Nieuwe regels provincie moeten voorzichtige daling stikstofuitstoot inzetten

De stikstofuitstoot moet naar beneden (Rechten: RTV Drenthe / Serge Vinkenvleugel)
De stikstofuitstoot moet naar beneden
De provincies hebben de nieuwe beleidsregels voor stikstof bekendgemaakt. De regels moeten in alle provincies gelijk zijn en niet zwaarder dan die van het Rijk. De boeren die rond 14 oktober hevig protesteerden zijn daarmee voor een deel bediend.
Een van de regels is dat de stikstofruimte van boerenbedrijven niet kan vervallen als het bedrijf op basis van de bestaande natuurwetvergunning wordt voortgezet. Daarbij is niet langer het aantal dieren, maar de maximale stalcapaciteit uitgangspunt. Dus als een boer 120 koeien heeft, maar vergunde stalruimte heeft voor 160 koeien dan mag hij uitbreiden tot 160 koeien zonder nieuwe vergunning.

In- en extern salderen

Gaat een boer zijn bedrijf veranderen dan is een nieuwe vergunning mogelijk met zowel in- als extern salderen. Intern: zelf stikstofemissie vrijmaken binnen het eigen bedrijf. Extern: stikstofemissie overnemen van een boer die stopt.
En dan zijn er nog situaties waarin de complete vergunde stikstofruimte beschikbaar is voor intern salderen. Bijvoorbeeld als een boer een plan nog niet heeft gerealiseerd, maar wel aantoonbare stappen heeft gezet of daarvoor al onomkeerbare investeringsverplichtingen is aangegaan. Of als de boer innovatieve vergaande stikstof-reducerende techniek gaat toepassen. Dit geldt ook als een project noodzakelijk is voor de realisatie van doelen in een Natura 2000-gebied.
De nieuwe regels moeten volgens gedeputeerde Henk Jumelet ook voorkomen dat boeren die willen innoveren en maatregelen nemen die de stikstof verminderen, gestraft worden voor goed gedrag.
Overigens kan de niet-gerealiseerde capaciteit niet worden meegenomen als een boer extern gaat salderen. Gaat een boer zijn bedrijf verkopen, dan vervalt bij die verkoop 30 procent van de stikstofrechten. Per gebied kan van die 30 procent naar boven en naar onderen worden afgeweken.

Wildwestverkoop en handel voorkomen

Om te voorkomen dat er de komende tijd wildwestpraktijken ontstaan, waarbij kapitaalkrachtige cowboys boerenbedrijven op gaan kopen om stikstofrechten te krijgen - bijvoorbeeld om daarmee woekerhandel te drijven - gaat het extern salderen nog niet in. Dat is het geval zolang het kabinet geen besluit heeft genomen over de productierechten bij extern salderen. Denk dan aan fosfaat en mest. Het kabinet zal daar waarschijnlijk pas na 1 februari mee komen.
De koppeling van de stikstofregels aan de dier- en fosfaatrechten vervalt. Provincies hadden die eerst wel opgenomen in de nieuwe regels na de PAS (Programma Aanpak Stikstof, door de Raad van State in de prullenbak gegooid, red.). Daar gaat alleen het ministerie van Landbouw. Bestaande stallen worden niet getoetst aan de jongste versie van het Besluit emissiearme huisvesting (Beh), maar aan de Beh-normen die er waren toen de stal is gebouwd.

'Dit is pas het begin'

De nieuwe regels zijn er volgens Jumelet om te zorgen dat er in elk geval geen toename van stikstof komt maar een daling. En ze zijn vooral ook bedoeld om weer vergunningen te kunnen verlenen. Maar zonder meer bronmaatregelen en gebiedsgerichte maatregelen gaat de stikstofuitstoot niet fors omlaag. Bronmaatregelen zijn hard nodig om de de nieuwe beleidsregels van de provincies sterker te maken, zo laat Jumelet weten: "Deze nieuwe regels lijken een beetje op de oude PAS. Het verschil is dat we nu vooraf de stikstofdaling weten."
Vanmiddag debatteerden Provinciale Staten over de nieuwe regels. Als alle colleges van Gedeputeerde Staten volgende week akkoord gaan, dan gaan ze op 13 december in. Pas in januari hoeven we de eerste voorzichtige plannenmakerij voor gebiedsgerichte maatregelen te verwachten, denkt Jumelet.

Heb je een nieuwstip, nieuwe informatie óf heb je een foutje gespot? Stuur een bericht, foto of filmpje via WhatsApp of mail de redactie.