Grote zorgen over weglekken miljoenen liters afvalwater bij oliewinning vlak over de Duitse grens

Er is grote onrust over het weglekken van afvalwater bij een boorinstallatie in het grensgebied met Duitsland bij Coevorden. Daar is ruim 220 miljoen liter zwaar vervuild afvalwater in de bodem terecht gekomen. Actiegroepen vrezen het ergste.
Het gaat om een lek bij een installatie van gas- en oliemaatschappij Wintershall DEA. Dit voorjaar werd de lekkage ontdekt, waardoor chemisch zwaar vervuild afvalwater kan ontsnappen. Waarschijnlijk lekt een door corrosie aangetaste buis al zo’n vier jaar.

Drenthe gewaarschuwd
Het Duitse ministerie van Volksgezondheid heeft de provincie Drenthe gewaarschuwd voor de gevaren van grondwaterverontreiniging. Eerder liet de gemeente Emlichheim de provincie Drenthe weten dat het vervuilde water de provincie niet zal bereiken.


Boeren in de regio vragen zich af wat de lekkage in het grondwater voor hen betekent. De Duitse zender NDR maakte eerder een reportage over de zorgen bij Duitse boeren in het gebied.



Als grondwater verontreinigd is, kan dat grote consequenties hebben voor mens en dier in het gebied. Planten halen voeding uit het grondwater en kunnen afsterven, maar ook veel diersoorten zijn voor het voortbestaan afhankelijk van schoon en drinkbaar grondwater. Zowel in Drenthe als in Twente liggen drinkwaterbeschermingsgebieden tegen de Duitse grens aan.


Afvalwater injecteren in lege gasvelden
In Noordoost-Twente wordt, net als in Emlichheim, afvalwater geïnjecteerd in lege gasvelden. Deze velden liggen onder meer bij Mander, Ootmarsum, Tubbergen, Rossum en Oldenzaal. Het afvalwater is afkomstig van de oliewinning in Schoonebeek.

Nederlandse afvalwater wordt niet gezuiverd en gaat zo de grond weer in. In Duitsland wordt het water wel gezuiverd. Het schone water wordt opnieuw gebruikt in het winningsproces. Wat er na de zuivering overblijft wordt bij onze oosterburen de diepe bodem ingepompt.

Henk Steggink en Freddy Mensink zijn van het burgercomité Stop Afvalwater Twente. Zij vragen zich na de lekkage in Duitsland zich af wat dit betekent voor de afvalwaterinjectie in Twente.



Zorgen in Twente
Volgens Stop Afvalwater Twente is het zeer aannemelijk dat ook in Twente chemisch afvalwater in de bodem lekt. Het burgercomité heeft ontdekt dat de lekkende put in Duitsland in hetzelfde jaar is gebouwd als de putten in onder meer het Twentse Rossum.

Daarnaast is de lekkende buis van dezelfde metaalsoorten gemaakt en was ook de werkwijze bij het slaan van de put identiek. “Het zou heel goed kunnen zijn dat we hier ook bovenop een lekkende locatie staan. Ik denk zelfs dat hier meer risico’s worden gelopen”, beredeneert Freddy Mensink.

SodM maakt zich niet druk
Het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM), het controlerend orgaan voor de mijnbouw, zegt zich niet druk te maken over de afvalwaterinjectie. Ook niet nu het in Duitsland zo enorm verkeerd is gegaan. “Er zijn geen aanwijzingen dat wat daar gaande is, ook hier kan gebeuren. Wij maken ons niet druk dat er een groot risico ontstaat of een gevaar is voor de omgeving.”



Tegelijk blijkt dat SodM niet op de hoogte is van werkzaamheden die dit jaar zijn uitgevoerd bij de injectielocatie aan de Tramweg in Rossum. De Nederlandse Aardolie Maatschappij heeft van februari tot afgelopen juli onderzoek gedaan naar een opmerkelijke ontwikkeling, met name in put ROW2.

Want hoewel de druk steeds verder zou moeten toenemen naarmate je dieper in de bodem injecteert, geeft injectieput ROW2 in Rossum al een tijd helemaal geen druk meer. Het afvalwater loopt zonder hulp vanzelf de bodem in. NAM-medewerkers die op de locatie aan het werk zijn, vertellen dat de NAM nu zelfs overweegt om de pomp buiten werking te stellen.

Vermilion 
Ook in Drenthe is gewerkt aan de reparatie van een buis waar afvalwater de oude gasput bij Nijensleek in loopt. Vermilion is daar verantwoordelijk voor. Milieudefensie Westerveld heeft er vragen over gesteld.

Ze vragen zich af wat er allemaal is gedaan om de kapotte buis te maken. Maar Vermilion wil, vanwege bedrijfsgeheim, geen gegevens beschikbaar stellen.


Steggink en Mensink denken dat het afvalwater in Twente makkelijk wegloopt doordat er een grote holte is ontstaan rondom de injectiebuis. “In de beginjaren moest er wel stevig gepompt worden. Als er nu geen druk meer is, dan betekent dit dat er een holle ruimte is ontstaan. Ik denk dat er een grote caverne in de zoutlaag ligt, die door het spoelen van het injectiewater steeds groter wordt. In potentie is dit levensgevaarlijk!”



Geen controle
Gebleken is dat SodM in de afgelopen jaren nooit heeft gecontroleerd of de inhoudelijke samenstelling van het geïnjecteerde water voldoet aan de normen. Zuiveren van afvalwater is volgens de NAM erg kostbaar en de goedkoopste manier is om dat vieze water in de diepe bodem te injecteren.

In informele mails afkomstig van een hogere medewerker van Staatstoezicht op de Mijnen wordt over injecteren van vies water gezegd: “We zijn daar nooit streng op. De alternatieven zijn lozen of zuiveren en verbranden, en dat is meer belastend voor het milieu."

Volgens Hoofd Ondergrond van SodM, Wouter van der Zee, is er wel een vorm van controle “Bedrijven moeten hun analyses doen en naar ons opsturen. Hier op kantoor controleren we dan wel of de cijfers logisch en consistent zijn.” Maar controles op locaties zijn er niet geweest.

Afbeelding
Deel dit artikel: