Hoogleraar Smeulders: 'Stop met die hype dat we helemaal van het gas af moeten'

Het lijkt zo mooi. We moeten helemaal van het gas af in Nederland. Maar de werkelijkheid is volgens deskundigen heel anders. We kunnen niet zonder het gas in onze energievoorziening. Ook niet zonder aardgas uit kleine velden in Drenthe, zeggen zij.
Hoogleraar Energie Technologie David Smeulders van de Technische Universiteit Eindhoven hield dat het publiek in het Atlas Theater in Emmen voor. Vandaag was het congres NewEmmergy over de energietransitie.

'Houd op met de hype rond gas'
"We moeten van die hype af dat we 'van het gas af moeten'. We hebben ook groen gas en waterstofgas. Als je van het aardgas af wil, dan kan dat. Doe de gaskraan in je woning dicht. Maar je moet wel een alternatief hebben."

En dat alternatief is er nu niet in voldoende mate aanwezig, vindt hij. "Het aantal gascentrales zal bijvoorbeeld stijgen. In Noord-Brabant wordt een gascentrale weer uit de mottenballen gehaald. Er wordt gestreden om de stroom van een gascentrale."

Gemeenten moeten een plan opstellen hoe ze in de toekomst van het gas af willen: de zogeheten Regionale Energie Strategie (RES). Daarin staat hoe de provincie de energietransitie voor zich ziet.

Wat zijn de alternatieven?
Er wordt in Drenthe gewerkt aan alternatieven. Bijvoorbeeld aan een waterstofwijk in Hoogeveen. In Emmen worden ook verschillende projecten op het gebied van zonne-energie en waterstof opgezet op het voormalige GZI-terrein van de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM).

Maar zo snel gaat het allemaal niet. En dus is er volgens Smeulders tot op heden geen alternatief en moet je wat om aan de energievraag te voldoen. "Het is een kwestie van prijs. De gasprijs is de laatste jaren sterk gedaald. Daarom komen de gascentrales weer in de mode. Ik zou dan denken dat we eerst gas uit Nederland halen. Niet uit Groningen, maar uit kleine gasvelden en vooral uit de Noordzee."

Geen aansluiting op stroomnet
Plannen voor alternatieven als zonneparken zijn er in Drenthe in overvloede. Probleem is alleen dat er op het landelijke stroomnet geen plaats is voor grote zonneparken.

Gedeputeerde Tjisse Stelpstra hield het publiek voor dat ze in de Randstad niet moeten denken dat er in Drenthe nog ruimte zat is voor zonneparken. "Wij hebben ruimte voor van alles en nog wat. Kom dus niet aan met het verhaal dat er nog wel wat bij kan." Bovendien moet eerst het capaciteitsprobleem op het net worden opgelost.

De vereniging Parkmanagement Bedrijventerreinen Emmen (VPB) lanceerde eerder een plan om daken van bedrijven vol te leggen met zonnepanelen. Maar dat plan ligt voorlopig stil: er is geen aansluiting op het net.


Eén van de sprekers tijdens het congres was president-directeur Marjan van Loon van Shell Nederland. Dat is een van de grootste bedrijven in de wereld als het gaat om olie en gas. Shell is ook aandeelhouder van de NAM. Het concern is actief rondom Emmen.

Een partij als Shell zou van de winst fors kunnen investeren om de energietransitie sneller te laten verlopen. En dat doen ze ook volgens Van Loon. "Wij investeren de komende jaren zo'n twee tot drie miljard euro in nieuwe energie. Er is geen enkel bedrijf in de wereld dat zoveel geld in de energietransitie stopt."

Veel werkgelegenheid Emmen in energiesector
Volgens Van Loon is het aantal toeleverende bedrijven in de olie- en gasindustrie rondom Emmen groot. Dat levert de nodige werkgelegenheid op. Alleen Aberdeen in Schotland staat in Europa boven Emmen in de energiesector. En dat moet, zo vindt ze, ook zo blijven met nieuwe energieprojecten.

Maar ook Van Loon ziet nog geen stop op het gebruik van gas en olie. "Wereldwijd is de vraag nog steeds heel groot als het gaat om energie. Fossiel stijgt nog steeds meer dan groene energie." Shell zelf participeert in windprojecten, zonneparken en doet ook proeven met waterstof.

Eén ding is wel duidelijk. De tijd is rijp om over te stappen op alternatieven voor fossiele brandstoffen. Volgens professor Smeulders is het bij de energietransitie wel zaak om te zorgen voor draagvlak. "We hebben nog even tijd om goede alternatieven te zoeken. Daarnaast moet je voor draagvlak zorgen. En dat krijg je door het betaalbaar te houden."