Nederlandse gemeenten tegen verplichte tegenprestatie van bijstandsgerechtigden

Gemeenten bepalen nu zelf of mensen in de bijstand een tegenprestatie moeten doen. Als het aan staatssecretaris Tamara van Ark van Sociale Zaken ligt, wordt in Nederland van iedereen in de bijstand een tegenprestatie geëist.
Dat schreef ze in een brief aan de Tweede Kamer. Nederlandse gemeenten zijn tegen het plan. In Drenthe hebben ongeveer 10.430* mensen een bijstandsuitkering. In de gemeente Emmen zitten de meeste mensen in de bijstand, namelijk 3.280 mensen.

‘Onbetaald, maatschappelijk nuttig’
Momenteel kunnen gemeenten al aan bijstandontvangers vragen om een tegenprestatie, die onderdeel is van de 'participatiewet'. De prestatie is een ‘onbetaalde, maatschappelijk nuttige activiteit van meestal beperkte duur en omvang’, staat vermeld op de website van Rijksoverheid.

Wat de tegenprestatie inhoudt verschilt per persoon. Bij een tegenprestatie moet aandacht zijn voor de persoonlijke omstandigheden van de bijstandsontvanger, schrijft Van Ark. Mogelijkheden voor een bijstandsgerechtigde zijn: een baan, leer-werktraject, een re-integratietraject, stage, vrijwilligerswerk, een studie of taalcursus, schuldhulp en mantelzorg.


Wanneer heb je recht op een algemene bijstandsuitkering?
Je moet aan een aantal voorwaarden voldoen, voordat je recht hebt op een algemene bijstandsuitkering.
* Als je 18 jaar of ouder bent.
* Als je niet genoeg inkomen hebt om in je levensonderhoud te voorzien.
* Als je regelmatig in Nederland woont en niet in een gevangenis of huis van bewaring zit.
* Als je geen beroep kunt doen op een andere voorziening of uitkering.


'Duur en werkt niet'
Dr. Gijsbert Vonk, hoogleraar socialezekerheidsrecht aan de Rijksuniversiteit Groningen, is sceptisch. “Het lastige is dat het duur is”, duidt Vonk. Vooral als er bij de tegenprestatie aandacht is voor de persoonlijke omstandigheden van een bijstandsontvanger. “Gemeenten moeten dan meer geld hebben.”

Hij verwijst ook naar een onderzoek van het Sociaal Cultureel Bureau (SCP), dat de participatiemaatregelen onder de loep nam. Daarin wordt geconcludeerd dat er voor bijstandsgerechtigden er nauwelijks iets is veranderd. “Het SCP laat zien: 'Het werkt zo niet'."

Nederlandse Gemeenten
Ook de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) is tegen een verplichte tegenprestatie voor mensen in de bijstand. 'Het vastleggen van deze regel in de wet beperkt gemeenten juist in hun mogelijkheden om maatwerk te bieden en gaat uit van wantrouwen', aldus de VNG vandaag in een reactie.

Ze haalt ook het rapport van de SCP erbij. 'Terecht wijst het SCP op de complexiteit en omvangrijkheid van de wet als belemmerende factor', aldus de vereniging.

*CBS cijfers december 2018

Deel dit artikel: