Kabinet trekt 22 miljard euro uit voor aardbevingsschade Noord-Drenthe en Groningen

ANP-467830853
Premier Rutte en staatssecretaris Vijlbrief © ANP / Sem van der Wal
Het kabinet trekt de komende 30 jaar bij elkaar 22 miljard euro uit voor het gebied in Groningen en Noord-Drenthe dat geplaagd wordt door aardbevingen als gevolg van de jarenlange aardgaswinning. Het belooft daarnaast dat het Rijk "alles wat nodig is" zal doen om de schade te vergoeden en te zorgen dat "iedereen een veilig huis heeft".
8,7 miljard is bedoeld voor bestaande plannen en 13,5 miljard is 'nieuw geld'.

Overheid keek weg

De parlementaire enquête over de gaswinning, waarvan het eindrapport twee maanden geleden verscheen, legde bloot hoe de overheid decennialang wegkeek van de problemen die de gaswinning in Groningen veroorzaakte. "De enquetecommissie heeft gelijk als ze zegt dat inwoners van Groningen en Noord-Drenthe jarenlang in de steek zijn gelaten", zei premier Mark Rutte in zijn toespraak.
In zijn formele reactie op het rapport maakt het kabinet opnieuw excuses aan iedereen die daardoor gevoelens van "angst, stress en onveiligheid" heeft ervaren. Het noemt erkenning van dat leed "een eerste essentiële stap", maar hamert erop dat mensen ook oplossingen willen voor hun problemen.

Ereschuld

"Het kabinet wil niet alleen leren van de fouten die zijn gemaakt, maar wil deze ook rechtzetten. Daarbij hoort ook de opdracht om de ereschuld aan de regio en haar bewoners die door 60 jaar gaswinning is ontstaan in te lossen."
Het kabinet neemt een reeks maatregelen om de schadeafhandeling "milder, makkelijker en menselijker" te maken. Zo wordt het gebied vergroot waarin mensen niet hoeven aan te tonen dat aardbevingsschade door de gaswinning komt. Schades tot 40.000 euro worden voortaan gewoon vergoed zonder onderzoek naar de oorzaak.

Omgekeerde bewijslast

De omgekeerde bewijslast (ook wel het wettelijk bewijsvermoeden) houdt in het geval van de gaswinning in dat gedupeerden niet zelf hoeven te bewijzen dat de schades door de gaswinning/gasopslag veroorzaakt zijn. In grote gedeelten van Groningen geldt de omgekeerde bewijslast. Wanneer er sprake is van schade, kan de gedupeerde dit melden zonder dat hij of zij dit zelf dient te bewijzen. Het is dan aan de NAM om te weerleggen dat de schades van gasopslag of gaswinning komen.
Deze ruimhartigere aanpak kan in sommige gevallen leiden tot overcompensatie, "maar dit neemt het kabinet voor lief". Het betekent namelijk voor bewoners minder onzekerheid en juridische rompslomp. Bovendien daalt de uitvoeringslast bij het Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG).

Woningen verduurzamen

Het kabinet trekt ook extra geld uit om woningen in het aardbevingsgebied snel te verduurzamen. Dat geldt ook voor woningen in Noord-Drenthe. Uitgerekend in deze regio komt veel energiearmoede voor, doordat de huizen relatief oud en groot zijn. Ook hebben bewoners investeringen in verduurzaming vaak op de lange baan geschoven uit onzekerheid over schadeherstel of versterking.
Daarnaast zijn miljarden bestemd voor verbetering van de mentale gezondheid en voor meer leefbaarheid en economisch perspectief in het gebied. Het kabinet wil Groningen helpen zich te ontwikkelen tot "landbouwregio van de 21e eeuw". Daarnaast krijgt de provincie een belangrijke rol op het gebied van hernieuwbare energie.
In totaal is voor al deze plannen 22 miljard euro beschikbaar, waarvan overigens een deel dus al eerder was vrijgemaakt. Het kabinet gaat ervan uit dat dit "ruim voldoende" zal zijn. Regionale bestuurders hadden eerder gevraagd om een investeringsbedrag van 34,5 miljard euro. 30 miljard voor Groningen en 4,5 miljard voor Noord-Drenthe.

Heb jij een tip voor ons?
Stuur een bericht, foto of video via WhatsApp of mail de redactie.