Psychische klachten door schulden vanwege terugbetaling kinderopvangtoeslag

Relatieproblemen, in de schuldsanering, depressiviteit, gedachten aan zelfmoord. Dat overkomt ouders die tienduizenden euro’s kinderopvangtoeslag moeten terugbetalen omdat zij kinderopvang afnamen van gastouderbureau De Appelbloesem. De directeur fraudeerde, maar de ouders moesten alle toeslagen terugbetalen die ze in 2008 en 2009 hebben ontvangen.
RTV Drenthe plaatste een oproepje op Facebook met de vraag of gedupeerde ouders zich wilden melden en kreeg twintig reacties. In totaal moeten deze ouders meer dan 200.000 euro terugbetalen aan kinderopvangtoeslag. Van de vijftien gezinnen waarvan de bedragen bekend zijn, gaat het gemiddeld om 12.500 euro. Het laagste bedrag is 6.500 euro en het hoogste bedrag 62.000 euro.

De Appelbloesem regelde het papierwerk voor ouders die familieleden lieten oppassen op hun kinderen. De directeur van het gastouderbureau heeft voor 17 miljoen onterecht aan toeslagen aangevraagd en ging daarvoor 1,5 jaar de cel in. Maar de ouders werden verantwoordelijk gehouden voor de fraude en moesten alle ontvangen kinderopvangtoeslag terugbetalen. De Appelbloesem ging in 2010 failliet.

Psychische problemen
Een gescheiden, alleenstaande moeder kreeg het afgelopen zomer te zwaar toen ze binnen tien dagen 2.500 euro moest betalen van een schuld van in totaal 27.000 euro. "Ik dacht: ik pleeg zelfmoord. Ik wil lucht. Het vreet iedere dag aan me." Haar twee dochters zijn nu 13 en 19 jaar. "Ze hebben veel misgelopen. Juist in een tijd dat ze dat zo nodig hadden."

Mariska Veldhuizen is nog steeds aan het terugbetalen. "Gisteren kreeg ik een brief van de Belastingdienst dat er nog 1.350 euro openstaat van in totaal 10.000 euro. De Belastingdienst heeft loonbeslag gelegd waardoor er tijden zijn geweest dat we als gezin moesten rondkomen van 25 euro per week", zegt Veldhuizen.

Een ander gezin zit in de schuldsanering en raakte alles kwijt. "We hadden een vakantiewoning en een Audi, maar die zijn we kwijt. We zijn eens met 63 euro de kerst in gegaan en eten brood zonder beleg. We hebben drie jaar bij de voedselbank gezeten. Toen stopte het omdat schuldsanering meestal na drie jaar is afgerond. Maar wij zitten al 10 jaar in de problemen", zegt de vader van het gezin, die liever anoniem wil blijven. Het vrat aan zijn gezondheid en gaf zoveel stress dat hij in een psychiatrisch ziekenhuis terecht kwam. Hij zit nog steeds aan de antidepressiva.

Aanvrager aansprakelijk
Volgens de Belangenvereniging voor Ouders in de Kinderopvang BOinK gaat het landelijk om meer dan 10.000 gevallen. "Het betreft juist een groep met de laagste inkomens. Die krijgen het meeste toeslag.En die moeten nu dus ook het meeste terugbetalen. Want het maakt niet uit wie er een fout maakt, de Belastingdienst komt altijd bij de ouder terecht om het geld terug te halen", zegt voorzitter Gjalt Jellesma.

De commissie Advies Uitvoering Toeslagen (AUT) onder leiding van voorzitter en oud-minister Piet Hein Donner adviseerde het kabinet eerder deze maand om 300 gedupeerde ouders van een gastouderbureau in Eindhoven een schadevergoeding uit te keren. Staatssecretaris Menno Snel van financiën zei in een reactie de aanbevelingen van de commissie over te zullen nemen. De commissie buigt zich nog over de vraag in hoeverre andere gedupeerden gecompenseerd moeten worden.

BOinK vindt dat er een toeslagcoach moeten komen voor mensen die het moeilijk vinden kinderopvangtoeslag aan te vragen. "Dat moet iemand zijn die zijn eigen DigiD heeft bij de Belastingdienst en dus ook herkenbaar is. En die er ook aansprakelijk voor is dat de aanvraag klopt", aldus Jellesma.

Hoop op schadevergoeding
De gedupeerde ouders gaan proberen de terugbetaalde toeslagen weer terug te krijgen. Maar in alle gevallen durven ze nergens op te hopen. Ook BOinK is sceptisch. "Ik pas wel op om valse verwachtingen te wekken. Ik hoop dat de Tweede Kamer er zo bovenop blijft zitten als ze nu doet. Maar ook al krijgen die ouders al het geld terugbetaald. Daarmee zijn die tien jaar ellende niet vergoed. Dat is niet in geld uit te drukken", besluit Jellesma.

Heb je zelf hulp nodig? Je kunt 24 uur per dag bellen met stichting 113 Zelfmoordpreventie via: 0900-0113, of bezoek de website: 113.nl.
Deel dit artikel: