Is het coronavirus een hype? 'Emoties kunnen ook besmettelijk zijn'

Sommige mensen dragen mondkapjes tegen het coronavirus (Rechten: ANP / Sem van der Wal)
Sommige mensen dragen mondkapjes tegen het coronavirus
Is het goed dat we ons zo druk maken om het coronavirus, of slaan we heel erg door? De een vindt het goed dat er veel aandacht voor is, de ander vindt het maar overdreven.
Massapsycholoog Hans van der Sande behoort tot die laatste categorie. "Dit is absoluut een hype", zegt hij resoluut. "Een hype over dingen waar je bang voor moet zijn noemen we een scare. In de laatste twintig jaar hebben we er ook een stuk of twintig gehad."
Van der Sande noemt onder meer het SARS-virus (2003-2004), Q-koorts (2009), ebola (2013) en het zikavirus (2017). "In die twintig jaar zien we een continue rij van 'ellende'."

'Sluipend gevaar komt onze kant op'

De massapsycholoog vindt ook dat de media een belangrijke rol hierin spelen. Er zou een soort scoringsdrang zijn onder journalisten. Bovendien wordt er volgens Van der Sande een soort spanningsframe gecreëerd. "Het komt erop neer dat er een gigantisch gevaar in een ver land is, waar duizenden mensen aan doodgaan. En dat virus komt dichterbij", vertelt hij met gevoel voor drama. "Eerst is het alleen in Cambodja, maar nu ook in Europa. Eerst in Italië en dan in Duitsland... Daar zit een bepaalde spanning in."
Toch begrijpt hij het ook wel. "Er is een sluipend gevaar dat onze kant op komt. Mensen zijn daarin geïnteresseerd." Van der Sande is ervan overtuigd dat na dit jaar niemand het meer over het coronavirus heeft. "Zonder enige twijfel zeg ik dat we straks terugkijken en denken: het viel wel mee. Komende zomer is het denk ik al helemaal over."

Maatregelen

Dat veel instanties maatregelen nemen, staat hij niet van te kijken. "Als iemand het idee heeft dat hij problemen kan krijgen als hij niets heeft gedaan, dan gaat hij juist ingrijpen zodat hij nooit ter verantwoording geroepen kan worden", legt Van der Sande uit. "Of dat nou schoolhoofden of burgemeesters zijn. Ze denken: als ik niks doe, kan ik daar problemen mee krijgen. Mensen kunnen eigenlijk niet met die verantwoordelijkheid omgaan." Toch vindt de massapsycholoog dat Nederland nog aardig rustig blijft. "Ik vind dat de regering en allerlei besturen wel goed reageren."

Nog geen crisis

Ook Ina Strating vindt dat er nog geen sprake is van een crisis. Strating is adviseur crisismanagement en communicatie. "We zijn in ieder geval volop in voorbereiding op een crisis. Dat zien we in het Noorden ook. Laten we in ieder geval nuchter blijven, zeg ik altijd. Maar dat er twee mensen besmet zijn, dat is duidelijk. Dat is een feit."
Strating zegt de emoties goed te begrijpen, maar denkt ook dat we rustig moeten blijven. "We moeten ook vertrouwen hebben in de overheid. Emoties kunnen ook besmettelijk zijn. We moeten oppassen dat we elkaar ook op dat niveau niet heel erg gaan besmetten."
Zijn we elkaar dan misschien gek aan het maken? "Daar ben je natuurlijk zelf bij", vertelt ze. "Ik hoor ook weleens dat het de schuld zou zijn van journalisten. Maar het is misschien ook verstandig om het weekend te vieren en offline te gaan, zodat je niet alles meekrijgt. Elk snippertje informatie doet wat met je en moet verwerkt worden."

Heb je een nieuwstip, nieuwe informatie óf heb je een foutje gespot? Stuur een bericht, foto of filmpje via WhatsApp of mail de redactie.