Architectuurpunt Drenthe steekt stokje voor sloop gebouwen GZI-terrein Emmen

De resterende gebouwen op de voormalige gaszuiveringsinstallatie (GZI) van de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) staan op de nominatie om gesloopt te worden. Maar daar zijn Architectuurpunt Drenthe en Berlage Architectuurcentrum Usquert het niet mee eens. De club vindt dat de gebouwen namelijk prima in de toekomstplannen voor het terrein passen. "Minstens zo belangrijk is het behoud van dit originele en speelse gerealiseerde industrieel erfgoed. Dit is nergens anders in Nederland te vinden", aldus de partijen in een rapport.

De brandweerkazerne en slangentoren op het GZI-terrein (foto: Janet Oortwijn/RTV Drenthe)

"De draagconstructie staat buiten de gebouwen. De gevels zijn daar aan vast gemaakt en het dak is daar aan opgehangen", legt architect Johan Hamminga aan architectuurhistoricus Noor Mens uit, terwijl zij over het terrein lopen.

Mens ziet het terrein voor het eerst en gaat een onderzoek uitvoeren naar de cultuur-historische waarde van het terrein, waar ooit negentien gebouwen opstonden allemaal genummerd met grote cijfers aan de buitenkant. "De gele buizen staan voor de zwavel. Groen voor de natuur en wit voor de reinheid, het reinigen van het gas."

De NAM wil met het leeghalen en opruimen van het terrein, ook de gebouwen meenemen omdat ze hoge energiekosten hebben. "Er zijn heel veel dure aanpassingen nodig om de gebouwen te behouden", aldus woordvoerder Kirsten Smit. "Een ander feit is dat we nog steeds niet weten hoe het terrein eruit komt te zien en waarmee we dit precies gaan invullen." De portierslodge blijft sowieso wel staan.

De portierslodge bij de ingang blijft wel staan (foto: Janet Oortwijn/RTV Drenthe)

Er zijn plannen voor een waterstoffabriek en een zonnepark. Laatstgenoemde is het meest concreet. "Dat gebied aan de rechterzijde is helemaal startklaar gemaakt. Verder zijn we nog steeds aan het tekenen, puzzelen en berekenen. Het is dus heel lastig om te kunnen zeggen wat je wel en niet kunt gebruiken voor de toekomstige bestemming. We zijn toe aan de afronding van de sloop. Dat betekent dat wanneer je toch al aan het opruimen bent, je het beste nu iets mee kunt nemen", legt Smit uit.

Gesprekken met NAM

Toch is de NAM met de architectenclub in gesprek over de mogelijkheden. "Wij hebben daar goede hoop op", zegt Hamminga. Architectuurhistoricus Noor Mens maakt een rapport op, waar de cultuurhistorische waarde van de gebouwen in staat. "Zodat zij iets in handen waarop blijkt wat de waarde is. Het is een heel bijzonder. Het is een groot ensemble, niet maar een enkel gebouwtje. Dat is uniek", zegt Mens, die de locatie komt bekijken. "Het is high-tech architectuur uit een periode, de jaren tachtig, waar het weer meer ging draaien om de vormgeving."

Mens heeft haar rapport eind februari af. Wanneer de NAM een definitieve beslissing neemt over de sloop, is nog niet bekend. "We hebben nog geen besluit genomen. We nemen wel de argumenten en verzoeken mee, maar ook de feiten die ik net geschetst heb", besluit Smit.

Het GZI-terrein wordt opgeruimd (foto: Jan Hulsegge)

Meer over dit onderwerp:
Emmen NAM GZI
Deel dit artikel: