Mogelijke rechtszaak Ruinerwold: 'Het is juridisch ingewikkeld'

"Het kan nog alle kanten opgaan", zegt Theo de Roos, emeritus-hoogleraar strafrecht over de mogelijke rechtszaak van de vader van het teruggetrokken gezin in Ruinerwold. Hij noemt het een juridisch ingewikkelde zaak.
Vanmiddag werd bekend dat het voorarrest van de 67-jarige Gerrit Jan van D., vader van het gezin in Ruinerwold, met veertien dagen is verlengd. Hij wordt verdacht van het medeplegen van vrijheidsberoving, mishandeling door onder meer het niet toelaten van medische zorg en witwassen. 

Theo de Roos was jarenlang rechter bij het gerechtshof in Den Bosch en daarnaast is hij emeritus hoogleraar strafrecht. We spraken De Roos over de juridische ingewikkeldheden rondom de zaak in Ruinerwold. 

Wat zou u doen als de zaak Ruinerwold bij u op het bordje kwam?
“Ik zou me wel achter de oren krabben. En ook mezelf de vraag stellen: wat hebben we hier in hemelsnaam?”, antwoordt De Roos.

“Het is een heel uitzonderlijk geval, waarbij je denkt: wat is dit voor persoonlijkheid en wat is er met de man aan de hand? Hij zou een gedragskundig onderzoek moeten ondergaan, misschien geldt dat ook voor die klusjesman (Josef B., red.). Maar je krijgt wat de sanctietoepassing en de straftoemeting betreft, heel lastige vragen.” 

Stel dat er iemand voor de rechter komt. Hoe juridisch ingewikkeld is deze zaak? 
“Het wijkt heel erg af van het normale. De aanklacht zal onder meer wederrechtelijke vrijheidsberoving zijn en dat is een ernstig delict waar je maximaal acht jaar voor zou kunnen krijgen. Als er schade en verwondingen zijn, dan wordt dat nog meer. Het lastige is dat de wetgever natuurlijk is uitgegaan van het idee: je sluit iemand op, je draait een sleutel in het slot en zet er tralies voor. En dat is hier kennelijk niet aan de orde.”

“Je kunt als Openbaar Ministerie natuurlijk wel betogen dat hier, op zijn minst, zware psychische druk is uitgeoefend. Daarnaast is waarschijnlijk de voorstelling van zaken gegeven dat de buitenwereld boos en fout is. Dat je daar nooit mag komen. Dat is ook een druk die je als dwang zou kunnen omschrijven.”  

De kinderen zaten niet fysiek opgesloten, maar wel in hun hoofd? 
“Naar buiten gaan was geen optie. Als je een groot leeftijds- en machtsverschil hebt tussen de dader en de jeugdigen zou dat best een bewijsbaar feit kunnen zijn. Maar deze zaak is geen doorsnee geval, laat ik het zo zeggen.” 

Als iemand ontoerekeningsvatbaar wordt verklaard, krijg je dan een ander verhaal? 
“Dan kun je ook eventueel denken aan tbs, maar het blijft speculeren natuurlijk. Je moet wel bedenken dat het een heel ernstig feit is. Als uit psychische factoren blijkt dat de dader verminder toerekeningsvatbaar is, dan kan het ook nog een voorwaardelijke straf worden. Het kan nog diverse kanten opgaan.” 

Dossier Gezin Ruinerwold
Wil je alles lezen over het gezin dat jarenlang geïsoleerd zat in een boerderij in Ruinerwold? Bijvoorbeeld over de verdachte Josef B., of de Moonsekte waartoe het gezin behoorde of wil je meer lezen over het leven van het gezin in Zwartsluis en Hasselt? Bekijk hier een overzicht van alle artikelen en video's.
Deel dit artikel: