Middeleeuws koken: 'Ondanks dat het een arme tijd was, waren de ingrediënten heel veelzijdig'

Wat stond er zoal op het menu in de Middeleeuwen? Dik Delfsma heeft zich erin verdiept en geeft vanaf 2 maart 2020 een driedelige workshop 'middeleeuws koken' in Uffelte. "Koken is altijd al een hobby van mij geweest en de interesse voor geschiedenis is daarbij gekomen", vertelt hij bij Radio Drenthe.

Delfsma kwam door traditionele toernooien in de handboogsport in aanraking met de Middeleeuwen: "Je komt weleens bij toernooien waar de Middeleeuwen worden nagespeeld. Daar hangen dan altijd ketels boven het vuur. Dat vind ik mateloos interessant."

Brood en pap

Delfsma vertelt dat je status bepaalde wat je te eten kreeg. "Als je een arme sloeber was dan at je veel graanproducten. Brood, pap en dat soort dingen. Dat kon je dan zelf opleuken als je een tuintje had of bijen kon houden."

Later in de Middeleeuwen ontstond er een middenklasse en waren steden in opkomst. "In de steden werd geld verdiend en handel gedreven. Dat betekent dat er weer heel andere ingrediënten kwamen uit andere streken", legt Delfsma uit.

Vlees stond eigenlijk alleen op het menu bij de adel, die onder andere bossen, rivieren en meren in zijn bezit had. Dat was voor de lagere klassen niet weggelegd. Delfsma: "Vegetarisme was vrij algemeen, maar het was meer een gedwongen keuze dan een keuze zoals tegenwoordig."

Een voorbeeld van een middeleeuws gerecht (Rechten: Dik Delfsma)

Pauwen en kip met bladgoud

Volgens Delfsma wilden de rijken in de Middeleeuwen graag laten zien dat ze rijk waren, ook aan tafel. "Dan nodigde je je buren uit, de kardinaal en noem maar op. Dan had je hele lange tafels en hoe dichter je bij de heer zat, hoe belangrijker je was. Er waren geen voor-, hoofd- of nagerechten; alles kwam tegelijkertijd op tafel. En dat was bijvoorbeeld een pauw", aldus Delfsma.

Die pauw werd op wel heel bijzondere wijze klaargemaakt. "Die werd schoongemaakt, gekookt en lekker gemaakt met kruiden. Vervolgens pakten ze hem weer in, in z'n originele velletje. Dus dan stond er een prachtige vogel op tafel die je gewoon kon eten, maar met de veren, kop en staart."

Delfsma stuitte ook op andere bijzondere gerechten: "Ik heb een menu van een landheer uit Italië die ter gelegenheid van de bruiloft van zijn dochter bijvoorbeeld een kip met bladgoud op tafel zette."

Op de website van de Volksuniversiteit Meppel/Steenwijkerland/Westerveld is meer informatie te vinden over de inhoud van de workshop 'middeleeuws koken'.