten

We hebben de nodige problemen op te lossen in ons land. Woningnood, krimp, de overgang naar duurzame landbouw, files, wateroverlast, overstappen van gas naar duurzame energiewinning. De Rijksbouwmeester en zijn collega's willen dat we gaan nadenken hoe ons land er in 2050 moet uitzien. Zonder het landschap verder aan te tasten.
Daarvoor trekken ze rond met een panorama. En de bijbehorende boodschap die politici, ambtenaren en beslissers aan moet zetten tot nadenken. Het panorama bestaat uit vier delen: waterhuishouding, cultuurlandschap en boeren, wonen en mobiliteit en nieuwe energie.

De tekst gaat door na de video
 
Een rondblik door het hele panorama Nederland 2050

Rijksbouwmeester Floris Alkemade is een positief man. Bij het oplossen van grote problemen kun je volgens hem ook veel kwaliteitswinst boeken. Doemdenken dat we alle millieuvraagstukken niet gaan oplossen omdat ze te groot en complex voor ons zijn, daar wil hij niet aan. 

In een razend tempo beschrijft Alkemade hoe onze problemen zijn ontstaan. "Doordat we met zoveel mensen zijn, zijn vroegere bijzaken hoofdzaken geworden: emissie, milieu, tekort aan woningen of gebrek aan betaalbaarheid ervan. De biodiversiteit neemt sterk af. Soorten die miljoenen jaren hebben geëvolueerd, sterven uit door ons handelen. We putten de bodem uit. Veenweidegebieden stoten door bodemdaling evenveel CO2 uit als twee miljoen auto’s."

Hij vertelt ook dat niet alle oplossingen die we bedenken duurzaam zijn. Scharrelkippen eten meer voer en veroorzaken enorm veel fijnstof. Plofkippen die nooit daglicht zien gebruiken minder voer dus ook minder energie. Alkemade houdt het zijn publiek voor om ze wakker te schudden. "Je kunt je daken vol leggen met zonnepanelen maar vlieg één keer naar Barcelona en je bent je milieuwinst weer kwijt." De toon is gezet, het nadenken bij zijn toehoorders begint.

Waar en hoe wonen we? 
De grote steden raken overvol en hier is krimp. Maar die krimp kan net zo makkelijk weer omslaan volgens de Rijksbouwmeester. "Als elektrisch rijden en het delen van die auto's een vlucht neemt, betalen we straks 10 cent per kilometer in plaats van nu 35 cent met een benzine auto. Dan komt er een moment dat mensen de te kleine huizen voor een te hoge prijs in de Randstad verlaten en misschien massaal verder van het werk gaan wonen."

De Rijksbouwmeester waarschuwt te kijken hoe we de woningnood gaan oplossen. Voor wie moeten de woningen worden bijgebouwd?Zoek uit welk type woning die mensen willen hebben. Niet de aantallen maar de wooncultuur moet leidend zijn in wat we waar bouwen. Een grote nieuwe wijk nodig? Dan moet er ook weer een snelweg naar toe! Bouw zoveel mogelijk in bestaande bebouwde gebieden. 

Help de boeren!
De huidige intensieve landbouw gaat ten koste van het landschap, biodiversiteit, de bodem en het inkomen van de boer. "We betalen nu de prijs voor het zo veel mogelijk voedsel produceren voor zo weinig mogelijk geld. Er moet een New Deal komen tussen boer een maatschappij."

Het is volgens Alkemade niet aan onze boeren om alles maar voor ons op te lossen. De Rijksbouwmeester voorziet op den duur landschapsonderhoud als randvoorwaarde voor landbouw.

Beter waterbeheer
"Als de zeespiegel in 2300 zover gestegen is dat meer den de helft van ons land onder water staat, dan zit u in Drenthe nog droog", grapt Alkemade, terwijl hij een nieuwe kaart van Nederland laat zien. Weer serieus wijst hij erop dat ook Drenthe als omgekeerd soepbord echt moet nadenken over beter waterbeheer. Niet alleen bij meer neerslag maar ook in perioden van extreme droogte. 

De Rijksbouwmeester ziet ook hier een deeltaak voor de landbouw. "97 procent van ons water is niet schoon. Een organisch betere bodem houdt water beter vast." CDA-statenlid Siemen Vegter krijgt de lachers op z’n hand met een idee voor een meer bij Assen: "Hebben we het water niet nodig, dan gaan we er zeilen."  Vegter bedoelt eigenlijk: denk out of the box bij het maken van langetermijnoplossingen.

Let op het landschap!
De Rijksbouwmeester heeft één eis bij het vinden van oplossingen voor alle problemen: doe het zo dat je het landschap niet verder verpest maar dat het juist aan kwaliteit wint. 

Het panorama is 26 en 27 september te zien in het gemeentehuis in Emmen. 10 t/m 15 oktober is het weer terug in het provinciehuis in Assen.
Meer over dit onderwerp:
duurzaam milieu panorama toekomst
Deel dit artikel: