Assen gaat lantaarnpalen inkorten om ze te kunnen hergebruiken

Het is een wereldprimeur. Oude lantaarnpalen die niet naar de schroot gaan, worden hergebruikt. En mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt gaan ze opknappen. Het gebeurt vanaf vandaag in Assen.
"We moeten iets met ons milieu en duurzaamheid. Dat we materiaal terugbrengen in de kringloop en niet weggooien, is heel belangrijk", vertelt Robbert Dijkema van het adviesbureau MONTAD dat zich bezighoudt met openbare verlichting. 

Nu worden lantaarnpalen nog afgeschreven na veertig jaar. "Lichtmasten worden nu wel gerecycled. Dan gaan ze naar de schroot en worden er nieuwe gemaakt. Maar de hoeveelheid energie die daarbij komt kijken, is immens. Wat wij pretenderen is om het zoveel mogelijk op te lossen in de regio. Zo willen we ook de transportbewegingen minimaliseren", zegt Dijkema.

Kortere palen
De vraag is hoe je de lichtmasten dan kunt hergebruiken. In het project van MONTAD en de gemeente Assen worden verschillende methodes getest.

"We gaan aan de slag met aluminium en stalen lantaarnpalen. Bij de stalen masten kijken we of we ze kunnen inkorten. Daar waar de mast het meest kwetsbaar is, onder de grond, gaan we kijken of we hem kunnen inkorten. Dan kunnen we hem als kleinere mast hergebruiken."

Deze lantaarnpalen keren dan bijvoorbeeld terug in een woonwijk, waar sowieso al kleinere masten staan dan langs grote wegen. 

Dijkema vult aan: "Bij aluminium masten kijken we of we het grondstuk kunnen verwijderen en of we een nieuw grondstuk kunnen aanbrengen."

Uitdaging
Al met al is het een ingewikkeld project volgens Dijkema. "De wet- en regelgeving is behoorlijk nauwgezet. Zo moet je er bijvoorbeeld rekening mee houden wat de gevolgen zijn voor het verkeer als een mast omvalt. Die gevolgen kunnen behoorlijk groot zijn. Als je de masten gaat hergebruiken, moeten ze wel voldoen aan dezelfde regels. Dat realiseren met oud materiaal is een behoorlijke uitdaging."


Misschien is dat ook wel de reden dat hergebruik niet eerder voorkwam. En dat de masten worden opgeknapt door mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt maakt het project helemaal uniek. "We zijn zo niet alleen bezig met duurzaamheid, maar het is ook een stukje maatschappelijk ondernemen", vertelt Dijkema.

Zonde
De gemeente Assen kwam zelf naar MONTAD toe. Die vindt het zonde dat masten na veertig jaar zomaar worden afgeschreven. "Ik zie masten die uit de grond worden gehaald, waarvan een klein stuk is verroest. Maar de rest is dan nog goed", zegt Bart-Jan Delhaas van de gemeente Assen.

Daarom schakelde de gemeente MONTAD in. Robbert Dijkema van het onderzoeksbureau: "Onze inbreng is vooral onderzoek doen. Is het technisch mogelijk? Is het mogelijk om dit project te doen met mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt? Voldoen de masten daarna ook weer aan de wet- en regelgeving? En is het financieel haalbaar?" 

80 procent
Niet elke mast kan hergebruikt worden, weet Dijkema al wel. "Een mast corrodeert natuurlijk. We hebben onderzoek gedaan en we verwachten nu dat rond de tachtig procent van de masten kan worden hergebruikt. De praktijktoets moet nog uitwijzen of het echt haalbaar is."

De eerste paal zou vandaag uit de grond getrokken worden bij de Beilerstraat in Assen. Maar door een kapotte hijskraan ging dat niet helemaal zoals gepland. De verwachting is dat halverwege 2020 de eerste echte circulaire lantaarnpaal in Assen staat.