Noord-Drentse claim moet keerpunt in gasgeschiedenis zijn

Anno Wietze Hiemstra (Aa en Hunze) neemt het woord in Spijkerboor
Anno Wietze Hiemstra (Aa en Hunze) neemt het woord in Spijkerboor © RTV Drenthe / Mathijs Renkema
Wat voor Groningen geldt, moet voor Drenthe gelden. Dat is kortweg de strekking van het verhaal van de gemeenten Noordenveld, Tynaarlo, Aa en Hunze en de provincie Drenthe. De claim die zij een week na Groningen indienden bij het Rijk, kan dan ook gezien worden als een schreeuw om niet vergeten te worden.
Want de gevolgen van de gaswinning stoppen nu eenmaal niet bij de provinciegrens. Burgemeester Marcel Thijsen van de gemeente Tynaarlo herinnert zich 2016 bijvoorbeeld levendig. "Voor die tijd werd er in de gemeenteraad niet gesproken over aardbevingen, maar een aardbeving bij Zuidlaren veranderde de zaak compleet." Thijsen herinnert zich de onrust die er ontstond. "Dat heeft grote gevolgen en doet iets met de psyche van de inwoners."
Die gevolgen voor de mentale gesteldheid mogen niet worden onderschat, vinden de gemeenten en de provincie. Het is daarom ook specifiek opgenomen als onderdeel van de claim.

Gelijke monniken

Volgens burgemeester Anno Wietze Hiemstra van de gemeente Aa en Hunze is de gasproblematiek in Drenthe jarenlang onderbelicht gebleven. "Toen staatssecretaris Hans Vijlbrief hier vorige maand op bezoek kwam, hoorde ik inwoners die zeiden dat ze zich eindelijk gehoord voelden."
Als het aan Hiemstra ligt gaat het spreekwoord 'gelijke monniken, gelijke kappen' op. Oftewel: Drenten die schade hebben van de gaswinning moeten net zo gecompenseerd worden als de Groningers. De provincie Groningen claimt 50.000 euro per inwoner van de provincie. De provincie Drenthe claimt 50.000 euro per inwoner van Noord-Drenthe. Dat komt neer op zo'n 4,5 miljard euro in totaal. Dat is buiten de wettelijke afhandeling van schades om, want ook die moeten wat de Drenten betreft gewoon uitbetaald worden.

Complex

De Noord-Drentse gemeenten pleiten in de brief naar Den Haag nog maar eens voor een ruimere toepassing van de omgekeerde bewijslast (zie kader). Volgens wethouder Robert Meijer van de gemeente Noordenveld zorgt de schadeafhandeling voor onduidelijkheid in zijn gemeente. "In Een heb je de gekke situatie dat de een wel geld krijgt en de ander niet. Dat zorgt voor wrevel."
De schadeafhandeling in Drenthe wordt nog een stuk complexer dankzij de gestapelde mijnbouw. "We hebben te maken met het Groningenveld, het Annergasveld, zoutwinning en in Langelo staat nog een gasopslag", schetst Hiemstra, die vindt dat er één loket moet komen om alle schades vergoed te krijgen. "Het moet eenvoudiger."

Logisch

Hiemstra benadrukt dat Noord-Drenthe 'niet rijk hoeft te worden' van deze claim. "Maar we moeten wel krijgen waar we recht op hebben."
Burgemeester Marcel Thijsen van Tynaarlo vindt de claim zeker niet aan de hoge kant. "Ze hebben hier voor meer dan 400 miljard euro uit de grond gehaald hè. Nederland heeft jarenlang van dit gebied geprofiteerd. Dan is het toch logisch dat wij daar een goede compensatie voor willen?"

Geen fooi

In mei komt het kabinet met een reactie op de claim van Groningen en Drenthe. Gedeputeerde Tjisse Stelpstra hoort 'goede signalen' vanuit Den Haag. "Er is erkenning, dat is mooi."
Maar geld blijft een heikel punt, weet Stelpstra. "Daar wordt nog tot in detail naar gekeken. Maar dat wij ons niet laten afschepen met een fooi, mag duidelijk zijn."

Omgekeerde bewijslast

De omgekeerde bewijslast (ook wel het wettelijk bewijsvermoeden) houdt in het geval van de gaswinning in dat gedupeerden niet zelf hoeven te bewijzen dat de schades door de gaswinning/gasopslag veroorzaakt zijn. In grote gedeelten van Groningen geldt de omgekeerde bewijslast. Wanneer er sprake is van schade, kan de gedupeerde dit melden zonder dat hij of zij dit zelf dient te bewijzen. Het is dan aan de NAM om te weerleggen dat de schades van gasopslag of gaswinning komen.
In Drenthe gold de omgekeerde bewijslast ook korte tijd, maar de regio waar dit geldt is door het IMG aangepast. Hierdoor vallen veel gedupeerden buiten de boot. Lokale en regionale bestuurders in Drenthe hopen dat de minister bij het IMG aandringt op een terugkeer hiervan in Drenthe.

Heb je een nieuwstip, nieuwe informatie óf heb je een foutje gespot? Stuur een bericht, foto of filmpje via WhatsApp of mail de redactie.